دارکوب‌ها شاخص سلامت زیستگاه

به نقل از ناعمه حسینی در اصفهان زیبا
امروزه به گوشه و کنار دنیا که نگاه می‌کنیم چیزی جز درختان قطع شده برای ساختمان سازی و جاده کشی و یا سواحلی پر از بطری‌های نوشابه یا شهرهای پنهان شده در دود کارخانه‌ها و زوزه ماشین‌ها چیز دیگری دیده نمی شود. غافل از این‌که همه این‌ها روزی محل زندگی موجوداتی بودند که انسان با خودخواهی تمام، آن‌ها را از زیستگاهاشان بیرون رانده است. در حال حاضر بیشترین تخریب‌های محیط‌زیستی متوجه زیستگاه‌ها است و امروزه نابودی زیستگاه‌ها از عوامل اصلی تهدیدکننده گونه‌ها محسوب می‌شود به‌طوری که حدود 30 درصد از انقراض گونه‌ها به‌ویژه پرندگان در اثر تخریب و انهدام زیستگاه‌ها اتفاق افتاده است. دارکوب‌ها نیز از جمله پرندگانی هستند که بقا آن‌ها تا حد زیادی تحت تاثیر تخریب زیستگاه قرار گرفته است. این پرندگان درخت‌زی هستند و منقاری قوی و نوک‌تیز دارند که از آن برای ضربه زدن به درختان و جست‌جوی غذا استفاده می‌کنند. زبان آن‌ها خیلی دراز است و در انتهای زبان گیرنده‌های حسی قوی دارند که حرکات حشرات و کرم‌های داخل تنه درختان را به‌خوبی احساس می‌کنند. این پرندگان متخصص بالارفتن از تنه درختان و ایجاد حفره در آن‌ها هستند و از حشرات داخل پوست درختان تغذیه می‌کنند بنابراین در امور کنترل آفاتی همچون سوسک چوبخوار بسیار مفید هستند. دارکوب‌ها و به‌ویژه دارکوب سبز به‌عنوان شاخص تنوع پرندگان جنگلی و همچنین شاخص سلامت زیستگاه شناخته شده‌اند زیرا جمعیت آن‌ها به‌طور قابل اطمینانی قابل پایش است و همچنین فعالیت‌های غذایابی و آشیانه‌سازی آن‌ها بر فراوانی تنوع سایر پرندگان جنگلی موثر است بنابراین بین غنای گونه‌ای دارکوب‌ها با غنای گونه‌ای سایر پرندگان جنگلی رابطه مستقیم وجود دارد زیرا محدوده فعالیت این پرندندگان در زیستگاه و همچنین نیازهای زیستگاهی آن‌ها با سایر گونه‌ها هم‌پوشانی دارد بنابراین اگر دارکوب‌ها حفاظت شوند سایر گونه‌ها نیز در زیر چتر حمایتی آن‌ها حفظ می‌شوند از این‌رو مدیریت دارکوب‌ها می‌تواند در راستای مدیریت تنوع‌زیستی سایر پرندگان جنگلی بسیار مفید باشد. زندگی دارکوب‌ها در جنگل به عوامل خاصی همچون چوب‌های مرده و پوسیده و درختان برگ‌ریز کهنسال با ارتفاع زیاد وابسته است بنابراین حضور آن‌ها با بهره‌برداری بی‌رویه از جنگل سازگاری ندارد از این‌رو حضور تعداد زیادی دارکوب نشان‌دهنده درجه بالایی از طبیعی بودن جنگل است.