با خانواده کشیم ها بیشتر آشنا شویم

آیا خانواده کشیم‌ها را می‌شناسید؟ آیا تا به حال یکی از گونه‌های کشیم مثل کشیم کوچک یا کشیم گردن سرخ را از نزدیک دیده‌اید؟ کشیم سانان یکی از خانواده‌های رنگارنگ و جذاب در پرندگان هستند. پنج گونه از این خانواده این پرنده زیبا در ایران دیده شده است. پیش‌تر برایتان گفتیم پرنده چیست و شما را با برخی دیگر از گونه‌ پرنده‌ها و خانواده‌هایشان از جمله گنجشک‌سانان ، سهره‌ها ، پری‌شاهرخ ، فلامینگو ، عقاب‌ها ،جغدها و انواع منقار پرندگان آشنا نمودیم. این‌بار کشیم‌ها پرندگانی هستند که قرعه به‌نامشان افتاده تا امروز بیشتر درباره آن‌ها بدانیم؛

کشیم سانان چه پرندگانی هستند؟

  • پرندگانی غواص که بیشتر از پرواز کردن شنا می‌کنند و به همین خاطر بدن آن‌ها دارای ویژگی‌های خاصی می‌باشد. بطوریکه  انگشتان پا هر کدام پرده‌ای جداگانه دارد و داشتن ناخن‌های مسطح از ویژگی این پرندگان است.
  • کشیم‌ها حتی درصورت احساس خطر نیز به زیر آب می‌روند و اکثرا رنگ زمستانی وتابستانی متفاوتی دارند.
  • این پرندگان ماهی‌خوار بوده و با غواصی ماهرانه به صید ماهی می‌پردازند.
  • برای دیدن این پرندگان شما باید در آب‌های ساحلی، دریاچه‌ها و مصب رودها و حتی روی برگ‌های شناور جستجو کنید.
  • این پرندگان بومی غرب‌آمریکای شمالی،جنوب سیبری و مناطقی از اروپا هستند که در کشور ما اغلب در سواحل دریای خزر و خلیج فارس، تالاب‌های استان فارس،تالاب هامون و دریاچه ارومیه دیده  می‌شوند.

۵گونه کشیم که در ایران حضور دارند شامل:

کشیم گردن سرخ

  1. کشیم بزرگ (با نام علمی: podiceps cristatus) (وضعیت حفاظتی: کمترین نگرانی)

پراکنش جهانی آن اروپا، آفریقا، استرالیا و زلاندنو می‌باشد. در کنارآب‌های آرام در ایران، ترکیه، فلسطین و قبرس نیز دیده می‌شود.

  1. کشیم گردن سرخ 🙁 با نام علمی:podiceps grisegena)(وضعیت حفاظتی: کمترین نگرانی)

این پرنده در مناطق معتدل نیمکره شمالی یافت می‌شود و از جمله پرندگان مهاجری بوده که زیستگاه زمستانی آن به طور گسترده در آب‌های آرام نزدیک سواحل اقیانوس قرار گرفته. این پرنده در زمستان به دریای خزر وسیستان مهاجرت می‌کند.

  1. کشیم گوش دار( با نام علمی:podiceps auritus)(وضعیت حفاطتی:کمترین نگرانی)

در آبگیرها و دریاچه‌ها، در نیزارهای ناحیه کم‌عمق آبگیرها و مرداب‌های ساحلی زندگی می‌کند و آشیانه زمستانی آن نیز در امتداد ساحل یا دریاچه‌هاست. در ایران بصورت فراوان در سواحل دریای خزر دیده می‌شود و بصورت عبوری در شمال شرق کشور نیز دیده شده است.

  1. کشیم گردن سیاه( با نام علمی:podiceps nigricollis)(وضعیت حفاظتی: کمترین نگرانی)

محل تولید مثل این پرنده تالاب‌ها، برکه‌‌ها و باتلاق‌های دارای پوشش گیاهی انبوه می‌باشد اما زمستان‌ها در دریاچه‌ها و آب‌های ساحلی آشیانه‌سازی می‌کند. پراکنش جهانی آن غرب آمریکای شمالی، اروپا، جنوب غرب سیبری، شمال شرقی چین و مناطقی از آفریقاست. در ایران نیز بصورت مهاجر دیده می‌شود.

  1. کشیم کوچک ( با نام علمی:tachybaptus ruficollis)( وضعیت حفاظتی: کمترین نگرانی)

این پرنده منزوی بوده و در کنار آب‌های کم وسعت با پوشش گیاهی کم، آشیانه می‌سازد و از جمله پرندگانی است که به ایران مهاجرت می‌کند. پراکنش جهانی آن اروپای غربی و مرکزی و ماداگاسکار می‌باشد.

کشیم‌ها از گذشته تا کنون در ایران

کشیم‌ها در گذشته‌ای نه‌چندان دور در ایران مخصوصا در سواحل جنوبی دریای خزر و دریاچه ارومیه و در فصل زمستان به وفور یافت می‌شدند و زادآوردی نیز داشتند. اما امروزه خشک شدن تالاب‌ها و پهنه‌های آبی کشور و وضعیت نه‌چندان خوب دریاچه ارومیه باعث شده تا از ورود این پرندگان و سایر پرندگان مهاجر ارزشمند دیگر که بخشی از تنوع زیستی کشور ما را تشکیل می‌دهند کاسته شود. امید است تا با اصلاح فرهنگ محیط‌زیستی و بهبود مدیریت منابع آبی در کشور شاهد افزایش جمعیت مجدد این پرندگان در کشورمان باشیم. با آرزوی بهبود هر چه زودتر وضعیت دریاچه ارومیه، بزرگترین پارک ملی ایران و میزبان گونه‌های پرنده ارزشمند.

در پایان جا دارد از

ارزش اکوسیستم تالابی و نقش آن در حفاظت از گونه‌های پرندگان آبزی و کنار آبزی یاد کرد. در کشور ما تالاب‌های زیادی وجود دارد که در ایامی از سال مامن پرندگان هستند؛ از جمله شاخص ترین این تالاب‌ها تالاب میان‌کاله گیلان، انزلی، گمیشان و تالاب‌های خوزستان و هامون هستند که در گذشته‌ای نه چندان دور پرندگان مهاجر به تعداد بسیار زیاد در آن دیده می‌شد.

تجربه به ما نشان داده که تالاب این اکوسیستم ارزشمند آبی چه نقش بزرگی در حفظ تنوع زیستی بر عهده دارد و همچنین نابودی آن چه تاثیرات ناگواری را به‌جا می‌گذارد. مسئله‌ای که با توجه به خشک‌سالی های طولانی مدت و عدم مدیریت صحیح منابع آبی در ایران لطمه زیادی به حضور پرندگان مهاجر زده به‌طوری‌که در سال‌های ۴۰ تا ۵۰، سالانه حدود ۸ میلیون قطعه مرغابی به ایران مهاجرت می‌کرد ولی این عدد امروزه به زحمت به ۱میلیون قطعه می‌رسد. مسئله حفاظت امری زمان بر است و بهبود وضعیت تالاب‌های ما در امروز شاید موجب حضور گسترده پرندگان ، از جمله کشیم کوچک و کشیم گردن سرخ از راسته کشیم سانان ، در این پهنه‌های آبی در سال‎های آتی شود.

