در این بخش مطالب و مقالات مرتبط با پرندگان، پرنده نگری و حفاظت پرندگان که توسط اعضا و همراهان آوای بوم نگاشته شده است منتشر میگردد.

سیستم قلبی پرندگان

پرندگان چگونه اکسیژن لازم برای پرواز را تامین می‌کنند؟ مقایسه دستگاه گردش خون در پرندگان و پستانداران

پرواز یکی از شگفت انگیزترین توانایی ها در میان موجودات است. اما چه عواملی پرندگان را به این فعالیت فوق العاده پر سوخت و ساز قادر می‌کند؟ پرندگان چگونه اکسیژن مورد نیاز پرواز را تامین می‌کنند؟ در مطلب قبلی نقش سیستم تنفسی پرندگان در پرواز و تامین اکسیژن را بررسی کردیم. در تکمیل آن، اینبار می‌خواهیم با کارآمد ترین دستگاه گردش خون در بین حیوانات که متعلق به پرندگان است آشنا شویم.

پرواز آرزو و رویای بسیاری از ما انسان هاست. بیایید تصور کنیم یک روز صبح از خواب بیدار می‌شویم و می‌بینیم که به جای دستان خود دو عدد بال قوی با آیرودینامیک مناسب پرواز پیدا کرده ایم. اما هیجان ما دیری نخواهد پایید از آنجا که قادر به پرواز نخواهیم بود!! دلیل آن این است که در بدن ما سایر ویژگی هایی چون سیستم تنفسی و قلبی عروقی لازم برای تامین انرژی و اکسیژن پرواز تکامل نیافته است. در مقاله مربوط به سیستم تنفسی پرندگان خواندیم که آنها با داشتن یک ریه و تا ٩ عدد کیسه هوایی متصل به آن و با گیرنده های زیاد جذب اکسیژن، چه حجم فراوانی از اکسیژن را می‌توانند جذب کنند. اکنون می‌خواهیم با بررسی دستگاه گردش خون در پرندگان دریابیم که چگونه این حجم زیاد از اکسیژن می‌تواند به سلول ها برای سوخت و ساز انتقال یابد. این نوشته می‌خواهد برخی از مهمترین یافته های جدید علمی دنیا در این زمینه را، با زبانی ساده بیان کند.

 

شباهت های دستگاه گردش خون در پرندگان و پستانداران

در میان حیوانات، پستانداران و پرندگان از تکامل یافته ترین سیستم قلبی عروقی بهره می‌برند و از جهات بسیاری به هم شباهت دارند. در هر دو رده، ساختار قلبی به صورت چهار حفره ای است. بعلاوه، در هر دو، خون اکسیژنه و خون اکسیژن از دست داده کاملا مجزا و تفکیک شده است و با هم ترکیب نمی‌شوند. خون اکسیژنه در سرخرگ ها به سمت بافت ها و خون اکسیژن از دست داده در سیاهرگ ها به سمت قلب در جریان است. همانند ما انسان ها، جریان خون در ریه ها اکسیژنه می‌شود و از حفره بالایی سمت چپ (دهلیز چپ) وارد قلب می‌شود. دهلیز چپ آنرا به حفره پایینی سمت چپ (بطن چپ) پمپ کرده و از آنجا خون حاوی اکسیژن از طریق رگ هایی مجزا (سرخرگها) به سوی بافت ها و سلول ها حرکت می‌کند. خونی که اکنون اکسیژن خود را از دست داده اینبار از طریق رگ هایی به نام سیاهرگ به سمت قلب بازمی‌گردد و از حفره بالایی سمت راست (دهلیز راست) وارد آن می‌شود. خون سپس از دهلیز راست وارد حفره پایینی سمت راست (بطن راست) می‌شود و از آنجا برای دوباره اکسیژنه شدن به سمت ریه پمپاژ می‌شود. این چرخه با ورود دوباره خون به دهلیز چپ مجدد از سر گرفته می‌شود. تمام این چرخه تنها یک ضربان قلب را تشکیل می‌دهد!

دستگاه گردش خون در پرندگان

خب تا اینجا به شباهتها نگاهی انداختیم. با ادامه مطلب همراه شوید تا به تفاوت ها بپردازیم. تا ببینیم که از حدود ٣٠٠ میلیون سال پیش که مسیر تکاملی ما پستانداران از پرندگان جدا شد، چه تغییرات تکاملی مؤثرتری در فرگشت دستگاه گردش خون پرندگان ایجاد شد و پرواز را ممکن ساخت.

