ساختمان بدن پرندگان

پرنده چیست ؛ ساختار بدن پرندگان

به ­طور کلی، همه ­ی ما تا حدی پرندگان را می ­شناسیم. اما آیا به راستی با ساختار بدن پرندگان نیز آشناییم ؟ این آشنایی از کودکی آغاز و به احتمال زیاد با مشاهده روزانه این موجودات در اطرافمان گسترش یافته است. ما آن­ ها را مشاهده می ­کنیم، می ­شماریم، گاهی به اشتباه به آن ­ها غذا می­دهیم، ممکن است در گشت­ هایمان برخی از آن ­ها را شناسایی و حتی فهرست کنیم. در مطالب پیشین درمورد پرنده نگری ، کلیدهای شناسایی پرندگان ، چگونگی غذادهی به پرندگان ، راز مهاجرت پرندگان و برترین ها در دنیای پرندگان تلاش کردیم دانش شما در این زمینه را افزایش دهیم. ممکن است شاخص هرکدام از ما برای قرار دادن این موجودات در گروه پرندگان متفاوت باشد.

برخی داشتن پر، برخی دیگر پرواز کردن یا داشتن منقار را برای این انتخاب در نظر بگیرند. اما به راستی به­ لحاظ علمی پرنده چیست و ساختار بدن پرندگان چگونه است؟

ساختار بدن پرندگان

مهره ­دار ( Vertebrates )

پرندگان نیز مانند پستاندران دارای ستون فقرات هستند. نکته­ی قابل توجه این است که ساختار اسکلتی پرندگان برخلاف سایر مهره­دارن دارای حفره­ها و شکاف­هایی است که باعث سبک­تر شدن استخوان­ها می­شود. این ساختار به پرنده کمک می­کند که بهتر پرواز کند.

پر ( Feather )

پر پرندگان

بدن تمامی پرندگان از پر پوشیده شده است. این یکی از اصلی ترین ویژگی پرندگان است که آن ­ها را از سایر جانوران متمایز می­ کند. پرها از کراتین ، سایر پروتئین ­ها و رنگ­دانه­ هایی که منعکس کننده نور است، تشکیل شده است. پرها کاربردهای متفاوتی دارند. تعدادی از پرها جنبه زینتی دارند و در فصول جفت ­گیری برای جذب جنس ماده مورد استفاده قرار می ­گیرد. تعدادی وظیفه کنترل پرواز را به­ عهده دارند و پرهای پایینی پرنده، اغلب نقش عایق را بازی می ­کنند. پرندگان حداقل یک­ بار در سال پرهای خود را از دست می ­دهند که به این عمل پرریزی می­ گویند.

منقار ( Bill )

bill

همه پرندگان دارای یک برآمدگی استخوانی از جنس کراتین هستند که دها نشان را می ­سازد. منقار پرندگان براساس نوع تغذیه ­ای که دارند متفاوت است. همچنین بسیاری از پرندگان از منقار خود برای حفاری، آماده سازی لانه، حمل مواد مختلف و گاهی حتی به­ عنوان سلاح دفاعی استفاده می­ کنند.

بال­ ها ( Wings )

رقص پرندگان

یکی دیگر از مشخص ­ترین خصوصیات پرندگان بال است. پرندگان از بال­ های خود علاوه بر پرواز برای شنا کردن و نمایش تهدیدات استفاده می ­کنند. نقش دیگر بال­ ها، رقص­ هایی است که هر پرنده برای جلب جنس ماده در فصول جفت­ گیری اجرا می­ کند. اندازه و شکل بال ­ها به نوع پرواز و نشان­ های بال برای شناسایی، در گونه های مختلف، متفاوت است.

