تالابها و اهمیت آنها

به نقل از هانیه نیلفروشان در اصفهان زیبا

کلمه تالاب از نظر لغوی معادل wetland (اراضی خیس) به کار برده شده است هنوز به طور کامل تعریف جامعی که بیانگر تمام اختصاصات مربوط به تالاب باشد انجام نگرفته است اما تمام تعاریف در یک موضوع دارای وجه اشتراک هستند و آن هم وجود آب و خاک اشباع است. پرندگان آبزی که در مناطق تالابی روسیه تولید مثل کردند با شروع فصل پاییز به تالاب های جنوبی ایران مهاجرت می کنند و بعضی از آنها برای تمام مدت زمستان در تالاب های ایران باقی مانده که در واقع زمستان گذرانی می کنند بعضی دیگر از پرندگان با شروع سرمای فوق العاده در تالاب های ایران توان ماندن نداشته لذا به مناطق تالابی آفریقا مهاجرت را ادامه می دهند. با گرم شدن هوا در نواحی جنوبی دوباره بازگشت مهاجرتی را شروع و تا اوایل بهار خود را به مناطق تخم گذاری می رساند. تخم گذاری گونه های اندک از این پرندگان در ایران انجام گرفته ولی اکثریت آنها به نواحی تالابی و دریاچه های شوروی برای تولید مثل مراجعه می نمایند. علت اصلی توقف و حتی تولید مثل پرندگان در تالاب های ایران منابع غذایی مناسب برای تغذیه آنها است. علاوه بر پرندگانی که به طور مستقیم آبزی بوده و غذای¬شان را از پوشش های گیاهی روی سطح آب یا زیر آب به دست می آورند عده فراوان دیگری از پرندگان نیز وجود دارند که کنارآبزی بوده و تغذیه عمده آنها از انواع اردک ها یا موجودات دوزیست کنار آب است. بنابراین تالاب ها از حیاتی ترین زیستگاه های پرندگان آبزی و کنار آبزی از قبیل انواع اردک ها، غازها، فلامینگوها، پلیکان ها، حواصیل ها، آبچلیک ها و غیره بوده که برای آشیانه سازی، تغذیه و پناهگاه آن مناطق را مورد استفاده قرار می دهند. تا قبل از دهه ۷۰ میلادی تالاب ها به عنوان مناطق غیر مفید و محجور شناخته می شدند و در همه کشورهای جهان تبدیل تالاب و خشک کردن آن و تبدیل به کاربری دیگر در دستور کار تمام کشورها بود، بنابراین خیلی از تالاب های مهم جهان از بین رفتند. در سال 1971 کنوانسیون بین المللی حفاظت از تالاب ها و پرندگان مهاجر در شهر رامسر ایران شکل گرفت. در این کنوانسیون کشورهای شرکت کننده با علم به همبستگی انسان با محیط¬زیست و با توجه به کارکردهای ارزشمند تالاب ها به عنوان تنظیم کننده رژیم آب و همچنین به عنوان زیستگاه گیاهان، جانوران و پرندگان آبزی و مهاجر و با اعتقاد به این که تالاب ها از نظر اقتصادی، فرهنگی، علمی و تفریحی منابع مهمی هستند که انهدام آنها جبران ناپذیر است، با هم متعهد شدند تا با اعمال مدیریت صحیح کوشش کنند تعداد پرندگان آبزی در تالاب های شاخص را افزایش دهد و تسهیلات لازم برای حفاظت تالاب ها و پرندگان آبزی در منطقه تالاب ها را فراهم کنند.
کنوانسون رامسر تاکنون 169 کشور متعهد با ثبت 2331 تالاب با وسعت بیش از 2 میلیون کیلومتر مربع داشته است. ایران دارای 250 تالاب است که تاکنون ۲۴ تالاب خود را با وسعت حدود یک و نیم میلیون هکتار در فهرست تالاب های بین المللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسانده است. از این تعداد 7 تالاب در کرانه های دریای خزر 6 تالاب در سواحل خلیج فارس و دریای عمان و ۱۱ تالاب داخلی در استان های غیر ساحلی قرار دارند. در ادامه به معرفی تالاب های بین المللی ایران و گونه های شاخص پرندگان آن اشاره می کنیم:
1- دریاچه ارومیه در آذربایجان غربی، دریاچه آب شور که زیستگاه جوجه آوری فلامینگو و زیستگاه زمستان گذران گونه های مهاجر نظیر پلیکان سفید و پلیکان خاکستری است.
2- تالاب شادگان خورالامیه و خورموسی در خوزستان، مجموعه ای از تالاب های شور و لب شور که محل زمستان گذرانی و جوجه آوری پرندگان مختلف از جمله اردک مرمری، تنجه، گیلانشاه، فلامینگو و اردک سرسفید است.
3- تالاب نی ریز و کمجان در فارس، نی ریز دریاچه بزرگ آب شور و کمجان مرداب آب شیرین زیستگاه زمستان گذرانی و جوجه آوری اردک ها، غازها و درناها است.
4- تالاب خورخوران در هرمزگان، با آب کم عمق و شور که محل جوجه آوری حواصیل ها و بوتیمارها است.
5- شبه جزیره میانکاله خلیج گرگان و آب بندان لپو زاغمرز در مازندران، خلیجی و جدا شده از دریا که زیستگاه زمستان گذران و عبور پرندگان مهاجر نظیر فلامینگو سلیم و تلیله است.
6- خلیج گواتر و حور باهوکلات در سیستان و بلوچستان، تالابی مصبی در پایین دست رودخانه سرباز که محل زمستان گذرانی حواصیل ها و باکلان ها است.
7- انتهای جنوبی هامون پوزک در سیستان و بلوچستان، دریاچه آب شیرین که زیستگاه پرندگان مهاجر و زمستان گذرانی کاکایی، باکلان، حواصیل و اگرت است.
8- هامون صابری و هامون هیرمند در سیستان و بلوچستان، دریاچه آب شیرین تقریبا دائمی که زیستگاه زمستان گذران پرندگان مهاجر نظیر اگرت، چوپا، خروس کولی، فالاروپ، سلیم، گیلانشاه دم سیاه، آبچلیک و فلامینگو است.
9- تالاب گاوخونی در اصفهان پایین دست زاینده رود قرار گرفته و محل زمستان گذران پرندگان مهاجر از جمله فلامینگوها است.
10- تالاب گمیشان در گلستان، کولاب ساحلی در جنوب خزر که از دریا جدا شده و توسط آب دریا لبریز می شود زیستگاه پرندگان مهاجر از جمله پلیکان خاکستری است.
11- دریاچه پریشان و دشت ارژن در فارس، دریاچه آب شیرین که توسط چشمه ها و رودهای فصلی تغذیه می شود محل تخم گذاری و زمستان گذرانی گونه های مختلف نظیر کفچه نوک، بوتیمار، طاووسک، درنا و چنگر است.
12- آب بندان فریدونکنار، ازباران و سرخ رود در گیلان، که به همراه شالیزار های اطراف در جلب پرندگان مهاجر اهمیت دارد درنای سیبری گونه نادر و در معرض انقراض در این تالاب مشاهده شده است.
13- مصب رودخانه های شور و شیرین میناب در هرمزگان، بسترهای گلی ساحل های شور و مانگرو که از نظر حضور پرندگان مهاجر و زمستان گذران حائز اهمیت است
14- دریاچه های شورگل یادگارلو و درگه سنگی در آذربایجان غربی، شورگل دریاچه آب لب شور یادگارلو دریاچه آب شیرین و درگه سنگی دریاچه کم عمق با پوشش گیاهی که محل زمستان گذرانی پرندگان مهاجر است.
15- مرداب انزلی در گیلان، که از دریا جداست و توسط رودخانه ها