 

تفاوت دستگاه گردش خون در پرندگان و پستانداران

پیش از شروع باید اشاره کنیم که پرندگان در این مقایسه به صورت کلی در نظر گرفته شده اند و مسلما بین گونه ها و راسته های مختلف پرندگان نیز تفاوت های بسیاری وجود دارد. برای مثال دستگاه گردش خون در پرندگان مهاجر تکامل یافته تر از پرندگانی است که مهاجرت نمی‌کنند. به همین نسبت نوع پرواز و شکل بال زدن، جثه، زیستگاه، ارتفاع پرواز از سطح دریا و غیره باعث اشکال تکاملی متفاوتی در میان پرندگان شده است. در اینجا مقایسه کلی در دو سطح قلب و سیستم عروقی (خون و رگها) صورت گرفته است.

 

قلب در پرندگان

به صورت کلی طبق قائده عمومی طبیعت، رابطه معکوس بین جثه حیوانات و ضربان قلب وجود دارد. یعنی حیوانات کوچکتر دارای ضربان قلب بالاتری هستند. بگذارید برای مثال به ضربان قلب چندین گونه پستاندار و پرنده با جثه های متفاوت نگاهی بیاندازیم. متوسط ضربان قلب در حالت استراحت (بر اساس ضربان در دقیقه یا bmp) در گوزن (۵٠-۴٠)، انسان (٨٠-۶٠)، سگ با جثه بزرگ (١٢٠-٨٠)، عقاب (١٢٠-١٠٠)، گربه (١٨٠-١٢٠)، کلاغ (٣۴۵)، گنجشک خانگی (۴۶٠)، موش خانگی (۵٠٠)، مرغ مگسِ گردن یاقوتی (۶١۵) می‌باشد.

پس پستانداران نیز همانند پرندگان هر چه کوچکتر باشند ضربان قلب بالاتری دارند. پس تفاوت در کجاست؟ تفاوت در اینجاست که قلب در پرندگان، عموما نسبت به پستانداران بزرگتر (نسبت به وزن بدن) و همچنین دارای بافت ماهیچه ای قوی تری است (خصوصا بطن چپ که مسئول پمپاژ خون به اندام هاست). این امر و همینطور جریان الکتریکی بهینه تری که باعث پر و خالی شدن کامل تر قلب از خون می‌شود به نوبه خود باعث بالا رفتن بازدهی قلبی cardiac output  در پرندگان می‌شود. بازدهی قلبی بالاتر بدین معنی است که یک پرنده در مقایسه با پستاندار هم جثه خود با ضربان قلب مشابه، مقدار خون بیشتری (اکسیژن بیشتر) در واحد زمان به سوی اندام ها پمپاژ می‌کند

ضربان قلب در پرندگان کوچک در اوج پرواز می‌تواند به راحتی تا بیش از ١٠٠٠ ضربان در دقیقه افزایش یابد. یعنی نزدیک به حدود ٢٠ ضربان در هر ثانیه !!

جالب است بدانید اندازه و وزن قلب در برخی پرندگان در فصل سرما کوچکتر و با شروع فصل گرما و مهاجرت بزرگ تر می‌شود!

دستگاه گردش خون در پرندگان

سیستم عروقی (خون و رگها) در پرندگان

بال زدن های سنگین و طولانی انرژی زیادی می‌طلبد و بدن پرندگان باید این انرژی را تولید کند. این انرژی در سلول ها و طی فرایندهایی به نام متابولیسم یا سوخت و ساز تولید می‌شود. سلول ها برای انجام متابولیسم به مواد اولیه نیاز دارند و در نتیجه ی متابولیسم، مواد زائد نیز به جای می‌گذارند. این وظیفه سیستم عروقی است تا از طریق خون در رگ ها مواد اولیه از جمله اکسیژن را به سلول ها رسانده و مواد زائد را از جمله دی اکسید کربن، از سلول ها دریافت و از طریق ریه، کلیه و برخی دیگر اندام ها دفع کند. حال به سه مکانیسم تکامل یافته در سیستم عروقی پرندگان اشاره می‌کنیم که تامین این حجم زیاد از اکسیژن برای پرواز را ممکن می‌سازد.