تنوع زیستی پرندگان شهر اصفهان

اگر در فضاهای سبز اصفهان گشتی زده باشید، متوجه خواهید شد که مساحت فضای سبز شهر اصفهان قابل توجه و زیاد است. از این رو بدیهی به‌نظر می‌رسد که در این فضای خوش پتانسیل و موقعیت جغرافیایی ویژه اصفهان، پرنده های شهر اصفهان نیز متنوع و رنگارنگ باشند. پیش‌تر راجع‌به پرندگان مهاجر زاینده رود اصفهان نوشتیم. همچنین مطالبی با عناوین مختلفی چون پرندگان به پارک می‌آیند ، لانه چرخ ریسک پشت بلوطی ، چرا به تماشای پرندگان می‌رویم و سهره طلایی منتشر نمودیم که بی‌ربط با موضوع مطلب فعلی نیست و خواندن آن را به شما پیشنهاد می‌کنیم. اکنون قصد داریم شما را با تنوع زیستی پرنده های شهر اصفهان بیشتر آشنا کنیم.

مساحت فضای سبز شهر اصفهان و تنوع زیستگاهی

اصفهان دارای ۳۰ میلیون متر‌مربع فضای سبز شهری است که از این میزان مساحت فضای سبز شهری ۴،۷۷۷،۴۵۵ متر مربع مربوط به مساحت ۹۵ پارک شهری است. شهر اصفهان با دارای بودن ۳۰ میلیون متر‌مربع فضای سبز شهری سومین شهر از نظر وسعت فضای سبز در کشور است. از کل مساحت ذکر شده در شهر اصفهان ۴،۷۷۷،۴۵۵ مترمربع مساحت مربوط به پارک‌های شهری است. در اصفهان ۹۵ پارک شهری وجود دارد که این تعداد پارک با تنوع پوشش گیاهی خوبی که دارند باعث شدند فضای مناسبی برای زیستن پرندگان مهیا شود.

پارک شهر اصفهان

پرنده های شهر اصفهان چند گونه هستند؟

شهر اصفهان به دلیل تنوع توپوگرافی، تنوع پوشش گیاهی و دارا بودن زاینده رود از تنوع زیستی غنی پرندگان برخوردار است. به‌طوری‌که طی مشاهدات انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم و پرنده‌نگران در چند سال بیش از ۱۸۰ گونه پرنده در شهر اصفهان ثبت و مشاهده شده است. کل گونه‌هایی که در شهر اصفهان مشاهده شده است شامل گونه های مهاجر، بومی، گذری می‌باشد.

پرندگان آبزی شهر اصفهان

به‌دلیل وجود زاینده رود در قلب شهر اصفهان پرندگان آبزی و کنار آبزی فراوانی را در شهر شاهد هستیم که بیشتر این پرندگان در فصل زمستان به شهر می‌آیند و وابسته به این اکوسیستم آبی می‌باشند. اگر بخواهیم گونه‌های شاخص پرندگان آبزی شهر اصفهان معرفی کنیم می‌توانیم به کاکایی سرسیاه، گاوچرانک، اردک سرسبز، خوتکا، چنگر، چنگر نوک سرخ، حواصیل خاکستری و حواصیل کوچک اشاره کرد. در چندسال اخیر به‌دلیل خشک شدن پیاپی رودخانه زاینده رود جمعیت پرندگان آبزی در شهر اصفهان با کاهش رو به رو شده است که نیازمند احیای پایدار زاینده رود می‌باشد.

پرندگان آبزی

پرندگان خشک‌زی شهر اصفهان

در شهر اصفهان به‌دلیل وجود درختان خشکه‌دار و باغات زیادی که در اطراف شهر اصفهان است تنوع گونه‌ای غنی از پرندگان خشکی‌زی مشاهده می‌کنیم. همچنین به دلیل وجود مساحت زیاد فضای سبز شهری و تنوع پوشش گیاهی شاهد گونه های مختلفی از گنجشک سانان هستیم که در فصول مختلف می‌تواند تنوع زیستی متفاوتی را از پرندگان در شهر اصفهان مشاهده کرد. طی تحقیقات اخیری که بر روی پرندگان پارک‌های شهر اصفهان انجام‌شده بیش از ۵۰ گونه خشک‌زی در پارک‌های اصفهان ثبت شده است که از کل گونه‌های مشاهده شده ۲۸ گونه پرنده آوازخوان است.

پرندگان خشکزی

پرندگان بومی شهر اصفهان کدامند؟

در بین گونه‌های مهاجر فصلی پرندگان بومی شهر اصفهان وجود دارد که شما می‌توانید در هر فصل آن‌ها را مشاهده کنید. این پرندگان بومی می‌توانند مختص هر پارک باشند و این تفاوت گونه‌ای به‌دلیل وجود نوع پوشش گیاهی و توپوگرافی است. به‌طور مثال شما در پارک کوهستانی صفه در طول سال می‌توانید کمرکولی کوچک و بزرگ و کبک را مشاهده کنید‌ که در پارک‌های دیگر شهر اصفهان مشاهده این گونه‌ها امکان پذیر نمی‌باشد. همچنین پرندگانی از جمله دارکوب سوری، چرخ ریسک بزرگ، بلبل هزاردستان، مرغ مینا، طوطی طوق صورتی، بلبل خرما و سار جزو پرندگان بومی شهر اصفهان می‌باشند که در بیشتر پارک‌ها همچون پارک ناژوان، سعدی، کودک و مشتاق قابل مشاهده هستند.

پرندگان مهاجر خشک‌زی اصفهان

بهترین فصل برای مشاهده پرندگان مهاجر گنجشک سانان مانند خانواده سسک‌ها، سهره‌ها، زردپر‌ها در اصفهان فصل بهار است که در این فصل شما می‌توانید پرندگان آوازخوان متعددی را مشاهده کنید پرندگانی از جمله بلبل هزاردستان، سهره گلی، مگس‌گیر‌خالدار، سسک سردودی، سهره سبز، سسک درختی زیتونی، سسک چیف چاف و پری شاهرخ.

اصفهان پرندگان مهاجم هم دارد؟

در چند سال خیر در شهر اصفهان شاهد پرندگان مهاجم هستیم که وجود این گونه پرندگان می‌تواند صدمات جدی به اکوسیستم و اکولوژی پرندگان دیگر وارد کنند. در شهر اصفهان مرغ مینا و طوطی طوق صورتی جزو پرندگان مهاجم محسوب می‌شوند که نظریه‌های مختلفی برای چگونگی ورود این گونه‌ها به پارک‌های شهر اصفهان است. مرغ مینا پرنده بومی حوضه خلیج فارس می‌باشد که در چندسال اخیر توسط مردم به اصفهان آورده شده و رهاسازی شده است.