مشاهده گلو آبی برای اولین بار در نائین

به نقل از مهدی جلالپور در اصفهان زیبا

برای اولین بار در شهرستان نائین از پرنده زیبا و کوچک گلوآبی تصویربرداری شد و به لیست پرندگان این شهرستان اضافه شد. به گزارش اصفهان زیبا، مهدی جلالپور کارشناس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان نائین در هنگام پایش زیستگاه های  آزاد شهرستان موفق به تصویر برداری از این گونه زیبا شد. گلو آبی گنجشک سانی زیبا از‌راسته گنجشک سانان و تیره مگس گیران است که ظاهری آراسته با گلویی به رنگ آبی روشن و درخشان دارد. این پرنده خجالتی بیشتر زمان خود را صرف پیدا کردن غذا می گذارد که بیشتر از بی مهرگان مانند مورچه،حشرات و سوسک‌ها و عنکبوت‌ها، آنها را از‌روی ساقه‌ها و برگ گیاهان جمع آوری می‌کند. صدای این پرنده بسیار متنوع و دلنشین است و‌صــــدای بلبــــل را تداعــــی می‌کنــــد. گلو آبــــی در  بیشه‌زارهای کوهستانی و زمستان‌ها در نیزارها و پوشش متراکم حاشیه‌ تالاب‌ها و پرچین‌ها به سر می‌برد. در ایران، زمستان‌ها و پاییز به نسبت فراوان و‌به صورت مهاجر عبوری در بیشتر نقاط مناسب زیستگاهی دیده می‌شود. در استان اصفهان در پاییز و زمستان در‌اطراف نیزارها و آبگیرهامشاهده‌می‌شود.


کمک به تغذیه پرندگان شهر در فصل سرما

به نقل از فاطمه جنگجو در اصفهان زیبا

با شروع فصل سرما یکی از جذاب‌ترین کارهایی که می‌توان برای پرندگان شهری انجــــام داد تغذیـــــه کردن آنهاست. با اطلاعات خردی که در‌ادامه در اختیارتان قرار می‌دهیم می‌توانید به‌سادگی فیدر خانگی خود را آماده کنید و پذیرای پرندگان اطراف منزل یا باغ خود‌باشید.

      اصول تغذیه پرندگان
یاد بگیرید که چگونه به راحتی٬ پری شاهرخ‌ها و دیگر پرندگان را با استفاده از دانه پرتقال٬ پیه و دیگر چیزها به‌سمت خود جذب کنید.

      خوراک دهنده‌ها
سه نوع فیدر ابتدایی٬ طی سالیان قابلیت خود را ثابت کرده اند:
       فیدر قیفی شکل٬ شامل دو ضلع شیشه ای درون قاب چوبی یا فلزی با در متحرک جهت پر کردن فیدر است. دانه‌ها از زیر شیشه روی سکویی می‌ریزد که برای نشستن پرنده‌ گرسنه روی آن تعبیه شده است. فیدرهای قیفی شکل به طور معمول بالای تیرکی فلزی یا چوبی نصب می‌شوند.
      فیدر سکویی بسیار ساده است. آنها را می‌توانید با‌صفحه های ساده در ابعاد مختلف بسازید و یک سقف برای خشک نگه داشتن دانه ها برای آنها تعبیه کنید.
      فیدر لوله ای به شکل‌های مختلفی ساخته می‌شود، اما مدل پایه شامل یک سیلندر پلاستیکی روشن با چند ردیف دریچه کوچک برای توزیع دانه است. انواع گران تر دارای پورت‌های فلزی برای بازداشتن سنجاب‌ها هستند. پورت تغذیه می‌تواند طبق اندازه دانه ها بزرگ‌تر یا کوچک‌تر باشد.ساده ترین و‌بهترین راه جلب پرندگان به حیاطتان استفاده از تخمه آفتابگردان است که دو نوع اصلی دارد: راه راه و سیاه. نوع راه راه کمی بزرگ‌تر است و راحت توسط پرندگان بزرگ‌تر مثل زاغی‌ها حمل می شود. نوع کوچک‌تر سیاه برای پرندگان کوچک‌تر مناسب است. دانه های مهم دیگر برای پرندگان ارزن (قرمز و سفید)، دانه گلرنگ، میلو، و ذرت است که به طور عمومی به صورت مخلوط با تخم آفتابگردان فروخته می‌شوند. این دانه ها باید بیشترین مقدار را در ترکیب داشته باشند تا بتوانند بیشترین نفع را به پرندگان برسانند. ارزن و میلو به راحتی توسط پرندگان زمین چر! مانند کبوترها و گنجشک‌ها خورده می‌شوند در حالی که ذرت مورد علاقه زاغی ها، کبوترها، بلدرچین و قرقاول است.غذاهای دیگری که به تازگی مورد توجه قرار گرفته اند پرتقال٬ ژله٬ کره بادام زمینی و میل‌وورم‌هاست. سهره ها و حتی دارکوب ها علاقه خاصی به پرتقال دارند. یک پرتقال را نصف کنید و به میخ یا گیره ای که به درخت زده اید بیاویزید.
ترجمه: مجله BirdWatching Daily