گلبول های قرمز و هموگلوبین

آن بخش از خون که مسئولیت انتقال اکسیژن را دارد سلول هایی هستند به نام گلبول قرمز (RBC) و روی هر گلبول نیز میلیون ها عدد از پروتئین هایی سوار هستند که هموگلوبین نام دارند. هموگلوبین ها دلیل رنگ قرمز خون و مسئول حمل ملکول های اکسیژن از طریق برقراری پیوند مولکولی با آنها هستند. اندازه گلبول ها هم در پرندگان و هم پستانداران از سایر جانوران کوچکتر و در نتیجه، تعداد آنها بیشتر و توانایی انتقال اکسیژن آنها بیشتر است. برخلاف تصور عمومی، تعداد گلبول ها در پرندگان بیشتر نیست و مانند پستانداران بسته به شدت فعالیت، ارتفاع زیستگاه یا سبک زندگی از یک گونه تا گونه دیگر بسیار متغییر است. دامنه تعداد گلبول ها در میلی متر مکعب mm۳ از خون پرندگان بین ١.۵ تا ۵.۵ میلیون عدد و در پستانداران بین ٢ تا ١٨ میلیون متغییر است. اما هموگلوبین در پرندگان تمایل به برقراری پیوند اکسیژنی بالاتری دارد. پژوهش های جدید نشان می‌دهند که لگاند اکسیژنی oxygen affinity یا همان تمایل به برقراری پیوند با مولکول اکسیژن، در پرندگان برخلاف یافته ای قدیمی از پستانداران بالاتر است.

پرواز در ارتفاع

در طبیعت هنگامی که جانوران با کمبود اکسیژن در خون (hypoxia) مواجه می‌شوند، بدن آنها تعداد گلبول های قرمز در خون را افزایش می‌دهد تا کمبود را جبران کند. پرندگان نیز شامل این قائده می‌شوند. کمبود اکسیژن ممکن است بر اثر صعود به ارتفاع های بالا که تراکم اکسیژن در آنجا کم است رخ دهد. در انسان ها کمبود اکسیژن ممکن است همچنین بر اثر بیماری یا یک نقص فیزیکی یا عوامل دیگر ایجاد شود. اما روش افزایش گلبول های خون ممکن است در صورت تشدید با خطراتی همراه باشد. از آنجا که افزایش گلبول های قرمز در خون، باعث افزایش غلظت خون می‌شود، خطر انسداد عروق و یا سکته را بهمراه دارد. حتما شنیده اید که کوهنوردان به اهدای خون توصیه می‌شوند. دلیلش هم آن است که با صعود مکرر به ارتفاعات بالا بدن شان گلبول بیشتری ساخته و غلظت خونشان بیشتر می‌شود. اغلب پرندگان مهاجری که در ارتفاعات پایین از سطح دریا پرواز می‌کنند، از همین مکانیسم افزایش تعداد گلبول قرمز استفاده می‌کنند. اما در پرندگانی چون غاز سر نواری bar headed goose که در ارتفاعات بسیار بالا چون فراز هیمالیا پرواز می‌کنند یک ویژگی شگفت انگیز در فرگشت آنها رخ داده است. بدن آنها به جای افزایش گلبول ها، تعداد هموگلوبین های درون گلبول ها را افزایش می‌دهد!! این ویژگی منحصر به فرد در پرندگان تحقیقات علمی زیادی را به خود معطوف کرده است به آن امید که بشر بتواند راه حلی برای بیماری های تنفسی و توانایی حضور در ارتفاعات بالا پیدا کند.

سطح تماس گازی بین رگها و ریه

سطحی که در آن ریه اکسیژنی که جذب کرده را به خون انتقال می‌دهد در پرندگان فرگشت بهینه تری پیدا کرده است. در این سطح ضخامت رگ ها، مکانیسم عملکرد برونشیت ها و جریان متقابل خون در رگها و اکسیژن در ریه ها به گونه ایست که بیشترین میزان اکسیژن بین این دو سطح تبادل می‌گردد.

مویرگها

مویرگ ها در واقع کوچکترین شکل سرخرگ ها هستند. وقتی سرخرگ ها به بافت می‌رسند، در آنجا مانند ریشه گیاه به انشعابات بسیار ریز و ریز تری تقسیم می‌شوند تا خود را به تمام قسمت های بافت برسانند و ضخامتشان آنقدر باریک می‌شود که می‌توانند از دیواره خود مواد مغذی و اکسیژن را به سلول ها انتقال دهند. میزان تراکم این انشعابات مویرگی در ماهیچه های پرندگان بسیار بالاتر از پستانداران است و این ویژگی سیستم عروقی آنها را قادر می‌کند تا حداکثر میزان اکسیژن را به سلول ها انتقال دهند.