پرندگان مهاجم

کدام پارک‌های شهر اصفهان بیشترین تنوع گونه‌ای پرندگان را دارند؟

طی تحقیقات و مشاهدات اخیر پارک ناژوان و صفه که از جمله فضاهای سبز اصفهان هستند و بخش نسبتاً زیادی از مساحت فضای سبز شهر اصفهان را پوشش می‌دهد، به‌دلیل شرایط اکولوژیکی مناسب (وضیعت پوشش گیاهی، آلودگی صوتی و موقیعت مکانی)، نسبت به سایر پارک‌ها از تنوع زیستی پرنده های شهر اصفهان بیشتر برخوردار هستند. به‌طوریکه در پارک صفه و ناژوان فقط در فصل بهار بیش از ۲۰ گونه پرنده خشک‌زی ثبت شده است. پرندگان شاخص پارک جنگلی ناژوان شامل دارکوب سوری، پری شاهرخ، بلبل هزرادستان، چرخ ریسک، مرغ مینا و طوطی طوق صورتی می‌باشد. همچنین پرندگانی از جمله کمرکولی کوچک، کبک، زاغ نوک سرخ، طرقه کوهی، سسک جنبان و مرغ حق در پارک صفه زیست می‌کنند.

فلامینگو ، پرنده‌ای از خانواده مرغابی‌سانان

آیا می‌دانید فلامینگو نماد چیست ؟ پرندگان موجودات جذابی هستند که به دلیل صدای دلنشین و زیبایی منحصر‌به‌فرد از آوان تاریخ توجه انسان‌ها را به خود جلب کرده‌اند و کمتر کسی پیدا می‌شود که به این خلایق منحصر‌به‌فرد خدا علاقه نداشته باشد. پرندگان در یک طیف وسیع مکانی پراکنده شده‌اند و شما می‌توانید آن‌ها را در شهرها، در همسایگی خودتان، در دریاچه ها و رودها، تالاب‌ها،جنگل و کوه، بسته به گونه مورد‌نظر ببینید. همچنین آن‌ها قابلیت‌هایی دارند که باعث شده تا از سایر جانداران متمایز شوند. قابلیت‌هایی همچون پرواز، آوازخوانی یا مسیریابی مهاجرت‌های طولانی.

اما متاسفانه رابطه غلط انسان با محیط‌زیست و حیات‌وحش دامن‌گیر پرندگان نیز شده است به‌طوری‌که شکار بی‌حد و اندازه پرندگان خوش‌گوشتی همچون تیهو و سایر اقدامات نادرست مانند تخریب زیست‌گاه سبب شده تا امروزه از تنوع گونه‌ای پرندگان کم شده و تعدادی از ارزشمندترین آن‌ها در خطر انقراض قرار بگیرند.

فلامینگو نماد چیست ؟

از بحث کلی پرندگان که بیرون بیاییم در اینجا سعی داریم تا شما را با دانستنی‌هایی درمورد پرنده‌ای به نام فلامینگو از خانواده مرغابی‌سانان آشنا کنیم.

کلمه «فلامینگو» برگرفته از واژه اسپانیایی و لاتین «فلامنکو» به معنی آتش گرفته شده می‌باشد.

حتما شما تاکنون حداقل در باغ‌وحش یا باغ‌پرندگان فلامینگو دیده‌اید؟!! البته که دیدن هیچ حیوانی در باغ وحش نمی‌تواند لذت دیدن آن در طبیعت را داشته باشد و اصولا نگه‌داری جانوران در اسارت کاری ناپسند است و به‌راستی در باغ‌وحش‌ها چه می‌گذرد؟!

خصوصیات و تغذیه فلامینگو

فلامینگو پرنده‌ای است زیبا با پرهای رنگارنگ و پاهای بلند، بال و گردن دراز. فلامینگو منقار بلندی نیز دارد که به‌راحتی به‌وسیله آن ماهی‌ها، حشرات و … را می‌خورد. این پرنده همه‌چیز‌خوار است که از میگوها، پلانکتون، جلبک و موجودات سخت پوست دریاچه‌ها، تغذیه می‌کند و این تنوع غذایی و وجود رنگدانه کاروتنوئید در رژیم غدایی این پرنده باعث شده است تا پرهای رنگانگی مثل شراره های آتش داشته باشند.

پراکندگی زیست‌گاه

فلامینگو دارای ۶ گونه‌ی مختلف است که در آسیا، اروپا، آفریقا و آمریکا یافت می‌شوند. جزایرشنی، دریاچه‌های کم‌عمق و باتلاق‌های جنگل‌های حرا از جمله زیستگاه‌‌های این پرنده محسوب می‌شوند. جزایر کارائیب، آمریکای جنوبی تا آفریقا، خاورمیانه و اروپا جایی است که این پرنده‌ها به فراوانی در آن‌جا یافت می‌شوند.

حقایقی جالب درباره فلامینگو

  • فلامینگو‌ها قادر هستند که در آب نیز به زندگی ادامه دهند اما تمایل زیادی به شنا ندارند.
  • با سرعت ۵۶ کیلومتر بر ساعت پرواز می کنند.
  • طول عمر این پرندگان در طبیعت ۲۰ تا ۳۰ سال است اما در اسارت تا  ۵۰ سالگی نیز عمر می‌کنند.
  • طول بال‌های بزرگ پرنده به  ۱/۵ متر نیز می‌رسد که سبب شده تا فلامینگو پرنده‌ای قهار در پرواز کردن باشد.
  • و وزن آن تقریبا ۵کیلوگرم است.
  • این پرنده هنگام استراحت بر روی یک پای خود می‌ایستد و هنگام غذاخوردن نفس خود را حبس کرده و مدت‌ها منقار خود را وارونه نگه می‌دارند.
  • جالب است بدانید این پرنده علاقه زیادی به پرآرایی دارد به‌طوری‌که ۱۵ تا ۳۰ درصد از کل روز را به تمیز کردن پرهایش با کمک منقار آغشته به چربی و روغن تولید شده در غدد چربی می‌پردازد.
  • فلامینگوی بزرگ، یکی از گونه‌های بزرگ فلامینگو است که ارتفاع پاهایش بین ۷۵ تا ۱۲۵ سانتی‌متر است این در حالی‌است‌که قد کوچک‌ترین نژاد فلامینگوها در حدود ۹۰ سانتی‌متر گزارش شده است.
  • فلامینگوها پرندگانی اجتماعی هستند و در گله‌های خیلی بزرگ و میلیونی زندگی می‌کنند اما شکار غیرقانونی و دشمنان طبیعی موجود در محیط‌زیست باعث شده تا این پرنده در معرض انقراض قرار گیرد به‌طوری‌که تنها ۳۰۰۰۰ بال از فلامینگوی آند در طبیعت وحشی باقی مانده‌است.

جفت‌گیری و جوجه‌آوری فلامینگو

فلامینگوها تک همسر بوده و یکبار در سال تخم می‌گذارند،

رنگ بدن جوجه در ابتدا خاکستری و سفید است اما به‌دلیل رژیم غذایی، در ادامه پرها به رنگ نارنجی، قرمز و صورتی رنگ در میان پرهای سفید رنگ درمی‌آیند.

لانه فلامینگو گلی بوده و در طول سال این پرنده تک همسری فقط یک تخم می‌گذارد که نر و ماده با همکاری هم از آن مراقبت می‌کنند.