پا ها ( Bipedal )

همه پرندگان دارای دو پا هستند که برای دویدن، پیاده روی، پرش یا فرودآمدن استفاده می ­شود. طول و شکل پاها باتوجه به نوع گونه تکامل یافته است. به طور مثال پرندگان آب­زی دارای پاهای باریک و بلند و مناسب برای حرکت در آب­ های عمیق هستند، در حالی که پرندگان شکاری دارای پاهای ضخیم­ تر و قدرتمندتری برای گرفتن طعمه هستند.

خون­گرم ( Warm-blooded )

همه­ ی پرندگان خون ­گرم هستند، این بدان معنی است که گرمای بدن خود را تولید می ­کنند و برای حفظ دمای بدن خود به محیط اطرافشان وابسته نیستند و حتی در هوای سرد هم بدن­شان گرم است. این در حالی است که به ­نظر می­ رسد وقتی خود را در معرض آفتاب قرار می­ دهند قصد گرم کردن خود را دارند، در صورتی که آفتاب گرفتن­ شان دلایل مختلفی دارد.

متابولیسم بالا ( High Metabolism )

پرندگان دارای متابولیسم بالا و شگفت­ انگیزی هستند. به گونه­ ای که به سرعت غذا را به انرژی قابل استفاده تبدیل می­ کنند. به طور مثال در برخی از گونه­ ها هنگامی که در مهاجرت هستند و مسافت زیادی را پرواز می ­کنند، انرژی خود را در قدرتمند کردن بال­ ها مصرف می­ کنند و زمانی که به مقصد رسیدند انرژی خود را در پاها ذخیره می ­کنند تا بهتر بتوانند شنا کنند.

تخم­ گذار ( Egg-laying )

تمامی پرندگان تخم­ گذار از نوع آمینوتیک هستند. تخم آمینوتیک به این معنی است که پوسته سخت و غشای پر منفذی دارد که امکان جابجایی اکسیژن و دی­اکسیدکربن را فراهم می ­کند. حقیقت جالب در مورد تخم ­های آمینوتیک این است که این تخم ها خشک نمی ­شوند، به همین دلیل پرنده می­ تواند در محیط ­های خشک روی آن ­ها بخوابد. شکل و اندازه تخم پرندگان، تعداد تخم ­های گذاشته شده در هر دوره، زمان جوجه کشی لازم و وضعیت جوجه ­های جوجه کشی براساس هر گونه متفاوت است.

جهت یابی ( Navigation )

پرندگان مهاجر و غیر مهاجر به طور یکسان مهارت جهت یابی دارند. در مورد گونه­ های مهاجر، این مهارت آن ­ها را قادر می­ سازد که سالانه صدها یا هزاران کیلومتر را در شرایط متغیر جغرافیایی و جوی طی کنند، اما هر سال در مکان مشخصی استراحت کنند و ساکن شوند. این درحالی است که مهارت جهت یابی در گونه­ های غیرمهاجر برای پیدا کردن منابع غذایی و یا مکان مناسب لانه سازی نمایان می شود.

حقایق جالب در مورد پرندگان:
  • پرندگان آب زی نمی­ توانند رنگ آبی را ببینند.
  • بعضی اوقات کرکس ­ها آنقدر غذا می ­خورند که نمی­ توانند پرواز کنند.
  • یک شترمرغ می ­تواند با تقریبی سرعت 70کیلومتر در ساعت (2/69 کیلومتر در ساعت) بدود و به اندازه تقریباً 3متر (274 سانتی ­متر) رشد کند.
  • هامینگ ­برد (Hummingbird) می­ تواند به عقب پرواز کند، اما نمی ­تواند راه برود.

همانطور که در بالا گفته شد رقص پرندگان در فصل جفت گیری نقش اساسی در حفظ و بقاء حیات پرندگان دارد. همچنین بال ها و پر ها در اجرای این رقص بسیار حائز اهمیت هستند. این مقاله در جهت افزایش دانش و آگاهی شما نسبت به ساختار بدن پرندگان تهیه شد و در پایان تعداد کمی از شگفتی های دنیای پرندگان را با شما در میان گذاشتیم.