آیا پرندگان با یکدیگر حرف می زنند؟

به نقل از سینا پوراسحاق در اصفهان زیبا

به طور حتم بارها متوجه صداهای منحصر به فرد و متفاوت پرندگان شده‌ایم، اما چون معنی آن صداها را نمی‌دانیم در نظرمـــان تنها سر و صداها بی معنی آمده است. پیشرفت علم و دانش بشری هرگز مترادف با رشد درک و خرد او نبوده است. وجود باورها و مرزهای ذهنی بین انسان و حیوان موجب شده تا بیشتر، حیوانات را در حکم موجوداتی ربات گونه و فاقد هوش، احساس، اراده، شخصیت و در خدمت انسان ها تصور کنیم. در سده‌ اخیر اما، تا حدی توجه بشر به صورت علمی به شناخت دنیای دیگر جانوران جلب شده است. از جمله، تحقیقاتی که بر روی پرندگان صورت پذیرفته است، نشان می‌دهد هر گونه ی پرنده دارای سیستم پیچیده برقرای ارتباط یا همان زبان مخصوص خود است که در طول میلیون‌ها سال تکامل یافته و نسل به نسل آن‌را ازطریق اطلاعات ژنی و همین‌طور از طریق آموزش انتقال داده‌اند.هر چند زبان پرندگان به اندازه انسان‌ها تکامل یافته نیست با این وجود پیچیدگی و وسعت زبان آنها شگفت‌آور است. زبانی که هرگونه با آن صحبت می کند همانند زبانی خارجی برای ما انسان‌هاست با این تفاوت که کسی برای آموزش دادن آن نیست و تولید آواهای این زبان ها برای انسان بسیار ســــخــــت اســـت.پرندگان از طریق آواز، صداها یا رفتار و زبان بدن با هم گونه های خود و حتی تا حدی با گونه های دیگر ارتباط برقرار می‌کنند. هدف از برقراری ارتباط می تواند صدا زدن هم، با خبر کردن هم از خطر، پیدا کردن جفت، تعیین قلمرو و‌بسیاری دلایل دیگر باشد. هر صدا دارای معنی خاصی است. برخی پرندگان دسته ای، برای صدا زدن هر عضو گروه، یک صدای خاص دارند. تحقیق بر روی مرغ ها و برخی دیگر پرنده ها نشان داده که برای اعلان خطر زمینی و هوایی به هم، از دوصدای متفاوت استفاده می‌کنند و بعضی حتی برای اعلان انواع خطر های هوایی یا به عبارتی برای هر پرنده شکاری اسم‌های مختلف به‌کار می‌برند.بر اساس تحقیق چاپ شده در مجلــــــه نیچـــــر کامیونیکیشن، دکتر دیوید ویتکرافــــت از دانشـــگــاه آپســــالای سوئـــــد برای اولین‌بـــــار ثـــــابــــت کـــرد استفاده از عبارت هــــای زبانی و ساختن جمله بر خلاف تصورات قبلی، توانایی منحصر به گونه انسان نیست. تیم وی با تحقیق بر روی گونه چرخ ریسک ژاپنی یک صدا را به معنی «اطرافت را برای خطر بررسی کن» و صدای دیگری را به معنی «بیا اینجا» کشف کردند. سپس متوجه شدند که این پرندگان در زمان هایی با به هم چسباندن این دو صدا به یکدیگر یک عبارت تولید می‌کنند. آنها همچنین دریافتند که این پرندگان دارای قوائد دستور زبان هستند به شکلی که وقتی این جمله را بازپخش کردند چرخ‌ریسک ها با احتیاط نزدیک شدند، اما زمانی که ترتیب این دو صدا را جا به جا کرده و برای آنها بازپخش کردند تا حد زیادی برای آنها قابل درک نبود. این تحقیق باعث شد برای اولین بار سیستم برقراری ارتباط پرندگان بر اساس تعریف ساختار زبانی در قالب یک زبان شناخته شود.

افزایش جاده‌ها تهدیدی برای پرندگان

به نقل از ناعمه حسینی در اصفهان زیبا

تنوع زیستی درقالب ارزشمندترین منبع کره زمین با سرعت فزاینده‌ای در اثر فعالیت‌های انسانی در حال نابودی است. یکی از تهدیدهای عــمــده تــنــوع زیــســتــی، تــوســعـه زیرساخت‌ها ازجمله جاده‌هاست که زندگی پرندگان را در محیط‌‌های طبیعی تحت تاثیر قرار می‌دهد. متاسفانه امروزه کاهش تراکم پرندگان در حاشیه جاده‌های پرترافیک به پدیده‌ای معمول تبدیل‌شده است. این آثار جاده‌ای موجب تکه‌تکه شدن زیستگاه و جداسازی پرندگان از منابع و جفت می‌شوند. همچنین، اثرات بوم‌شناختی همچون افزایش مرگ‌ومیر ناشی از تصادفات و تغییر الگو، پراکنش را به دلیل سروصدای دائمی وسایل نقلیه به همراه دارند. هر جاده می‌تواند بر ده‌ها یا صد‌ها متر از زیستگاه تاثیربگذارد که این ناحیه‌ اثر، با توجه به ویژگی‌های زیستگاه، خصوصیات جاده و دامنه تحمل جانداران در مقابل آشفتگی‌ها می‌تواند متفاوت باشد. در کشور ما کم نیستند مناطقی که دچار اثرات سوء ناشی از توسعه جاده‌ها هستند. ازجمله این مناطق، می‌توان به پارک ملی گلستان اشاره کرد. این پارک قدیمی‌ترین پارک ملی ایران است که از فشار شدید ناشی از عبور جاده ترانزیت از میان پارک رنج می‌برد و تمام اثرات منفی ناشی از جاده‌‌سازی بر تنوع و تراکم پرندگان در فاصله 500 متری این جاده به اثبات رسیده است. حضور درختان بزرگ در جنگل با حضور پرندگان رابطه مستقیم دارد، زیرا این درختان منابع مهمی ازنظر تامین آشیانه، غذا و پناه هستند که در اثر جاده‌سازی، تعداد زیادی از این درختان قطع می‌شوند. قطر و ارتفاع درختان نیز از متغیرهای مهم ساختار زیستگاه هستند که حیات بسیاری از پرندگان به‌ویژه پرندگان درخت زی ازجمله دارکوب‌ها به آنها وابسته است. جنگل‌های ناهمگن و دارای ساختار پیچیده نیز به دلیل وجود زیستگاه‌های خرد و درختان تنومند، شرایط زیستگاهی متنوع‌تری را برای پرندگان فراهم می‌کنند، بنابراین اگر جنگل‌ها در اثر جاده‌سازی تخریب نشوند، می‌توانند به مراحل پایانی توالی برسند و این شرایط متنوع را برای بقا پرندگان فراهم کنند.یکی دیگر از متغیرهای مهم ساختار جنگل برای پرندگان درختان خشکه‌دار است که بسیاری از پرندگان برای لانه‌گزینی، پناه‌گرفتن و یافتن غذا به این درختان وابسته هستند. زیرا این درختان مرده زیستگاه مناسبی را برای لارو بسیاری از بندپایان فراهم می‌کنند که تعداد زیادی از پرندگان از آنها در مرحله لاروی یا پس از تبدیل‌شدن به حشره بالغ تغذیه می‌کنند بنابراین، تخریب جنگل در اثر عملیات جاده‌سازی و عدم شناخت اهمیت خشکه‌دارها موجب حذف سهوی این منابع شده و گونه‌های درخت‌زی همچون دارکوب‌ها و کمرکولی‌ها را به آسیب‌پذیرترین گروه، نسبت به اثرات جاده‌ای تبدیل کرده است. ازاین‌رو با توجه به موارد بیان‌شده می‌توان گفت عبور جاده از درون پارک‌های ملی اثرات قوی و غیرقابل‌انکاری بر تنوع گونه‌ای و تراکم پرندگان دارد و حفاظت از مناطق عاری از اثرات مخرب جاده‌ای جهت بقای اکوسیستم ضروری است.

آشنایی با زاغ بور

آشنایی با زاغ بور،پرنده ای زیبا و گنجینه منحصر بفرد طبیعت ایران
به نقل از مهدی جلالپور در اصفهان زیبا

زاغ بور با نام علمی Podoces pleskei) )و نام انگلیسی Pleske Ground Jay)) از تیره کلاغیان (Corvidee) و راسته گنجشک سانان (Passeriformes) می باشد .
“زاغ کویری” ، “دو دوان” و یا “شهید کنو” نامهای دیگر آن است.
مشخصات ظاهری :
به لحاظ اندازه و فرم کلی شبیه به هدهد بدون تاج‌سر است . حدود 24 سانتی‌متر طول دارد. رنگ پر و بال نخودی یا خاکی مایل به قهوه ای و در یک دید کلی نخودی متمایل به نارنجی با سیمای بور رنگ به نظر می‌رسد. دارای منقار بلند و قوی با کمی خمیدگی روبه پایین می‌باشد از انتهای منقار لکه سیاهی مانند یک رگه تا چشم‌ها دیده می شود. همچنین لکه سیاهرنگ مثلثی شکل در بالای سینه و زیر گلو وجود دارد.
شاه بال‌ها سیاه بسیار براق که انعکاسی از رنگ متالیک سبز دارد بوده و در عرض شاه بال‌ها دو نوار سفید دیده شده و بطور کلی بال‌ها سیاه وسفید به نظر می‌رسد که در پرواز کاملاً مشخص است. دم نسبتاً بلند بوده که در مواقع زیادی آن را می‌گستراند و بصورت پره مانند نگه می‌دارد. نر و ماده این پرنده شبیه به هم هستند.
زیستگاه:
زاغ بور در عمق زیستگاه‌های دشتی و ماسه‌ای استپی و بیابانی ایران مرکزی و نواحی شرقی کشور با نوع پوشش گیاهی پرآکنده و یا عرصه‌های پوشیده از قیچ زارها، درمنه‌زارها و نواحی پیرامونی تاغ‌زارها دیده می‌شود. البته برحسب رفع نیازهای زیستی و بر حسب شرایط محیطی ممکن است از ناهمواری‌ها و نواحی دشتی به کوهپایه ها، تپه ماهورهای کوتاه، مسیل‌ها و رودخانه‌ها و تپه‌های ماسه ای و تاغ‌زارها نیز رفت وآمد نماید. در این میان قیچ زارها از ارجحیت بالاتری برای زاغ بور برخوردار است.
زیستگاههای شرقی وشمالی استان اصفهان و بیابان‌ها و مناطقی از استانهای سمنان، یزد، کرمان، سیستان و بلوچستان حوزه پراکنش این گونه شاخص می‌باشد.
رفتار وصدا:
زاغ بورپرنده‌ای بسیار متحرک و چابک می باشد. دویدن را بر پرواز ترجیح می دهد. زاغ بور معمولاً بر روی زمین راه رفته و در مواجهه با انسان و خطرات می‌دود و هرز گاهی بر بالای بوته های قیچ و درمنه ویا بوته‌های بلند دیگر نشسته و مجدداً با دویدن و پروازهای متوالی از خطر دوری می‌جوید. البته در بسیاری از مواقع با دیدن انسان فرار نمی‌کند ولی فاصله ایمنی را کاملاً رعایت کرده و حرکات انسان را کاملاً زیر نظر دارد. این پرنده بصورت جفت و یا تکی دیده می‌شود . زاغ بور قلمرو طلب بوده و این قلمرو طلبی در دوران تولید مثل تشدید می‌شود. بطوریکه اگر دریک محلی یک جفت دیده شدند معمولاً تا شعاع 500 متر پیرامونی زاغ بور دیگری دیده نمی‌شود.
صدای این پرنده در شرایط عادی ضعیف وکوتاه با حدود 10 نوت درثانیه و شبیه صوت ((پی پی پی پی پی ) می‌باشد و یا در فصل تولید مثل آواز و صدایی بسیار آهنگین و دلنشین با آوازی ممتد و معمولا 3 تا 6 ثانیه ای دارد. رفتارهای این پرنده در هنگام احساس خطر و نزدیکی انسان و یا یک طعمه خوار به آشیانه و یا جوجه ها بسیار هوشمندانه و جالب توجه است بطوریکه به سرعت در بالای بوته ها حاضر شده و با آوازهای زیر و پی در پی و پهن کردن وگستراندن پرهای دم سعی در فریب دادن انسان دارد. همچنین با رفتار نزدیک شدن‌های سریع به انسان و پرواز و یا دویدن مجدد و جابجا شدن‌های هدفمند می کوشد انسان را از آشیانه دور نماید و جوجه ها نیز فرصت مخفی شدن را داشته باشند.
تغذیه:
زاغ بور هم از حشرات و بندپایان و هم از دانه‌های گیاهی مغذی استفاده می‌نماید این پرنده در طول روز با تلاش مستمر و راه رفتن‌ها وتحرک زیاد حشرات راشکار نموده و با منقارهای قوی خود سطوح خاک و منابع غذایی گیاهی را بررسی نموده و از لارو حشرات و دانه های گیاهی تغذیه می‌نماید. همانند سایر کلاغ‌سانان عادت دارد که دانه های گیاهی زیادی را بدست آورد و حتی نیاز مازاد خود را برای روزها و فصولی که منابع کمتری در دسترس است در زیر خاک و در محلهای خاص مخفی و ذخیره نماید و از آنجا که احتمال دارد به دلیل فراموشی محل و یا عدم ایجاب شرایط محیطی ، نتواند از بسیاری از آنها استفاده نماید، به انتشار بذرها و رویش گیاهان کمک نماید.
تولید مثل :
این پرندگان در فصل جفت گیری که اواخر زمستان و اوایل بهار می باشد حرکات نمایشی ویژه ای همراه با آوازهای مختلف انجام می دهند. این فعالیت‌ها موفقیت در جفت‌یابی و جفت‌گیری و حفاظت از قلمرو را بیشتر می‌نماید. زاغ بور در میان ویا بالای بوته‌های خاص از جمله قیچ، درمنه، پرچم، تارون لانه اش را می‌سازد لانه‌ها همواره از سطح زمین فاصله دارند. معمولاً اسکلت لانه از قطعه‌های کوچک بوته‌های خشک و شاخ و برگ گیاهی بنا شده و کف آن را با الیاف گیاهی و گل و یا اگر پشم از چهارپایان در دسترس بود می‌پوشاند این پرنده متناسب با شرایط کلی محیطی از جمله دما و پیش و پس بودن فصل رویش گیاهان از اواسط زمستان و حتی تا اوایل اردیبهشت 4 تا 6 عدد تخم با زمینه سفید شیری رنگ و خالدار می‌گذارد. پس از حدود 15 تا 20 روز محافظت از تخم ها، جوجه ها از تخم بیرون می آیند. جوجه‌های تازه متولد شده دارای چشم های بسته و بدنی بدون پر هستند . مادر و پدر پس از تولد جوجه‌ها تلاش زیادی را برای محافظت و تغذیه آنها بعمل می‌آورند.لارو حشرات بویژه پروانه‌ها مهمترین منبع غذایی جوجه‌ها می‌باشند پس از حدود 13 تا 20 روز جوجه‌ها از لانه بیرون می‌آیند و بدنبال والدین می‌روند تا آداب و رسوم و مهارت‌های زندگی و سازگاری با شرایط متغیر محیطی را بیاموزند و به این ترتیب بقاء و چرخه حیات خود را استمرار بخشند. زاغ بور بالای لانه و به اصطلاح سقف آن را با شاخه های گیاهی پوشش داده و استتار می‌نماید این وضعیت تخم جوجه را در برابر عوامل جوی از جمله آفتاب شدید ، طوفان و یا باران‌های شدید و تگرگ محافظت نموده و ضمن آنکه احتمال کشف لانه توسط پرندگان شکاری و سایر طعمه خواران را بسیار پایین می‌آورد.
اهمیت اکولوژیکی و گردشگری:
اهمیت فوق‌العاده اکولوژ