پرنده مادر به مدت ۵ الی ۱۲ روز جوجه متولد‌شده را با شیری که در پیش معده‌اش تشکیل شده‌است و پروتئین و چربی بالایی هم دارد، تغذیه می‌کند. جوجه دهانش را به منقار مادر می‌چسباند تا این ماده مقوی را که هیچ شباهتی به شیر پستان ندارد، دریافت کند.

وضعیت فلامینگو در ایران

در بخشی از این مقاله به اینکه فلامینگو نماد چیست اشاره نمودیم. حال به بررسی وضعیت فلامینگو در ایران می‌پردازیم. فلامینگو در ایران، در گذشته به‌طور زیاد در دریاچه ارومیه و تالاب میان‌کاله وجود داشت و امروزه نیز در تالاب میان‌کاله، دریاچه ارومیه و باتلاق‌های حرا می‌توانید تعدادی از آن را، که به‌دلیل تخریب زیستگاه و شکار غیرقانونی با کاهش جمعیت روبه‌روشده‌است، مشاهده کنید. اما مسئولیت اجتماعی و انسانی ما در برابر این پرندگان، تلاش در جهت حفاظت بیشتر و حفظ جمعیت‌های باقیمانده است؛ اینکه شکار، این امر غیر انسانی و ناپسند را، به فراموشی سپرده و در کنار عزیزانمان در میان‌کاله و با جان‌گرفتن دوباره دریاچه ارومیه در ارومیه، به تماشای فلامینگوها و محیط‌زیست زیبای خدادادی کشورمان، که حفاظت از آن وظیفه هر ایرانی‌ست، بپردازیم.

سهره طلایی (هر آنچه باید بدانید) +تصاویر

سهره ی طلایی ، احتمالا شناخته شده ترین گونه ی سهره های ایران است. آرش حبیبی آزاد، پرنده نگر با تجربه و شناخته شده ی ایران در این مطلب در ارتباط با این گونه توضیحاتی داده است. ایشان ضمن معرفی گونه، در متن به سوالاتی از جمله تفاوت نر و ماده ی سهره طلایی ، ماهیت سهره قناری و سهره ی کرمانی و تشخیص سن سهره ها پرداخته اند. پیشنهاد میکنیم پیش از خواندن این مطلب، مطالب پیشینی که میتوانند ذهن شما را بهتر آماده ی مطالعه ی این مقاله بکنند را بخوانید. از جمله ی این مطالب میتوان به (۱) همه چیز در مورد پرندگان (۲) انواع منقار پرندگان (۳) گنجشک سانان ایران (۴) سهره جنگلی و در نهایت (۵) سهره های ایران اشاره کرد.

نگارنده: آرش حبیبی آزاد

منابع مورد استفاده‌ی نگارنده: وبسایت پرندگان قزاقستان و وبسایت www.biolib.cz

سهره یا سهره طلایی (به انگلیسی: European Gold finch) یکی از پرندگان مورد علاقه پرنده نگران، عکاسان حیات وحش و پرنده بازان است و شاید در بین پرندگان آواز خوان وحشی بیشترین طرفدار را داشته باشند. آنچه در ادامه می آید نگاهی به مستندات پرنده نگری و پرنده بازی سنتی ایران در مورد این پرنده زیباست.

 

شناسایی سهره ی طلایی :

سهره با ظاهر منحصر به فرد و رنگارنگش با هیچ پرنده دیگری اشتباه نمی شود.

  • این پرنده بین ۱۱ الی ۱۳ سانتی متر طول دارد.
  • رنگ گرده قهوه ای بلوطی است و دمگاه روشن و دم سیاه و سفید دارد.
  • بال های سیاه رنگ با یک نوار روشن زرد که در نابالغین هم دیده می شود.
  • دو لکه تیره در روی سینه دارد.
  • نوار سیاه پس سر به سمت منقار با یک حاشیه سفید قطع شده
  • و در نهایت اطراف چشم و منقار این پرنده را پرهای قرمز روشنی پوشانیده است که البته نوار سیاه و سفید سر در برخی زیر گونه ها وجود ندارد و در نابالغین در تمام زیر گونه ها حاشیه قرمز که از منقار تا چشم را فراگرفته، و در اصطلاح پرنده بازان آبرنگ گفته می شود، دیده نمی شود.
  • معمولا رنگ سر شبیه رنگ پشت تنه و کمی روشن تر است.
  • امکان اشتباه شدن این پرنده با سایر گونه ها در بالغین به علت علائم مشخص وجود ندارد و نابالغین نیز به سهولت از طریق پرهای زرد روشن بال شناسایی می شوند.

پراکنش، زیستگاه و رفتار سهره طلایی

این پرنده در ایران بومی است. ولی گدار فصلی دارد به نحوی که تابستان ها معمولا در ییلاقات مرتفع بیشتر دیده می شود. و زمستان ها تقریبا در اکثر دشت ها و مناطق گرم تر، به جز نقاط کویری، پراکندگی دارد. سهره ها بیشتر در نقاط پردرخت زادآوری دارند. جوجه ها معمولا تا اواخر مهر ماه به همراه بالغین در دسته های بزرگی به سر می برند و پس از سرد شدن هوا به نقاط کم ارتفاع تر گدار می کنند به نحوی که در زمستان تقریبا در مناطق سرد تر سهره ای مشاهده نمی شود. شناسایی این پرنده زیبا در حال پرواز نیز از حالت خاص پرواز، پرهای زرد آتشین میانه بال ها و جنب و جوش در یک سوم بالای تاج درختان امکان پذیر است.

در گله های سهره وحشی سلسله مراتب وجود دارد و معمولا یک نر هدایت دسته را بر عهده دارد که به نر سر دسته معروف است که در بین صیادان محبوبیت ویژه ای دارد.

تفاوت نر و ماده ی سهره طلایی

تشخیص نر و ماده این پرنده یکی از چالش های پرنده نگران و پرنده بازان است. معمولا بهانه ای برای کری خواندن، در طبیعت معمولا به دلیل جنب و جوش زیاد و دایره ترس بزرگ پرندگان در ایران شناسایی نر و ماده برای پرنده نگران دشوار است. اما به هر حال کلیدهایی وجود دارد که می توان نر و ماده سهره را تشخیص داد. مهمترین و قطعی ترین علامت صداست که در جای خود مفصل شرح خواهیم داد اما علامت های ظاهری تشخیص نر و ماده از همدیگر شامل علامت های ذیل است:

آبرنگ سر:

در سهره نر آبرنگ قرمز سر تا پشت چشم می آید در حالی که در سهره ماده تا ابتدای چشم است.

شناسایی سهره

 

فرق سر:

سهره نر فرق سر سیاه با حاشیه های مشخص دارد که در ماده پراکنده و خاکستری است.

شناسایی سهره

سینه بند:

طرح سینه سهره نر مشخص تر و محدود تر است.

شناسایی سهره

طرح دم:

حاشیه های سفید و لکه های سفید پرهای دم سهره نر مشخص تر و بیشتر است.

سبیل:

دو خط تیره از انتهای سمت راست و چپ منقار به سمت چانه پرنده کشیده شده که در سهره نر سیاه رنگ و در سهره ماده خاکستری است.

سیاهی کت سهره نر وسیع تر و پررنگ تر از سهره ماده است.