 

مطالعه پرندگان و اهمیت پرنده نگری

امروزه پرنده شناسان (Ornithologists) با مطالعات میدانی و تحقبق های آزمایشگاهی بر روی پرندگان به رشد علم اکولوژی و حفاظت پرندگان کمک میکنند و همینطور با کشف قوانین علمی طبیعت حاکم بر فیزیولوژی پرندگان، به رشد تکنولوژی های جدید سرعت می بخشند. از سوی دیگر، این پرنده نگر ها (Birders) هستند که با جمع آوری داده ها و اطلاعات زیاد و ارایه آن به پرنده شناسان، بسیاری از تحقیقات را میسر می کنند. حال آنکه این فعالیت برای یک پرنده گر بسیار فراتر از صرف مشاهده پرندگان و رفتار آنهاست. پرنده نگری علاوه بر آنکه میتواند تفریحی بی نظیر و لذتی عمیق باشد همچنین میتواند به مرور تبدیل به مراقبه ای برای شخص شود که او را هر چه بیشتر به حضور در لحظه و درک شگفتی هستی و پیوند با آن سوق می دهد.

چرا پرندگان به شیشه پنجره ضربه می زنند؟

احتمالا تا به حال متوجه بازی و پرواز دمجنبانک‌ها جلوی آیینه ماشین و یا ضربه زدن کبوترها یا برخورد پرندگان با شیشه پنجره شده اید. رفتارهایی که گاهی بامزه به نظر میرسند اما همین رفتارها ممکن است به شدت خطرناک باشند.

برخورد پرندگان به شیشه

طبق آمارهایی که مرکز حفاظت پرندگان در آمریکای شمالی منتشر کرده سالانه بیش از یک میلیارد پرنده به طور مرگبار با شیشه پنجره ها برخورد می کنند، یعنی هر خانه آمریکایی سالانه دو پرنده را می کشد. ما هیچگونه آمار ثبت شده ای از برخورد پرندگان با شیشه پنجره ها نداریم و برای ما مشخص نیست که پنجره های ما در سال چه تعداد پرنده را از بین میبرند اما همه ما قطعا با موارد مشابهی روبرو بوده ایم.

برخورد پرندگان به شیشه

پرندگان وقتی کنار پنجره خانه های ما می نشینند گاهی به دلیل جنس شیشه و آینه ای بودن آن، تصویر خود را درون شیشه می بینند و آن را یک گونه مهاجم تلقی می کنند و با نوک زدن به شیشه سعی در راندن آن دارند. یک پرنده ممکن است هر روز و در یک زمان مشخص این کار را انجام بدهد که دلیل آن می تواند به دلیل تغییر جهت تابش نور خورشید در آن زمان مشخص به سمت شیشه، شکست نور و آینه ای شدن برخی شیشه های با ضخامت باشد. این رفتار را اغلب می توانیم از پرندگان در فصل بهار و زادآوری پرندگان و از طرف پرندگان قلمرو طلب مشاهده کنیم که گاهی به صورت رفتار تهاجمی یا حتی رقص هایی جذاب به نظر میرسند.

برخورد پرندگان به شیشه

چرا پرندگان به شیشه ها برخورد می کنند؟

برای اینکه راحتتر به پاسخ این پرسش برسیم باید به بیرون از خانه رفته و از دریچه نگاه یک پرنده به شیشه ها نگاه کنیم. پاسخ ساده است، آن ها حین پرواز قادر به تشخیص شیشه ها به عنوان مانع نیستند و با آن برخورد می کنند. شیشه پنجره ها در اصل برای پرندگان قابل مشاهده نیستند. آن ها هنگام پرواز سعی می کنند تا از میان تصویر بازتاب گیاهان یا فضای باز درون شیشه عبور کنند.

پنجره ها دومین منبع انسانی بزرگ مرگ و میر پرندگان

براساس مقاله منتشر شده از بخش پرنده شناسی دانشگاه پنسیلوانیا، برخورد با شیشه پنجره ها پس از تخریب زیستگاه ها، دومین منبع انسانی بزرگ مرگ و میر پرندگان بر روی زمین هستند. آنها تخمین میزنند با برآورد یک میلیارد تلفات پرنده فقط در ایالات متحده، تلفات جهانی بسیار فراتر از این عدد باشد. بیشترین پیش بینی میزان مرگ و میر در یک مکان خاص به میزان تراکم پرندگان، پوشش گیاهی و نزدیک بودن ظرف آب غذای پرندگان در مجاورت شیشه بستگی دارد.