امید، ناامید ترین پرنده دنیا

به نقل از ایمان ابراهیمی در اصفهان زیبا

از سال 1387 که جفتش را با تیر هنگام پرواز زدند تاکنون تنهای تنها هر زمستان پس از حدود پنج هزار کیلومتر مهاجرت و گذر از پنج کشور برای زمستان گذرانی به منطقه فریدونکنار ایران می‌آید.برای اینکه حس این پرنده تنها را درک کنید، تصور کنید 11 سال تمام هیچ انسانی جز خودتان را نبینید. 11 سال باشد که روی زمین تنها باشید.امید یک درنای سیبری است. درنای سیبری گونه‌ای از خانواده درناهاست که در میان درناها یکی از طولانی‌ترین مهاجرت‌ها را دارد. همچنین یکی از در معرض خطر انقراض‌‌ترین آنهاست.درنای سیبری پرنده‌ای بزرگ جثه است. به طوری که قدش در حالت ایستاده در حدود 135 تا 140 سانتی‌متر است. یعنی هم قد یک انسان کوتاه قد. طول بال این درنا هنگام پرواز بین 210 تا 230 سانتی‌متر است. یعنی بلندتر از یک انسان بلند قد. وزن عادی یک درنا نیز بین 4,9 تا 8,6 کیلوگرم است. غذای اصلی این گونه مواد گیاهی است و اگر گیاهی نباشد، از ماهی‌ها و حشرات و جوندگان تغذیه می‌کند. درناهای سیبری به طور متوسط دو تخم می‌گذراند که تنها یکی از جوجه ها بزرگ می‌شود.

 امید کیست؟

مانند دیگر زندگی نامه‌ها ابتدا از خانواده او شروع می‌کنیم. امید در خانواده‌ای بسیار کم جمعیت متولد شد، خانواده 10 تا 12 نفره. او آخرین بازمانده از جمعیت غربی درنای سیبری در دنیاست. درناهای سیبری در مجموع سه جمعیت در دنیا داشتند. جمعیت شرقی، مرکزی و غربی. جمعیت شرقی آنها پرجمعیت‌ترین آنها بوده و هست که مهاجرت سالیانه آنها هر سال از غرب سیبری به دریاچه پویانگ در چین است. جمعیت غربی و مرکزی بهار و تابستان را نزدیک به هم و در حاشیه رود اوب در غرب سیبری می‌گذرانند و با آمدن فصل سرما همه مسیر خود را به سمت جنوب آغاز می‌کنند. جمعیت مرکزی مسیر خود را به سمت هند ادامه می‌دادند و جمعیت غربی آنها از سمت غرب دریای خزر وارد ایران می‌شدند و خود را به تالاب‌های دست ساز فریدونکنار می‌‌رساندند.

وضعیت کنونی درناهای سیبری در دنیا
جمعیت مرکزی درنای سیبری امروز به کلی نابود و منقرض شده است. به طور احتمالی اولین سرشماری موثق از این جمعیت در هند در سال 1974 انجام که 75 بال شمارش شد. این تعداد هر سال به دلیل شکار و آلودگی زیستگاه کمتر شد. با افزایش ناآرامی‌ها و جنگ در منطقه و به خصوص در افغانستان، تعداد آنها به‌شدت کم شد به طوری که در سال 1996 تنها یک جفت شمارش شد. این جفت تا سال 2002 به تنهایی به هند می‌آمدند و پس از آن دیگر دیده نشدند. مرگ این آخرین جفت از جمعیت مرکزی درنای سیبری به معنای نابود شدن کامل این جمعیت بود.در ارتباط با تاریخ جمعیت غربی درناهای سیبری و مسیرهای مهاجرت آنها اطلاع دقیقی در دست نیست. گمان می‌رود روزگاری جمعیت‌های صدها عددی آنها تا رود نیل در مصر هم برای زمستان گذرانی می‌رفتند. به طور احتمالی اولین سرشماری موثق آنها مربوط به سال 54 در ایران بود که 18 عدد شمارش شد. این تعداد برای ادامه بقای این جمعیت بسیارکم بود. تحقیقات و حفاظت از این گونه از همان زمان آغاز شد. با وجود تلاش‌ها، این جمعیت روند کلی رو به کاهش را شروع می‌کند که اصلی‌ترین دلیل آن حضور آنها در تالاب دست ساز فریدونکنار بود که از اساس برای کشتار دسته جمعی پرندگان توسط مردم بومی ساخته شده است. منطقه‌ای که سیاه‌چاله پرندگان مهاجر نام گرفته و دامگاه داران منطقه به‌سختی از گرفتن جان یک پرنده حاضرند بگذرند و هر آنچه قابل خوردن باشد را می‌کشند. تعداد درناهای سیبری روند نزولی خود را ادامه داد تا اینکه در سال 86 تنها سه عدد درنا در منطقه باقی ‌ماند. در همان سال یکی از همین سه عدد هم تیر ‌خورد. جفت امید هم در سال 87 به طور احتمالی شکار می‌شود (لاشه اش هیچ‌گاه یافت نشد) و در نتیجه امید تنها می‌شود.جمعیت شرقی درناهای سیبری نیز روند رو به کاهش دارند. 95 درصد آنها زمستان را در دریاچه پویانگ چین می‌گذرانند که این دریاچه به دلیل سدهای ساخته شده بر روی ورودی آن (رودخانه یانگ تسه) و توسعه کشاورزی و به تبع آن افزایش استفاده از سموم کشاورزی در منطقه رو به نابودی زیستی است. به طوری که جمعیت درناهای آن از 3750 عدد در سال 2008 به 3400 عدد در سال 2012 رسید. اگر این روند روبه کاهش ادامه پیدا کند با نابود شدن این جمعیت از درنای سیبری، درنای سیبری برای همیشه منقرض خواهد شد. میانگین دقیق سن یک درنا در طبیعت مشخص نیست. از عمر آنها در اسارت گزارش‌هایی حتی تا 62 سال و 83 سال هم وجود دارد، اما به نظر می‌رسد عمر آنها در طبیعت در بهترین شرایط به سختی از 30-35 سال فراتر می‌رود. امید عمری در حدود 20 ساله دارد. اگر این عمر را در کنار مهاجرت تنهای درنا و خطراتی که یک پرنده تنها را در مسیر پنج هزار کیلومتری تهدید می‌کند بگذاریم، به نظر نمی‌رسد امید، سال‌های زیادی از عمر خود را پیش رو داشته باشد. از آن جایی که تمامی طرح‌های بزرگ و کوچک برای احیای جمعیت این گونه در ایران به شکست منجر شده، امید برای ازدواج و بقای نسل هم شانسی ندارد. حاصل عدم کنترل شکار و صید در منطقه فریدونکنار، امروز دیدن تنهاترین و ناامیدترین پرنده دنیا در ایران‌است.

قصه‏ تلخ «امید»

به نقل از محمدعلی آقا ابراهیمی در اصفهان زیبا

آخرین بازمانده جمعیت غربی درناهای سیبری از 11 سال پیش که جـــفـــت خــــود و آخـــریـــن عضـــو خانــواده‌اش را بــــر اثــــر شــــلیک شکارچیان از دست داد، به‏تنهایی به ایران آمده، همان‌طور که در یک قرن گذشته این مهاجرت اتفاق می‏افتاده است، به‏تنهایی زمستان را سپری کرده و در اواخر زمستان به‏تنهایی به سیبری بازگشته است. «امید» نامی است که فعالان محیط زیست در اواخر دهه‏ 80 برای این آخرین بازمانده‌ انتخاب کردند. اما قصه‏ تلخ تنهایی این درنای سفید سیبری چیست؟! درناهای سیبری در طـــی دهه‌های اخیر، سه جمعیت داشته‌اند: جمعیت مرکزی که برای گذران زمستان، سیبری را به مقصد هند ترک می‌کردند. در سال 1992 تنها دو عضو از این گروه باقی مانده بود و آنها آخرین بار در سال 2002 مشاهده شدند و به احتمال فراوان این جمعیت منقرض شده است. دیگر جمعیت درناهای سیبری که برای مهاجرت زمستان خود، مسیر شرق آسیا را در پیش می‌گیرد و زمستان را در چین می‌گذراند، جمعیت شرقی نام دارد. اکنون حدود 3000 فرد از این جمعیت باقی مانده است که در خطر انقراض‏اند و در سال‏های گذشته و به‏ویژه پس از احداث سد یانگ تسه‌ چین، تعداد آنها به‏شدت کاهش یافته است و سومین جمعیت درناهای سیبری که سواحل شمال ایران را برای سپری کردن زمستان برمی‌گزیند، جمعیت غربی نـــام دارد که آخرین بازمانده‌ آن همین «امید» تنهاست. اما چه شد که «امید» تنها شد؟! در چند دهه‌ اخــــیـــــر، هـــــمـــزمــــان بــــا شـــرایــط نامطلوب اقـــتـــصــــادی و واردات بی‌رویه‌ســـــلاح‌هــــای شکاری، شاهد تغییر در روش‌هــــای شـــــکار سنتی در سرزمین‌های شمالی ایران بوده‏ایم، آنچنـــــان کــــه شــــکــــار از کاری بــــــرای امـــــرار معاش ساده، قدیمی و بی‌خطــر به صنعتی پول‏ساز تبدیل شده است، همچنین تغییر کاربری و دست‌کاری در زیستگاه‌های پرندگان مهاجر و نابودی بسیاری از این زیستگاه‌ها فشار شکننده‌ای را بر جمعیت‌های گوناگون پرندگان مهاجر تحمیل کرد و بسیاری از آنها را در معرض خطر انقراض قرار داد. به‏ویژه خطر انقراض بــــرای جمعیـــت غربی درناهای سیبری کــــه تـــا دهـــه‏ 1990 میلادی تنها چند فرد از آنها زنده مانده بودند، بسیار جدی بود. از آن زمان تا اوایل قرن بیستم تعداد این درناها به شدت کاهش یافت و تنها سه فرد از آنها باقی ماند و سرانجام در سال 2007 میلادی (1386 شمسی) تنها همین درنای نر به ایران آمد و از آن زمان تا سال گذشته، به مدت 11 سال، «امید» به‏تنهایی مسیر مهاجرت پرمخاطره‌ خود را طی می‌کرد و به ایران می‌آمد. در طول ایـــن ســـال‏ها طرح‌هایی برای احیای جمعیت غربی درناها اجرا شد، برای نمونه در چند سال متوالی تعدادی جوجه‌ درنای مجهز به ردیاب ماهواره‌ای، در محل گذران زمستان درناها در شمال ایران، رها شدند و نیز یک درنای ماده در نزدیکی «امید» رها شد، اما به سبب تک‏همسر بودن و وفاداری درناها تا پایان عمر به همسرشان، پیوستن «امید» به این درنای ماده و تشکیل خانواده ممکن نشد و با کمال تاسف در نهایت هیچ‌یک از این طرح‌ها موفقیت‏آمیز نبود. در طـــول 11 ســــال گذشته، تنهایـــی غــریــبــانــــه و مهاجرت رمزآلود و خطرناک «امید» همواره زیر ذره‌بین فعالان و علاقه‌مندان به طبیعت بوده است.در شـــــمـــــاری از ایــــن ســــــال‏هـــــا، تــاخـــیـــــر او در رســــیـــدن بــه ایــــران موجب نگرانی بوده اســـــت، اگــــــرچــــه در ســـــــال‌هـــــای دیــــگـــــر رســـــیــــدن به موقع او که به طـــــور معمـــول پـــــیــــش از بیســــتــــم آبــــان‌ اتفـــاق می‌افتــــاده، باعــــث خوشحالـــــی علاقه‌مندان به طبیعــــت می‌شده است. امسال با توجه به کهولت سن «امید»، در روزهای پایانی آبان و با نزدیک شدن به آذر و نیامدن «امید» به ایران، لحظه‏به‏لحظه بر نگرانی‌ها افزوده می‌‌شود و علاقه‌مندانی که با حساسیت این موضوع را دنبال می‌کنند و هر روز در انتظار بازگشت او هستند، خطــــر انقــــراض این گونه و ســــایــــر گونه‌های جــــانــــداران را نزدیک‌تر از همیشـــه احساس می‌کنند.

عجایبی از کلاغ‌ها

به نقل از محمدعلی آقا ابراهیمی در اصفهان زیبا

کلاغ‌ها در ردیف باهوش‌ترین پرندگان جهان قرار دارند و قادر به حل مسائل پیچیده‌ای هستند، آنها در طی آزمایشات متعدد، هوش سرشار و حافظـــه‌ قدرتمنـــد خـــود را بـــه اثبات‌رسانده‌اند.کلاغ‌ها در کار تشخیص چهره، تخصص فوق‌العاده‌ای دارند و دارای حافظـــه‌ای هستند که به شکل مادام‌العمر تصویر افراد خوب و بد را برایشان نگهداری می‌کند. در طی آخرین آزمایشاتی که در این‌ باره انجام گرفته، نتایج حیرت‌آور آن، دانشمندان را با این پرسش سخت روبه‌رو کرده که کلاغ‌ها به چه منظوری این حجم از اطلاعات را به‌صورت مادام‌العمر نگهداری می کنند و حتی به‌صورت وراثتی به نسل‌های بعد هم انتقال می‌دهند.کلاغ‌ها در زمره رفتگران طبیعت هستند که در پاک نگاه داشتن آن سهم بسزایی دارند. آنها همچنین از نظافت لانه خود نیز به دقت مراقبت می‌کنند. جوجه کلاغ‌ها از بدو تولد یاد می‌گیرند که فضولات خود را در لانه رها نکنند و به‌جای آن در هنگام حضور و آمادگی والدین و به طور معمول پس از تغذیه، فضولاتشان را به درون منقار والدین می‌ریزند و آنها نیز بلافاصله به‌سوی مکانی دیگر برای دفع آن پرواز می‌کنند و این جریان به‌دفعات در طول روز تکرار می‌شود.کلاغ‌های ابلق(معمولی) در آسمان و در هنگام پرواز بسیار قوی ظاهر می‌شوند و کمتر پرنده‌ای وجود دارد که یارای مقابله با آنها را در هنگام پرواز داشته باشد، آنها همچنین از معدود پرندگان روزفعالی هستند که شب‌ها نیز قادر به پرواز بوده و حتی دیده شده که آموزش پرواز شبانه را برای جوجه‌های خود به اجرامی‌گذارند.برخی از گونه‌ها از جمله کلاغ‌های ابلق‌ و کلاغ‌های سیاه بسیار اجتماعی هستند. در بین اجتماعات کلاغ‌های ابلق که در حاشیه شهرها و در نزدیکی آبگیرها زندگی می‌کنند، دیده شده که آنها ساعتی قبل از غروب آفتاب، در کنار آبگیرها گردهمایی‌های بزرگی تشکیل می‌دهند و همزمان به نظافت و همنشینی با یکدیگر می‌پردازند. کلاغ‌های سیاه نیز که زندگی مهاجرتی دارند در آغاز سفر، کلونی‌های بسیار بزرگی که به طور معمول تا حدود ده ها هزار پرنده را دربرمی‌گیرد، تشکیل می‌دهند و اقدام به مهاجرت می‌کنند. سلسله مراتب قدرت و تقسیم وظایف در بین این دوگونه کلاغ به شکل‌های گوناگونی وجود دارد.در نواحی مرکزی ایران، اصفهان یکی از مقاصد مهاجــــرت هزاران کلاغ سیاه است که از ابتدای پاییز تا اواخر زمستان مهمــــان ایــــن منطقــه می‌شوند. کلاغ‌های سیاه روزها را در مزارع حاشیه شهر به تغذیه می‌پردازند و در هنگام غروب آفتاب بر روی درختان بلندی در همان مناطق گرد هم می‌آیند، دقایقــی را به استراحت و همنشینی می‌گذرانند و همزمــــان اقدام بــــه سازماندهی مجدد گروه می‌کنند و بلافاصله بعد از غروب آفتاب که تاریکی بر زمین چیره می‌شود پرواز شبانه خود را به سمت مناطق امن خارج از شهر آغاز می‌کنند. در بین اعضای این گروه‌ها، برخی دارای وظایف بیشتری برای سازماندهی و راهبری گروه هستند که عصرهنگام با پرواز در منطقه و استفاده از آواهای خاص، افراد گروه را به گردهمایی قبل از پرواز هدایت می‌کنند و تا لحظه حرکت، این عمل تکرار می‌شود.غراب بزرگ‌ترین عضو خانواده کلاغ‌هاست که در نواحی مختلف ایران در بیابان‌ها و کوهستان‌ها دیده می‌شود. غراب ها کمتر به‌صورت اجتماعی دیده می‌شوند و بیشتر به شکل خانوادگی در قلمرو گسترده خود زندگی می‌کنند. آنها بینایی بسیار قوی دارند به‌طوری‌که از فواصل بسیار دور و از بلندای آسمان وجود غذا بر روی زمین را تشخیص می‌دهند.در جریان یک تحقیق کوتاه مدت بر روی یک خانواده غراب که توسط موسسه پرنده شناسان آوای بوم در حاشیه شهر اصفهان انجام گرفت، به وضوح مشخص شد که این خانواده غراب از کیلومترها دورتر حضور محقق را که هر روز مقداری غذا برای آنها می‌برد، تشخیص می‌دادند و به سرعت در محل حاضر می‌شدند. در ابتدای این تحقیق محل ملاقات با این پرنده‌ها در ارتفاعات بالا بود، اما پس از گذشت مدتی، زمانی که صعود به ارتفاعات بالا میسر نشده بود، در آن چند روز غراب‌ها با احتیاط فراوان به ارتفاع پایین می‌آمدند. در جریان این تحقیق مشخص شد که تغذیه دستی پرندگان وحشی، گذشته از مضرات بسیاری که کارشناسان گوشزد می‌کنند باعث تداخل و هرج و مرج در قلمرو پرندگان و درگیری آنان می‌شود، همچنین تغذیه دراز مدت می‌تواند توانایی پرندگان در رقابت بر سر غذا و قلمرو را مختل کند. از دیگر مشاهدات این تحقیق این بود که غراب‌ها نیز همانند بسیاری از پرندگان دیگر در هنگام پرواز قدرت مانور کافی برای مقابله با کلاغ‌های ابلق را ندارند به همین دلیل غذا را تا ارتفاعات بالا به‌صورت پیاده حمل می‌کردند و پس از اطمینان از دور شدن کافی از ابلق‌ها به پرواز در می‌آمدند.شایان ذکر است که حضور کلاغ‌ها در طبیعت به‌عنوان رفتگرانی پرکار، مفید و ضروری است. همچنین برخلاف تصور عامه، کلاغ‌ها نیز همانند بسیاری از جانداران دیگر از روش‌های کنترل جمعیت تبعیت می‌کنند مگر در مناطقی که انسان با تخلیه و رهاکردن زباله‌های خود و دخالت‌های دیگر در اکوسیستم‌ها، نمودارهای جمعیتی این پرندگان را دستخوش تغییرات زیان‌آور می‌کند.

پرنده‌بان جوان

به نقل از محمد علی آقا ابراهیمی در اصفهان زیبا

بله درست خواندید «پرنده‌بان»، به‌قول دوستی می‌گفت همه‌جور «بانی» دیده بودیم: خلبان، پاسبان، محیط‌بان، نگهبان و این اواخر پاکبان ولی پرنده‌بان نشنیده بودیم. این عبارت در اوائل سال 1397 توسط موسسه پرنده شناسان آوای بوم ابداع شد تا به همین بهانه کودکان و نوجوانان علاقه‌مندی که به مرکز پرنده‌نگری اصفهان مراجعه می‌کردند را به فعالیت پرنده‌نگری به طور خاص و حفاظت از محیط زیست به‌طور عام، جذب کند.موسسه پرنده شناسان آوای بوم برای پرنده‌بان‌های جوان کارت‌های شناسایی مخصوص، طراحی و چاپ کرد و تعدادی از کودکان و نوجوانان مستعد شهر را جذب فعالیت پرنده‌نگری کرده و برای آنها کارت شناسایی صادر کرد. این کارت‌ها در سه رنگ طراحی شدند که هررنگ نشان از میزان سوابق پرنده‌بان‌های جوان دارد، همچنین کارت‌ها علاوه بر مشخصات پرسنلی، دارای جدولی است که سوابق شرکت در برنامه‌های گوناگون در آن به ثبت می‌رسد تا در زمان رسیدن به‌حدنصاب، پرنده‌بان جوان ارتقای رتبه گرفته و کارتی جدید بارنگ جدید برایش صادر شود. پرنده‌بان‌های جوان بسته به سوابقشان از مزایایی از سوی موسسه بهره‌مند می‌شوند و برای برنامه‌های طبیعت‌گردی، پرنده‌نگری و برخی فعالیت‌های خاص این موسسه از آنان دعوت می‌شود.برای موسسه پرنده شناسان آوای بوم ابداع این عبارت و طرح و اجرای فعالیت‌های یاد شده همراه با تجربیات جدید و ارزشمندی بود. از آنجا که این موسسه مهم‌ترین هدف خود را حفاظت از طبیعت از طریق ارائه آموزش به اقشار مختلف جامعه می‌داند، در جریان ارتباط با کودکان و نوجوانان مشخص شد که طرح و اجرای برنامه‌های آموزشی برای این مقاطع سنی، راه را برای رسیدن به این هدف مهم بسیار هموار و کوتاه می‌کند و این موضوع در مسیر کار با پرنده‌بان‌های جوان به وضوح مشخص شد. اکنون و با گذشت دو فصل از ابداع طرح پرنده‌بان جوان یکی از این کودکان که رتبه‌ بیشتری دریافت کرده، دستاوردهای قابل توجه و جالبی را برای خود و موسسه پرنده شناسان آوای بوم به دست آورده است. این پرنده‌بان جوان که در مقطع پنجم ابتدایی مشغول به تحصیل است، تاکنون موفق به مشاهده و تصویربرداری از هفتادوپنج گونه از پرندگان ایران شده و می تواند با مقدمات هنر عکاسی به خوبی آشنا شده و شناخت مناسبی نسبت به تجهیزات عکاسی دیجیتال به دست بیاورد. این پرنده‌بان جوان در تابستان گذشته تمامی اوقات فراغت خود را مشغول پرنده‌نگری و مطالعه‌ کتاب راهنمای پرنده‌شناسی بوده و با عضویت در سایت تخصصی پرنده‌نگری در ایران برخی از تصاویر زیبای خود را در این درگاه اینترنتی به اشتراک گذاشته است. همچنین به همت موسسه آوای بوم موفق به بازدید از پارک‌های ملی قمیشلو و موته شده، از تالاب گاوخونی، مناطق حفاظت شده کرکس و دنا بازدید کرده و سفرهای مکرری به پارک جنگلی کوهستانی صفه داشته به طوری که با پرندگان و مسیرهای این منطقه به خوبی آشنا شده است. پرنده‌نگری برای کودکان و نوجوانان ورزش و تفریحی مفرح و جذاب است که در عین حال آنها را برای مطالعه و کسب دانش و انس با کتاب و کتاب‌خوانی یاری می‌رساند. این فعالیت همچنین بسیار سرگرم کننده بوده و جایگزین بسیار سالم، سودمند و هدفمندی برای اوقات فراغت کودکان و نوجوانان به شمار می‌آید.این طرح فرصت مناسبی را برای خانواده هایی که دوست دارند فرزندانشان با طبیعت آشنا شوند فراهم آورده است و خانواده های دیگری که علاقه مند باشند می توانند فرزند خود ر ا در این موسسه ثبت‌نام کنند.