تشخیص نر و ماده در نابالغین امکان ندارد. اما بعد از یکبار تولک کردن امکان شناسایی وجود دارد. روش هایی نیز در بین پرنده بازان جهت تشخیص پرنده یک بار تولک کرده از پرندگان ۲ ساله و بالاتر از طریق حاشیه های سفید پرهای زرد بال و چند کلید دیگر وجود دارد که شرح آن در حوصله این گفتار نیست و بیشتر به درد پرنده فروشان می خورد. به هر حال سهره را از نظر سنی به چهار دوره:

  • جوجه
  • تولکی(یک ساله)
  • بالغ
  • سهره کهنه ( ۴ یا ۵ ساله و بیشتر)

تقسیم می کنند که در هر دوره پر و بال مشخصی دارد اما در طبیعت تنها می توان بالغین را از نابالغین تشخیص داد.

زادآوری سهره طلایی:

سهره ها در طبیعت، در اواخر زمستان آماده جفت گیری می شوند. این حالت در اصطلاح پرنده بازان مستی نامیده می شود. مستی سهره نر معمولا با علاماتی نظیر سفید تر شدن منقار که در فصول دیگر جلای نقره ای دارد اتفاق می افتد. علامت دیگر مستی سهره نر رقص در هنگام خواندن است که با تکان خوردن های مشخص بدن و پر بال اتفاق می افتد.

پرریزی معمولا بعد از مستی یعنی از اوایل تابستان اتفاق می افتد و تا اوایل پاییز طول می کشد تا پرها تکمیل شود. اما اولین تولک کردن سهره و تکمیل پرهای اصلی معمولا تا اوایل زمستان بطول می انجامد.

پراکندگی جهانی:

سهره تقریبا در تمامی اروپا، غرب روسیه و قفقاز و بخش هایی از خاورمیانه پراکندگی دارد، همچنین به نقاط وسیعی از آمریکا و استرالیا و نقاط زیادی از مناطق شهری دنیا معرفی شده است.

رده بندی

زیر خانواده Carduelinae از خانواده Fringillidae، یا سهره ها که بخش بزرگی از سهره ها و قناری را در بر می گیرد این پرنده زیبا را در خود جای داده است .

زیر گونه های سهره طلایی:

دو دسته مهم جمعیتی، زیر گونه های سهره را تشکیل می دهند. اجازه دهید آن را به

  • جمعیت های غربی (اروپا و شمال آفریقا)
  • و جمعیت شرقی (ساکن در آسیای مرکزی و غرب روسیه)

تقسیم کنیم.

از مجموع این زیر گونه ها حضور دو زیر گونه در ایران قطعی است.

  • Carduelis carduelis loudoni
  • و Carduelis carduelis caniceps

و حضور Carduelis carduelis paropanisi با توجه به رکورد مستمر درکشورهای همسایه ایران نظیر افغانستان و قزاقستان بخصوص در زمستان های سرد در شمال و شرق خراسان و ترکمن محتمل است. اجازه دهید زیر گونه غربی که در مناطق غربی و شمال غربی، از جمله تهران تا ییلاقات سمنان، مشاهده می شود را از این پس مطابق سلیقه پرنده بازان “سهره” و زیر گونه شرقی، که در شرق و جنوب تا غرب فارس، مشاهده می شود را سهره کرمانی بنامیم.

سهره کرمانی نابالغ عکس مربوط به اواخر شهریور ماه است و در غرب قوچان گرفته شده عکس از نگارنده

زیر گونه Carduelis caniceps paropanisi در قزاقستان و ترکمنستان و افغانستان و خارج از محدوده زیستی ایران رکورد می شود، احتمال حضور آن در منتهی الیه شمال شرقی ایران وجود دارد. آبرنگ قرمز سر در این زیر گونه بسیار باریک است.

عکس از سایت پرندگان قزاقستان

با وجود این که علمای رده بندی تقسیم زیر گونه ها را همین جا متوقف می کنند اشکال خاصی از سهره در ایران مشاهده می شود که هر کدام بین نقش بازان نامی و آوازه ای دارند. در اینجا بد نیست کمی هم راجع به این تقسیم بندی در بین پرنده بازان سنتی ایران بپردازیم.

نقش بازان پرنده بازانی هستند که علاقه به شکل ظاهری پرنده دارند و عشق بازان بیشتر به صدا و یا پرواز پرنده توجه دارند. مثلا کسانی که کبوترهای چتری را نگه داری می کنند نقش باز و کسانی که کبوتران مسابقه را نگه داری می کنند عشق بازند.

حال با این تقسیم بندی نقش بازان سهره ها را به دسته بندی های متعددی تقسیم می کنند که تعدادی از آنان به شرح زیر است:

سهره چهارگل: چند پر نارنجی در حاشیه سفید مابین آبرنگ سر و نوار سیاه حاشیه وجود دارد. البته برخی پرنده فروشان هم با استفاده از زعفران آنرا ایجاد می کنند، جهت کلاه گذاشتن بر سر خریداران که پس از یکبار آب تنی پرنده از بین می رود.

سهره مقنعه ای: شبیه سهره کرمانی است ولی بر خلاف سهره کرمانی که خاکستری است قهوه ای رنگ است.

سهره طلسم: نوار سیاه پس گردن با همان ضخامت تا زیر گلو ادامه دارد و به حالت طوق در می آید.

سهره چانه سفید: لکه سفیدی روی چانه پرنده دیده می شود.

از حاصل جفت گیری سهره نر و قناری ماده دورگه ای تحت عنوان سهره قناری بوجود می آید. برخی از آنان مانند قناری می خوانند و به قول عشق بازان دهن قناری دارند و برخی بیشتر ملودی های سهره را به کار می برند.

صدای سهره طلایی:

صدای سهره یکی از زیبا ترین صداهای پرندگان در طبیعت است. البته همین صدای زیبا و کور نشدن صدا در اسارت بلای جان این پرنده شده است.

صدای سهره از دو قسمت تشکیل می شود. قسمت اول که در اصطلاح عشق بازان بیا (Bia) نامیده می شود. صدایی مانند “چی چوقی” است که از یک تا چند بار پشت سر هم تکرار می شود. در هر دو جنس مشترک است و قسمت دوم آواز که فقط در پرنده نر وجود دارد. معمولا پس از چند بیا شروع می شود عشق بازان نیمچه می گویند.

سهره ها معمولا با صدای آواز خواندن یکدیگر تحریک به خواندن می شوند. البته زیرگونه های سهره تفاوت مختصری در لحن خواندن دارند که اکثرا برای پرنده بازان قابل شناسایی نیست. اما نگارنده بارها صدای سهره را برای سهره کرمانی در طبیعت پخش کرده و موجب تعجب و ترس پرنده شده است. در حالی که همان صدا برای سهره های معمولی باعث جلب پرنده و پاسخ می گردید.

نگارنده بارها صدای سهره را برای سهره کرمانی در طبیعت پخش کرده و موجب تعجب و ترس پرنده شده است. در حالی که همان صدا برای سهره های معمولی باعث جلب پرنده و پاسخ می گردید.

تهدیدها و آسیب ها

همه ساله تعداد زیادی از سهره ها با روش های مختلف صید شده و به فروش می رسند. تلفات خصوصا در سهره های تازه گیر به علت کوچکی قفس و ترس پرنده بسیار بالاست. بسیاری از آنان، از جمله سهره قناری و سهره کرمانی ، هنگام صید شدن با تور یا تله های دوطرفه با دردناک ترین وضع کشته شده و یا بال ها و پاهای ظریفشان می شکند. با این حال صید سهره برای عده ای شغل محسوب شده و سازمان حفاظت از محیط زیست نیز گاه گاه پروانه صید سهره با تور را صادر می نماید. که این صید بی رویه زمینه کاهش زیاد جمعیت سهره را فراهم کرده است. این به نحوی که جمعیت این پرنده زیبا به شدت در محیط های طبیعی کاهش یافته است. سهره که زمانی به سادگی در محیط شهری تهران رکورد می شد سال هاست که از پارک ها و باغات تهران رفته است. ای کاش دل از این آواز غمگین سهره های قفسی بکنیم و دل به آواز شادشان در طبیعت بسپاریم.

سهره جنگلی ؛ مرغ خوش الحان

سهره جنگلی همچون سهره طلایی از خانواده سهره ها است که از راسته گنجشک سانان هستند. سهره جنگلی نر و ماده پرندگانی اجتماعی که در خارج از دوره ی جوجه آوری در دسته های کوچک و بزرگ با یکدیگر به سر می برند. سهره جنگلی نر تک همسر و به ندرت چند همسر (یک نر و دو ماده) است. پیش تر همه چیز درباره پرندگان را گفته ایم. همچنین به سوال چرا پرندگان مهاجرت می کنند پاسخ دادیم. در این مطلب کوتاه شما را به طور خلاصه با سهره جنگلی نر و ماده آشنا می کنیم.

از مهمانان زمستان گذران شهرمان، اصفهان، پرنده ای است خوش آواز و زیبا به نام ” سهره جنگلی ” (Common Chaffinch) که در کشتزارها، حاشیه رودخانه، پارک ها و باغ ها حضور پیدا می کند.

سهره ها که اغلب مردم آنها را با نام انگلیسی یعنی” فنچ” (Finch) می شناسند، متعلق به راسته گنجشک سانان بوده و اغلب منقاری کلفت، کوتاه و مخروطی دارند.

سهره جنگلی نر و ماده تفاوت دارند. سهره جنگلی نر با سر آبی- طوسی، پیشانی مشکی، شکم صورتی و پشت قهوه ای به راحتی قابل تشخیص است. سهره جنگلی ماده شبیه به گنجشک خانگی بوده، ولی دو نوار سفید روی بال، آن را از گنجشک متمایز می سازد. پرواز آنها موجی شکل بوده و تغذیه معمولاً  از دانه ها و حشرات صورت می گیرد. سهره جنگلی نر و ماده را وقتی بر روی زمین مشغول جستجو و تغذیه هستند، به راحتی می توان دید. بلبل خمسه، مرغ قهقهه و سهره هفت رنگ از دیگر نام های این پرنده رنگارنگ است.

پرنده پیغوی کوچک ، شکارچی زبردست

آیا نام پرنده پیغوی کوچک را شنیده اید؟ آیا می دانستید از جمله پرنده شکاری پیغوی کوچک است؟ پیغوی کوچک همچون قرقی از خانواده قوش ها است که مانند شاهین ، کرکس ، بالابان و  عقاب از جمله پرندگان شکاری محسوب می شوند. پرنده پیغوی کوچک در مقایسه با سایر گونه های قرقی، سازگاری بیشتری با آب و هوای گرم و خشک پیدا کرده است و وابستگی کمتری به جنگل و درختزارهای متراکم دارد. در ادامه شما را با پرنده شکاری پیغوی کوچک بیشتر آشنا خواهیم کرد.

شکارچی زبردست

پرنده پیغوی کوچک  از پرندگان شکاری کوچک بوده که در گروه قوش ها قرار دارد. ” قوش ” در زبان ترکی به معنای ” پرنده ” بوده و در ادبیات فارسی به طیف وسیعی از پرندگان شکاری گفته می شود. ولی در طبقه بندی پرندگان ایران، گروه قوش ها شامل چهار گونه بوده که عبارتند از پیغو، پیغوی کوچک، قرقی و طرلان.

به نظر می رسد نام پیغو از صدای آن گرفته شده است. پرنده پیغوی کوچک ( Shikra ) از معدود پرندگان شکاری اصفهان است که در بهار و تابستان دیده می شود. این پرنده با آغاز فصل سرما به مناطقی از جنوب شرق ایران تا هندوستان مهاجرت می کند.

پیغوی کوچک هر سال لانه جدیدی روی درخت می سازد که این کار به تنهایی توسط جنس ماده انجام می شود. حضور آن در اصفهان معمولاً در مناطق وسیع دارای درخت از جمله پارک ناژوان، پارک صفه و حاشیه های خلوت زاینده رود گزارش شده است.

پرنده پیغوی کوچک شباهت زیادی به قرقی داشته و مهارت خاصی در شکار طعمه در محیط های پر درخت دارد. خط گلویی حنایی، سر و صورت و پشت خاکستری، سر بال های گرد و دم دراز از مشخصه های این گونه است. جثه پرنده شکاری پیغوی کوچک ماده کمی بزرگتر از نر بوده و رنگ زرد چشم ها در جنس ماده ( همانند عکس ) و رنگ قرمز در جنس نر راه خوبی برای تشخیص آن ها از هم است. پیغوی کوچک همانند دیگر قوش ها نقش مهمی در کنترل جمعیت جوندگان و آفات داشته و از پرندگان کوچک، مارمولک ها و حشرات بزرگ نیز تغذیه می کند.

پری شاهرخ ؛ دلبر خوش آواز

آیا پری شاهرخ را از نزدیک دیده اید؟ پری شاهرخ پرنده ای خوش آواز است. این پرنده معمولاً به تنهایی دیده می شود ولی در زمستان، به ویژه در زمان تغذیه و در مکان های تغذیه در حین مهاجرت، در دسته های کوچک به دور هم جمع می شوند. در مقالات گذشته همه چیز درباره پرندگان و رازهای مهاجرت پرندگان و پرندگان مهاجر مطالبی را عرضه نمودیم. همچنین روشی برای تغذیه پرندگان در فصل سرما پیشنهاد کردیم. در ادامه به معرفی کوتاه پری شاهرخ خواهیم پرداخت.

دلبر خوش آواز

اگر در بهار و تابستان از میان شاخه های پربرگ درختان باغ ، پارک یا جنگل ، آواز پر طنین پرنده ای توجه شما را به خود جلب کرد شاید او یک ” پری شاهرخ ” باشد.

  • پری شاهرخ ، پرنده ای خجالتی ، با ظاهر منحصر به فرد ، اندازه ای بین گنجشک و کلاغ و آوازی خاص که با پرنده دیگری اشتباه گرفته نمی شود.
  • رنگ زرد ( در ماده ها سبز زیتونی ) ، منقار قرمز رنگ و بال مشکی ، از خصوصیات ظاهری این پرنده زیبا است.
  • پری شاهرخ در برخی مناطق کشور به نام ” مرغ انجیر ” یا ” مرغ انجیرخوار” نیز شناخته می شود.
  • تغذیه آن بیشتر از حشرات و میوه ها بوده و شکل پروازش اندکی موجی شکل است.
  • لانه خود را از علوفه ، پشم و پوست درختان و به صورت آویزان از شاخه ها بنا می کند.

پری شاهرخ ، این پرنده خوش الحان، را در اصفهان در باغ های پر درخت و برخی پارک ها بخصوص پارک جنگلی ناژوان می توان مشاهده کرد. حتی اگر خود را از شما پنهان کند، شنیدن آوازش را که از آواز بلبل کوتاه تر و پر طنین تر است، از شما دریغ نخواهد کرد! پری شاهرخ ها دارای پروازی سریع و قدرتمند هستند و معمولاً با صعودی در مسیری منحنی شکل به سوی تاج پوشش درختان حرکت می کند.

جغد کوچک

آیا جغد کوچک را می شناسید؟ جغد کوچک در ایران از جمله فراوان ترین پرنده هاست، به همین دلیل گاهی به نام جغد کوچک ایرانی نیز شناخته می شود. جغد کوچک نیز چون شاه بوف از جمله اعضای خانواده جغدها است. در مطالب گذشته به ۱۱سوال همیشگی در مورد جغدها و پاسخ آنها و اینکه چرا جغد شوم است پرداختیم. همچنین درمورد پرنده های شبگرد و عکاسی از آن ها مطلبی را در دو قسمت ارائه نمودیم. در این مقاله شما را با جغد کوچک بیشتر آشنا خواهیم کرد.

جغد کوچک ایرانی

جغدها پرندگان مفیدی هستند که در کنترل جمعیت جوندگان نقش مهمی ایفا می کنند و تا کنون در ایران ۱۲ گونه از آنها ثبت شده است. هر چند که جغدها شکارچیان ماهر شب هستند، ولی بعضی مانند “جغد کوچک” در روز نیز فعالیت می کنند. این گونه که فراوان ترین جغد کشورمان محسوب می شود، بعضاً در کوچه باغ ها و ساختمان های قدیمی داخل و یا حاشیه شهر هم دیده می شود.

مشخصات ظاهری جغدها

  • منقار جغد ها خمیده و کوچک به نظر می رسد، در حالی که بخش زیادی از آن پشت پرها پنهان شده است.
  • دو چشم درشت در جلوی سر و صورت پهن، از آنها ظاهری متفاوت ساخته است که با هیچ پرنده دیگری اشتباه گرفته نمی شوند.
  • گوش های جغد ها در جذب امواج بسیار قوی بوده و پرواز بی صدای آنها به غافلگیری طعمه در سکوت شب کمک می کند.

باورهای مختلف در مورد جغد در فرهنگ ها

متأسفانه در فرهنگ ما به دلیل حضور جغدها در خرابه ها، آنها را شوم و نحس می پنداشتند و احتمالاً به همین دلیل در آثار هندمندان و صنعتگران ایرانی به ندرت اثری از این پرنده دیده می شود، حال آنکه در فرهنگ بسیاری از کشورها، جغد نماد خرد و دانایی و یا حتی پرنده ای مقدس محسوب می گردد.

در منطق الطیر عطار نیشابوری، جغد کنایه از عزلت جویانی است که دل از خلق بریده و گنج را در ویرانه عزلت می جویند. در ادبیات کهن در خصوص دشمنی جغد با کلاغ آمده که پرندگان قصد داشتند جغد را به عنوان پادشاه خود انتخاب کنند، ولی وقتی با کلاغ مشورت کردند، او جغد را به کم خردی، زشتی، خسیسی، روز کوری و غیره متهم کرد! از دیگر نام های فارسی جغد کوچک یا همان جغد کوچک ایرانی ، این پرنده زیبا، می توان به بوف ، بوم و کوف کوچک اشاره کرد.

بالابان پرنده ای از راسته شاهین سانان

بالابان پرنده ای است که در ایران نیز زندگی می کند. آیا می دانستید که بالابان پرنده ای از راسته شاهین سانان است؟ یکی دیگر از گونه های این راسته دلیجه کوچک است. بالابان پرنده ای است که همچون دیگر هم راسته ای هایش و عقاب ها در دسته پرندگان شکاری قرار دارد. اسارت یکی از عوامل تهدید کننده برای بالابان هاست. اما آیا می دانید در باغ وحش ها چه می گذرد و سرنوشت پرندگان آسیب دیده چیست ؟ در این مقاله شما را بیشتر با بالابان پرنده ی شکاری محبوب آشنا می نماییم.

بالابان پرنده ای شکاری

بالابان پرنده ای متنوع

در ایران حدود ۵۵۲ گونه پرنده وجود دارد که از این میان بیش از ۷۰ درصد آنها پرندگان مهاجر محسوب و در فصول خاصی به ایران وارد و خارج می شوند.

در میان گونه های پرندگان در ایران، پرندگان شکاری در میان عموم مردم از اهمیت و علاقه بیشتری برخوردار هستند.

در جهان راسته شاهین شکلان حدود ۳۷ گونه پرنده دارد که از این میان ۱۳ گونه از آنها در ایران زندگی می کنند. پرندگان عضو این راسته با توجه به شکل بدنی خاص و دوکی شکلشان امکان پرواز با سرعت بالا و تغییر جهت ناگهانی را دارند که این خصوصیات باعث شده تبحر خاصی در  شکار پرنده های در حال پرواز داشته باشند و همچنین برخی از گونه های این راشته مانند قرقی قابلیت پرواز در سطح زمین و شکار جوندگان را دارند. در میان پرندگان این راسته، بالابان از شهرت و محبوبیت بیشتری برخوردار است و یکی از شناخته شده ترین گونه ها به شمار می رود اما واقعا این پرنده را چقدر می شناسیم؟

  • ظاهر بالابان

بالابان یکی از بزرگترین پرندگان در خانواده شاهین ها است که حدوداً ۴۷ تا ۵۵ سانتی متر طول دارد. وزن این پرنده در بازه ۷۰۰ تا ۱۳۰۰ گرمی می تواند متغیر باشد بالابان در میان مابقی شاهین ها نسبتاً سنگین تر است. در خصوص رنگ این پرنده میتوان گفت  به طور کلی پرهای آن در قسمت فوقانی ترکیبی از قهوه ای و خاکستری رنگ  و سر و زیر بدن او قهوه ای روشن می باشد. همچنین  از سینه به پایین این پرنده لکه هایی قهوه ای رنگ دیده می شود. از حیث اندازه، بالابان ماده نسبت به نر، سری کوچکتر و پنجه‌هایی کلفت‌تر دارد، اما از نظررنگ بدن تفاوتی بین نر و ماده وجود ندارد.

  • زیستگاه بالابان
    بالابان پرنده ای از شاهین سانان

این پرنده در بستر کوه ها و کوهستان ها بیشتر دیده می شود. بالابان در مناطقی که کم درخت هستند و نواحی که نیمه بیابانی است بیشتر دیده می شوند. بالابان ها در بین شکاف صخره ها لانه میسازد. علاوه بر این ممکن است که از لانه های قدیمی نیز استفاده کند. این پرنده زیبا در ایران در فصل زمستان بیشتر دیده می شوند و در مناطق غربی کشور میتوان آن را مشاهده نمود.

  • پراکنش جهانی

بیشتر در مناطق آسیا و خاورمیانه و بعضی مناطق اروپایی این پرنده را می توان یافت. این پرنده در فصل مهاجرت در سراسر ایران به جز مناطق جنگلی دیده می‌شود. بالابان‌هایی که در ایران تولیدمثل می‌کنند در تمامی نقاط ایران به جز نواحی جنوبی استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و بوشهر مشاهده شده‌اند. اما در نواحی شمال شرقی از جمله استان‌های گلستان، خراسان شمالی، خراسان رضوی و سمنان و نیز رشته کوه‌های زاگرس تولید مثل این پرنده‌ها بیشتر است.

قابل ذکر است که با توجه به زنده گیری و به اسارت بردن بی رویه این پرنده که در ادامه بیشتر توضیح داده خواهد شد، جمعیت این پرنده ارزشمند به شدت کاهش یافته و در معرض خطر انقراض است. مؤسسه آوای بوم در طول زمان فعالیت خود این پرنده را دوبار به ثبت رسانیده است. نقشه ی پراکنش جهانی بالابان را میتوانید در سایت بردلایف مشاهده کنید.

تغذیه بالابان
بالابان پرنده ای محبوب

همانطور که پیش تر ذکر شد بالابان پرنده ای است که می تواند در سطح زمین به خوبی پرواز کند. پس معمولا تبحر خاصی در شکار جوندگان کوچک مثل سنجاب زمینی دارد. همچنین اگر در مناطقی زندگی کند که نزدیک آب باشد، پرندگان کوچک نیز میتواند شکار این پرنده باشد. مثلاً در بعضی مناطق اروپایی، این پرنده از کبوتر به عنوان طعمه های او محسوب می شود. پستانداران و پرندگان کوچک تا موش‌ها، سنجاب، کبوتر، سوسمار و حشرات مناطق استپی مانند ملخ جزو منابع غذایی این پرنده محسوب می‌شود.

میزان مصرف هر یک از این منابع غذایی بسته به سن پرنده و منطقه زیست آن متفاوت است. برای مثال، غذای بالابان ماده در سه روز اول پس از خارج شدن جوجه‌ها از تخم، حشراتی مانند ملخ است چرا که گوشتی زود هضم و مقوی برای جوجه‌ها دارند.

 

  • زاد و ولد بالابان

بالابان در اواسط بهار و اوایل تابستان بین ۳ تا ۵ تخم میگذارد و تقریباً یکماه روی تخم های خود می خوابد. و حدود ۴۵ روز به دوران بلوغ خود می رسد.

  • قوشبازی ، عامل تهدید کننده ی بالابان

قوشبازی یا بازداری به فعالیتی اطلاق می شود که پرندگان شکاری مانند عقاب سانان و شاهین شانان را برای اهدافی از جمله شکار، نگهداری و تربیت می کنند. به وسیله این فعالیت جمعیت پرندگان شکاری به خصوص بالابان رو به کاهش است و باخطر انقراض مواجه است.

کشورهای عربی بیشترین علاقه را به این فعالیت دارند و تجارتی هنگفت در پشت پرده این فعالیت وجود دارد. قاچاق پرندگان ، مثل بالابان پرنده ای از راسته شاهین سانان، از جمله اصلی ترین آن هاست. آنها شاهین سانانی چون بالابان را به منظور شکار هوبره، پرنده ای بسیار زیبای کویر تربیت می کنند که متاسفانه ایران به دلیل نزدیکی به کشورهای عربی و مکانی مناسب برای زندگی بالابان، تعداد زیادی از این پرنده در ایران زنده گیری می شوند و به کشورهای مقصد قاچاق می شوند. به همین منظور بالابان پرنده ای در لیست قرمز پرندگان در خطر انقراض اتحادیه حفاظت از طبیعت (IUCN) قرار دارد و زنده گیری این پرنده پیگرد مراجع قانونی را به دنبال خواهد داشت.

کلاغ ؛ پرنده ی تیز هوش!

کلاغ یکی از پرندگان عجیب و شگفت انگیز در طبیعت و محیط زیست است و از جمله پرندگانی است که به سهولت و به صورت وسیع قابل مشاهده است. کم و بیش عجایبی در مورد کلاغ ها را شنیده ایم. زاغ بور ، پرنده ی منحصر به فرد ایران است که از این خانواده می باشد. ممکن است اطلاعاتی در مورد میزان هوش در پرندگان داشته باشید و نام کلاغ ها را به عنوان باهوش ترین پرنده ها شنیده باشید. در این مقاله قصد داریم شما را بیشتر با این پرنده آشنا کنیم و بگوییم کلاغ نماد چیست ؟

نکاتی در مورد کلاغها

  • خانواده ی کلاغ ها در ایران شامل ۱۴ گونه است که از لحاظ جثه ، بزرگترین اعضای راسته ی گنجشک سانان را تشکیل می دهند.
  • کلاغ با پا ها و منقار قوی، همه چیز خوار بوده و نر و ماده آنها شبیه به هم می باشند.
  • این خانواده از باهوش ترین جانوران و دارای توانایی استفاده و حتی ساخت ابزار و حافظه ی قوی هستند.
  • عمر طولانی کلاغ ( بالای ۱۰۰ سال و در برخی متون قدیمی تا ۱۰۰۰ سال ! ) شایعه ای بیش نبوده و معمولا عمر آنها از ۲۰ سال فراتر نمی رود.
  • یکی از گونه های فراوان و سازگار با جوامع شهری، کلاغ ابلق بوده که به دلیل جثه و رنگ مشخص ( مشکی و خاکستری کم رنگ ) با هیچ پرنده ی دیگری اشتباه نمی شود.
  • این پرنده در بیشتر نقاط ایران حضور داشته و در اصفهان و اطراف آن به وفور دیده می شود.

با توجه به فراوانی و امکان شناسایی ساده ، به راحتی و با صرف کمی وقت می توانید رفتار آنها را زیر نظر گرفته و نکات جالبی در مورد آنها بیابید ؛ مثلاً اغلب پرنده نگرها بارها رفتار تهاجمی کلاغ ها نسبت به پرندگان شکاری بزرگ نظیر عقاب ها را دیده که منجر به ترک صحنه از سوی عقاب شده است ! اما کلاغ نماد چیست ؟ در ادبیات فارسی ، کلاغ یا زاغ در آثار بسیاری از شاعران و نویسندگان دیده شده و در بیشتر موارد نماد دزدی ، حرص ، زیرکی ، خبرچینی و شومی بوده است. در برخی متون عرفانی ، نفس هواپرست به کلاغ تشبیه شده است.

اطلاعات تماس


آدرس: اصفهان، خیابان سجاد، خیابان ارباب، کوچه قصر، پلاک ۲

ایمیل: info@avayeboom.com

شماره تماس: ۰۹۱۳۷۴۱۷۴۶۵

جستجوی سریع


4/UgEVjFgR-8qhAZpwJM6Bfl2C6MggkekGB1w7nytXkYQxb-7eYEKPl0Q