چطور شیشه پنجره ها می توانند قاتلین پرندگان مهاجر باشند؟

انعکاس شیشه پنجره ها و خروج نور از آنها در شب در ساختمان های بلند مرتبه در فصل مهاجرت گاهی باعث مرگ پرندگان می شود. برخی از پرندگان مهاجر در شب به وسیله نور ستارگان جهت‌یابی و پرواز می کنند. نور مصنوعی ساختمان ها آنها را گیج کرده و پرندگان با شیشه ها برخورد می کنند.

چگونه می توان مانع برخورد پرندگان با شیشه ها شد؟

پرندگان در شهرها به کمک ما نیاز دارند، اما کمک کردن به آنها چیزی جز قراردادن آب و دانه برای آنهاست. ایمن کردن شیشه پنجره و جلوگیری از برخورد آنها می تواند یک کمک بسیار عالی به پرندگان باشد. روش های متعددی برای این کار وجود دارد اما فقط کافیست شیشه پنجره را برای پرندگان قابل مشاهده کنیم.

برچسب زدن به شیشه، نقاشی های کوچک و با فاصله، آویختن نوار، چسباندن برچسب های هولوگرافیک، قرار دادن فیدر و آبخوری ها در فاصله مناسب از شیشه به طوری که بازتاب آن در شیشه نیفتاده و پرنده آن را به عنوان فیدر مجزا تشخیص ندهد، استفاده از توری پنجره، کشیدن پرده و چسباندن اشیا رنگی به پشت آن از مواردی است که می توانیم از آن ها استفاده کنیم.

پرندگان قادر به دیدن نور در طیف ماورا بنفش هستند. مبتکران شیشه هایی را برای جلوگیری از برخورد پرنده تولید کرده اند. این شیشه ها دارای روکش منعکس کننده اشعه ماورابنفش طرحدار هستند که باعث می شود در معرض دید پرندگان قرارگیرد و در عین حال برای چشم انسان شیشه کاملا شفاف به نظر آید.

برخورد پرندگان به شیشه

برخورد پرندگان به شیشه

متاسفانه برچسب های یو وی شفاف در ایران وجود ندارد یا بسیار گران قیمت هستند اما برچسب های مات شیشه در طرح ها و ابعاد متفاوت قابل دسترس اند. استفاده از هنر ایرانی در آویختن اشیای زیبا در جلوی شیشه پنجره ها، استفاده از سایه بان و قرار دادن گلدان گیاه در قسمت بیرونی پنجره در نزدیکترین فاصله به شیشه و استفاده از سایر موارد ساده فوق الذکر، شما می توانید اجازه دهید شیشه ها کمی خاکی و غبارگرفته نیز باقی بمانند.

 

 

 

درمان پرندگان آری یا نه؟

تغییرات اقلیمی، خشکسالی، آلودگی هوا و انقراض گونه‌ها در سال‌های اخیر توجهات زیادی را به خود جلب کرده‌اند. رسانه‌های گروهی بطور مستمر از اخبار این حوادث سخن می‌گویند و احساس خطر از آینده‌ی زمین برای بخش بزرگی از جامعه برانگیخته شده و مردم را به سمت مسئولیت‌پذیری برای کمک به حفاظت از محیط‌ زیست سوق داده است.

در این بین اخبار حمایت از حیوانات آسیب دیده پررنگ‌تر از سایر موضوعات انعکاس یافته و افراد بیشتری را درگیر خود نموده است. همزمان با تبلیغات رسانه‌ها، تشکل‌های مردمی بسیاری برای حمایت از حیوانات شکل گرفته و در بین سایر گروه‌های اجتماعی نیز که به نوعی با طبیعت سروکار دارند، همانند گردشگران، کوهنوردان و سایر گروه‌ها، کمک به حیوانات آسیب دیده به امری رایج تبدیل شده است.

این روزها حیوانات بیشتری توسط انسان‌ها و به دلیل آسیب دیدگی از طبیعت خارج می‌شوند و برای مداوا به اسارت‌ در می‌آیند. با گشت‌و‌گذاری در کلینیک‌های دامپزشکی خواهیم دید که علاوه بر مراقبت‌های فراوانی که از حیوانات خانگی در حال انجام است، موارد بسیاری نیز جانداران وحشی آسیب‌دیده به این کلینیک‌ها انتقال می‌یابند تا بلکه درمان شده و به دامان طبیعت بازگردند.

