اثرات پرنده‏ نگری بر کودکان

محمد علی آقا ابراهیمی گرداورنده: محمد علی آقا ابراهیمی

کشف طبیعت و شگفتی‏های آن برای کودکان بسیار جذاب است. یکی از این شگفتی‏ها پرندگانند. تماشا کردن و شناخت پرندگانی که در زیستگاه‏های اطراف ما زندگی می‏کنند، سرگرمی فوق‏العاده مفرح و سالمی برای خانواده‏هاست و هم‏زمان، ارزش احترام و دلسوزی برای طبیعت را نیز به کودکان آموزش می‏دهد.

تنوع پرندگان در زیستگاه‏های اطراف ما نقش مهمی در علاقه‏مند ساختن کودکان به طبیعت دارد و در تمام طول سال حضور گونه‏های جدید و در حال مهاجرت، جذابیت‏های جدیدی را برای کودکان فراهم می‏کند. فصل‏های بهار و پاییز که فصل مهاجرت جمعی پرندگانند، پدیده‏های طبیعی برجسته‏ای را برای کودکان به نمایش می‏گذارند و این پرسش را در ذهن پرسشگر آن‏ها ایجاد می‏کنند که این پرندگان کوچک خستگی‏ناپذیر چگونه قاره‏ها را طی می‏کنند و به مقصد می‏رسند.

کودکان با بهره‏گیری از حافظه‏ی قوی و هوش بالا، با بررسی تفاوت‏ها و شباهت‏های پرندگان و پس از کسب اندکی تجربه، با تمرکز بر مشاهده‏ی رفتار آن‏ها و همچنین دقت در نوع آواز و اصوات آن‏ها، مهارت خود را در شناسایی پرندگان به سرعت افزایش می‏دهند. آن‏ها یاد می‏گیرند که از مجموع این اطلاعات، برای شناسایی پرنده‏ها استدلال کنند.

کودکان با شرکت در تورهای پرنده‏نگری می‏آموزند که به زیستگاه‏های طبیعی حیوانات احترام بگذارند، به درختان آسیب نزنند، در زیستگاه‏هایی که پرندگان لانه دارند، آهسته و بی‏سر‏و‏صدا حرکت کنند و هرگز به لانه‏ی پرندگان نزدیک نشوند. آن‏ها یاد می‏گیرند که پرندگان نسبت به بو و تماس انسان حساس‏اند و حضور انسان در نزدیکی لانه‏های فعال پرندگان سبب می‏شود آن‏ها دچار استرس شوند و حتی شاید لانه‏ی خود را ترک کنند. به همین دلیل است که کودکان باید بدانند که باید به سرعت قلمرو لانه‏ی پرندگان را ترک کنند. کودکان یاد می‏گیرند که جوجه‏های تازه متولد‏شده‏ی پرندگان را از طبیعت خارج نکنند و همواره به یاد داشته باشند که مادر جوجه‏ها در همان نزدیکی منتظر است.

تجهیزات لازم برای حضور کودکان در پرنده‏نگری بسیار ساده و ارزان است. لباس همرنگ طبیعت، یک بطری آب، یک کوله‏پشتی شامل تنقلات، یک دوربین دوچشمی و یک کتاب صحرایی شناسایی پرندگان، همه‏ی تجهیزاتی هستند که برای این برنامه لازم است. همچنین اگر به محیط‏های ناهموار و مناطقی با درجه‏ی سختی بالاتر می‏روید، همراه داشتن جعبه‏ی کمک‏های اولیه و مجهز بودن به کفش و لباس مناسب، بسیار مهم است.

همراه داشتن دوربین دیجیتال و دفترچه‏ی یادداشت و مداد به کودکان کمک می‏کند که مشاهدات خود را ثبت کنند. علاوه‏بر‏این، آن‏ها به کمک دوربین دیجیتال با عکاسی آشنا می‏شوند و فرصتی به‏دست می‏آورند که به‏تدریج آرشیوی از عکس‏های پرندگان مهاجر و مقیم منطقه‏ی خود را برای ردیابی جمعیت آن‏ها، تهیه کنند.

شرکت در تور زیر نظر راهنمای پرنده‏نگری، برای کودکان این امکان را فراهم می‏سازد که با سهولت بیشتری با پرندگان یک منطقه آشنا و از اطلاعاتی که قبلاً گردآوری شده است و نقشه‏ها و بروشورهای پرنده‏شناسی آن منطقه بهره‏مند شوند.

پرنده‏نگری برای کودکان کم‏سن‏تر باید از محیط‏های اطراف محل زندگی‏شان، آغاز شود و به این منظور والدین می‏توانند برای جذب پرنده‏ها در اطراف محل سکونت خود، اقدام به نصب آشیانه‏های استاندارد و یا ظروف مخصوص غذاخوری پرندگان نمایند.

تحقیقات جدید نشان داده است که پرنده‏نگری می‏تواند استرس را از کودکان دور کند، مهارت‏های یادگیری آن‏ها را افزایش دهد و قدرت تجزیه و تحلیل، استدلال، ارائه‏ی فرضیه و نتیجه‏گیری را در آن‏ها تقویت کند و همچنین کودکان را برای انجام بهتر تکالیف درسی یاری رساند. بدیهی است که گردش تفریحی سرگرم‏کننده همراه با جستجو و شناخت پرندگان در دل طبیعت، برای همه‏ی دروس مقطع ابتدایی بسیار سودمند خواهد بود. شمارش و آمار برای ریاضی، بررسی ابعاد و طرح‏های بال و پر پرندگان برای هندسه و تمرکز بر رفتار زادآوری، تغذیه و لانه‏سازی پرندگان برای درس علوم با آموختنی‏های جدیدی همراه خواهد بود و همه‏ی این دستاوردها شناخت بیشتر عالم هنر را برای کودکان امکان‏پذیر می‏سازند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *