بایگانی برچسب برای: هما

هما، حمایت مالی دیوار از محیط زیست آغاز به کار کرد

«دیوار» فراخوان اولین دوره برنامه‌ی حمایت خود از پروژه‌های محیط زیستی، موسوم به «هما» را با اختصاص بودجه تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان برای هر پروژه منتشر کرد.

به گزارش روابط عمومی دیوار، این شرکت قصد دارد از سه طرح و ایده برتر در حوزه محیط زیست حمایت مالی کند. اشخاص حقیقی و حقوقی می‌توانند تا ۱۷ اسفند ۱۴۰۳ پروپوزال‌های خود را از طریق وب‌سایت homa.divar.news ارسال کنند.

«هما» برنامه حمایت مالی سالانه دیوار از طرح‌ها و ایده‌های محیط زیستی است و کمیته داوران آن متشکل از متخصصان محیط زیست، کارشناسان فنی و صاحب‌نظران دانشگاهی است که تجربه اجرایی در پروژه‌های محیط زیستی دارند. این کمیته با در نظر گرفتن معیارهایی چون نوآوری، قابلیت اجرا و میزان اثرگذاری، اقدام به انتخاب طرح‌های برتر خواهند کرد.

علاوه بر حمایت سالانه از سه پروژه برگزیده، دیوار در طول سال از پروژه‌های کوچک و ایده‌های فناورانه زیست‌محیطی نیز حمایت می‌کند. در طرح حمایت از پروژه‌های کوچک، سقف کمک مالی برای هر پروژه تا ۵۰ میلیون تومان است که فرصتی برای حمایت از فعالان محلی و علاقه‌مندان به محیط زیست برای انجام فعالیت‌های کوچکی که منجر به حفظ طبیعت می‌شود فراهم نموده است.

میزان حمایت «هما» از طرح‌های فناورانه در حوزه محیط زیست نیز متناسب با نیازها و ظرفیت‌های هر طرح تعیین خواهد شد. این طرح‌ و ایده‌ها می‌توانند شامل راه‌حل‌های نوآورانه برای چالش‌های زیست‌محیطی با استفاده از فناوری‌های نوین باشند.

علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به وب‌سایت homa.divar.news مراجعه کرده یا با ایمیل homa@divar.ir تماس بگیرند.

مدیریت هما را ایمان ابراهیمی، مدیرعامل انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم عهده دار است. فاطمه کاظمی عضو هیئت مدیره‌ی این انجمن نیز به عنوان هماهنگ کننده در کنار هما است.

نام‌گذاری «هما» برای طرح حمایت مالی دیوار از ایده‌های محیط زیستی،‌ برگرفته از پرنده‌ای نمادین در فرهنگ ایران است که از دیرباز در فرهنگ و ادبیات کشور ما نمادی از خوش اقبالی بوده است.

فراخوان هما

 

هما؛ پرنده اساطیری

هما یکی از پرندگان اساطیری در ادبیات فارسی است که برای ما ایرانیان همیشه یادآور خجستگی و فر بوده است. در مورد بیولوژی و بیومتری این پرنده باید گفت که این پرنده از خانواده قوشیان و زیر ‌خانواده کرکس هاست و بزرگترین کرکس ایران است.


نگارنده مقاله: محسن زارعی

«تمام مطالب منتشر شده در وبلاگ آوای بوم نشان دهنده نظرات نویسنده مطلب بوده و لزوما دیدگاه‌های انجمن را منعکس نمی‌کند.»


شکل ظاهری هما

از لحاظ شکل ظاهری پرنده بالغ دارای سری سفید یا زرد بسیار روشن، زیر تنه حنایی و یک دست و کاملا در تضاد با رنگ سیاه پوش‌پر‌ها و شاهپرهای پروازی است. همچنین روتنه خاکستری نقره ای براق است. پرنده جوان برخلاف پرنده بالغ بدنی تیره دارد. تعداد انگشتان در این پرنده 5 عدد است. غذای مورد علاقه این پرنده مغز استخوان است و معمولا شکار نمی‌کند، مگر گاهی اوقات که لاک پشت شکار می‌کند که نحوه شکار آن توسط هما شهره و مشهور است. این پرنده استخوان‌های لاشه مورد نظر را به آسمان برده و از بالا به پایین پرتاب می‌کند تا تکه تکه شود، سپس مغز و استخوان‌های تکه تکه شده را می‌خورد. همچنین این کار را با لاک پشت می‌کند و محتویات داخل بدن لاک پشت را می‌خورد. این پرنده در مکان های بلند و صخره ای و کوهستان ها زندگی می‌کند و لانه می‌سازد. معمولا یک یا دو تخم می‌گذارد و جوجه ها در 5 سالگی بالغ می‌شوند.

هما

 

هما در لغت

در فرهنگ‌های لغت فارسی هما به معنای همایون و همای به کار رفته که معنی فرخنده و خجسته دارد در لغت نامه دهخدا درباره‌ی هما چنین نوشته: هما مرغی است که استخوان می‌خورد. پشتش سیاه مایل به خاکستری، سینه اش حنایی بی نقش، دو شاخ مانند شاخ بوم و ریش زیبا و بال هایی از قره قوش بلندتر. در ادبیات فارسی او را مظهر فر و شکوه میدانند و به فال نیک می‌گیرند. مرغی است که چون پیدا شود مردم به تفأل در زیر سایه او روند (دهخدا، 23522:1377 ).

در فرهنگ عمید آمده است مرغ خوب فرخنده، مرغی نظیر شاهین دارای جثه بزرگ که خوراکش استخوان است و قدما می‌پنداشتند سایه‌اش بر هرکسی افتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید(عمید، 1975:1362 ).

 

ریشه یابی نام علمی هما

Gypaetus barbatus: نام علمی هما است که این واژه مشتق است از دو کلمه:

Gypaetus که خود مشتق از دو کلمه Gyps and aetus است که اولی به معنای کرکس و دومی به معنای عقاب می باشد و نیز واژه Barbatus که در لاتین به معنای ریش‌دار دارد که به پرهای ریش مانند آرواره پایین این پرنده اشاره دارد.

 

هما در اساطیر

در ادبیات و افسانه‌های برخی از کشورها و ملل شاهد دیدن پرندگان و جانورانی هستیم که جنبه مقدس و اسطوره‌ای دارند. یکی از این پرندگان هما است. در افسانه‌ها آمده است هر وقت پادشاهی بمیرد و جانشینی نداشته باشد هما را به پرواز در می‌آوردند و این پرنده بر شانه هر کسی مینشست آن شخص فرمانروای بعدی بود.

یکی دیگر از معانی هما در شاهنامه درفش بوده است که صورت عقاب بر آن منقوش بوده‌است. در اوستا هما همان مرغ وارغن است که در آن توصیف‌های جالب و شگفت انگیزی از آن آمده است. این پرنده در بندهای (35-38) بهرام یشت (چهاردهمین یشت از مجموعه یشت های اوستا می‌باشد) بزرگ شهپر یا مرغکان مرغ گفته شده است. همچنین آورده شده این پرنده قدرت و توانایی ناچیز کردن جادوی دشمن را داراست و اگر کسی استخوان و پری از این پرنده را داشته باشد شکست ناپذیر خواهد بود.

هما

در ادبیات حماسی همای از 3 جهت قابل توجه و تامل است:

1- نشان درفش ایرانیان 2-ویژگی های ظاهری سیمرغ و همای 3- فرهمای

در ادبیات عرفانی نیز همای جایگاه ویژه‌ای دارد و در منطق الطیر عطار به نقش خود در به پادشاهی رساندن افراد اشاره دارد که بدین گونه است:

 

پیش جمع آمد همای سایه بخش                   خسروان را ظل او سرمایه بخش

زان همای بس همایون آمد او                        کز همه در همت افزون آمد او

در ادبیات غنایی نیز هما از 3 وجه قابل تفسیر است:

1- اشاره به استخوان خواری و قناعت ورزیدن او 2- اشاره به سعادت بخشی فر و سایه همای 3- تقابل هامی با دیگر پرندگان به ویژه جغد و باز

 

هما در تاریخ

این پرنده در زمان ایران باستان نیز پرنده سعادت بوده و نقش آن بر کنده‌کاری‌ها و برخی از سرستون‌های تخت جمشید نیز پیداست.

هما

 

کلام آخر

هما از دیرباز و دوران تاریخ قبل از اسلام برای ما ایرانیان پرنده مقدسی بوده و ما همواره باید از این پرنده به خاطر ارزش فرهنگی و اکولوژیکی و تاریخی آن محافظت کنیم. متاسفانه در حال حاضر این پرنده زیبا و با شکوه در معرض خطر و انقراض قرار دارد و با انقراض این گونه پرچم نه تنها به دارایی‌های محیط زیست و اکولوژیک کشور آسیب وارد می‌شود، بلکه به فرهنگ و تاریخ کشور ما نیز آسیب وارد خواهد شد.

 

هما

نویسنده: زهرا ابراهیمی

عکس: اینترنت

هما یا کرکس ریش دار یک پرنده شکاری و از خانواده لاشخورها محسوب میشود که قدیمی ترین کرکس جهان در نظر گرفته می شود و کرکس مصری نزدیکترین خویشاوند زنده آن محسوب میشود.داشتن یک سری ویژگی ها این نوع کرکس را از سایر کرکس ها متمایز کرده که در این مطلب به آن میپردازیم.هما برعکس سایر کرکس ها سر لخت و بدون پر ندارد و دلیل آن شاید به نحوه ی تغذیه ی متمایز آن برمیگردد.هما با طول بال 270 سانتی متر بزرگترین کرکس محسوب میشود.این پرنده که از دیرباز در ایران باستان مورد توجه و قداست بوده است نماد سعادت و خوشبختی بوده و اعتقاد بر این بوده است که سایه ی هما برسر هرکس بیفتد موجب سعادت و خوش شانسی آن فرد میشود به همین دلیل آن را همای سعادت مینامیدند.همچنین گفته میشود تغذیه هما از بدن بی جان فرد نشان از بهشت رفتن آن فرد داشته است. در تخت جمشید نیز مجسمه هایی از هما ساخته شده است که نشان دهنده اهمیت این پرنده در آن زمان بوده است.

قلمرو

این پرنده تقریبا بطور کامل با کوه در ارتباط است و اغلب در مناطق صخره ای و مرتفع و یا مراتع کوهستانی و گاه در اطراف جنگل دیده می شود.دیدن این پرنده در ارتفاع کمتر از 1000متر بسیار نادر است و معمولا در ارتفاعات بالای 2000 و گاهی در ارتفاعات 7500 هیمالیا دیده شده است.هما دارای قلمروی بسیار وسیع بوده و پرندگان جوان معمولا بصورت سرگردان دیده می شوند.این پرنده در مناطقی که شکارچیانی چون گرگ و عقاب طلایی زیست میکنند حضور دارند و نمایانگر کامل بودن زیستگاه است.

رژیم غذایی

هما همچون دیگر کرکس ها لاشه خواری میکند ولی 85 تا 90 درصد رژیم غذایی آن را مغزاستخوان تشکیل میدهد.هما خود را با لاشخوران دیگر بر سر لاشه درگیر نمیکند و زمانی که تنها استخوان لاشه باقی میماند استخوان های کوچک را خورده و استخوانهای بزرگتر را با خود حمل کرده و از ارتفاع 50تا 80 متری بر صخره های تیز پرتاب میکند تا استخوان به قطعات کوچکتر تبدیل شود و این کار نیاز به مهارت بالایی دارد و در پرندگان جوان چندین سال به طول می انجامد تا آنها به این امر تسلط یابند.غلظت بالای اسید معده ی این پرنده و دستگاه گوارش قوی آن برای هضم استخوان تکامل یافته است.

جفتگیری

این پرنده معمولا در فصل زمستان جفت گیری کرده و مونوگام دائمی است یعنی تا آخر عمر با جفت خویش میماند. لانه  معمولا در ارتفاعات بالا و صخره ها و غارهای غیرقابل دسترس ساخته می شود.لانه معمولا با توده ی عظیمی از شاخه و پشم و پوست خشک شده و گاهی زباله ساخته میشود که یک و نیم تا دومتر قطر لانه و حدود 70 سانتی متر ارتفاع لانه است. هما معمولا یک یا دو تخم میگذارد و 53 تا 60 روز  دوره انکوباسیون بطول می انجامد.جوجه پس از 100 تا 130 روز پردار میشود و تا حدود یکسال به والدین وابسته است و بعد از 5 سال به بلوغ میرسد. طول عمر این پرنده در طبیعت حدود 21 سال پیش بینی شده است.