علت تلفات بیشمار پرندگان وحشی

بخش بزرگی از این جانوران که به اسارت درمی‌آیند، به پرندگان وحشی اختصاص دارند؛ زیرا پرندگان در همه‌جا حضور دارند و در حالی که بسیار آسیب‌پذیر هستند تعارض بیشتری نیز با انسان دارند و متاسفانه هدف‌های خوبی نیز برای شلیک شکارچیان هستند که همه این موارد منجر به بالا رفتن آمار آسیب دیدگی و تلفات آنها شده است.

پرندگان وحشی آسیب دیده به ندرت درمان می‌شوند و آمار برگشت آنان به طبیعت بسیار ناچیز است بنابراین تعداد قابل توجهی از این پرندگان تا پایان عمر در اسارت زندگی می‌کنند و یا در مراحل انتقال و درمان تلف می‌شوند.

در گذشته زمانیکه آنگونه مسئولیت‌پذیری که در بالا اشاره شد در جامعه وجود نداشت و در غیاب تبلیغات فراوان رسانه‌ای، حیوانات و پرندگان آسیب دیده همانطور که به طبیعت تعلق داشتند در طبیعت نیز باقی می‌ماندند و کمتر از چرخه طبیعت خارج می‌شدند. اگر تلف می‌شدند به غذایی آماده برای سایر گونه‌ها تبدیل می‌شدند و اگر توان بازگشت و ماندگاری را بازمی‌یافتند باز هم در چرخه طبیعت به راهشان ادامه می‌دادند.

 

درمان پرندگان

دخالت انسان و کمک به حفاظت از حیات وحش

اکنون این دخالت انسان در طبیعت به امری موجه تبدیل شده است. از یک سو برخی طرفداران اذعان می‌کنند که چون انسان با زندگی شهرنشینی عرصه را بر حیات‌وحش تنگ کرده و تعارضات آسیب‌زای بسیاری بر سر راه حیات‌وحش قرار داده، پس رسیدگی به درمان حیات‌وحش نیز از وظایف انسان به شمار می‌رود. از سوی دیگر افرادی هم با ترسیم هرم حیات و قرار دادن انسان در راس آن و جایگذاری سایر موجودات در بدنه این هرم مدعی هستند که آسیب به گونه‌ها و انقراض گونه‌ها و قهر و خشونت انسان نسبت به حیوانات، هرم زندگی را نااستوار می‌کند و به عبارت ساده‌تر زیر پای بشر را خالی می‌کند و ادامه‌ی حیات بر زمین را دشوار می‌سازد پس کمک به حیات وحش آسیب دیده امری منطقی به نظر می‌رسد.

 

درمان پرندگان

 

اما برای فعالان محیط‌ زیست که به کار درمان و رهاسازی پرندگان می‌پردازند همواره سوال زیر برای آنها مطرح است:

کمک به درمان پرندگان وحشی آسیب دیده کار درست یا نادرستی است؟

حقیقت این است که کمک به حیات وحش نه وظیفه انسان است و نه هیچ یک از موجودات روی زمین انتظار این کمک را دارند در حالی که بعضا دیده شده برخی افراد از این نیز فراتر رفته و خود را قیم مطلق حیوانات می‌دانند، یا حکم به کشتن حیوانات غیر قابل درمان می‌دهند و یا درباره‌ی نحوه نگهداری این حیوانات نسخه می‌پیچند.

آنچه که در عمل در حال وقوع است بیش از آنکه کمک به حفاظت از محیط زیست محسوب شود، باعث خسارت بیشتر به طبیعت می‌گردد. خروج بسیاری از حیوانات از طبیعت بنا به هر دلیلی نه تنها کمک به آنان نمی‌کند بلکه معمولا اسارت و مرگ با سختی و درد را بر سر راهشان قرار می‌دهد.

از طرفی بسیار دیده شده که افراد هنگام مشاهده‌ی توله‌های حیوانات و جوجه‌های پرندگان به اشتباه و با این خیال که والدین آنها را رها کرده‌اند و در شرایط خطرناکی قرار دارند، این موجودات وحشی را با خود می‌برند تا زندگی دوباره به آنها ببخشند در حالی که والدین حیوانات و پرندگان به ندرت فرزندان خود را رها می‌کنند و تنها در آن موقعیت به خاطر احساس خطر، خود را پنهان کرده‌اند و در نهایت اقدام خیرخواهانه‌ی آن افراد باعث از بین رفتن نسل جدیدی از آن گونه می‌شود. زیرا توله‌ها و جوجه‌ها هرگز در اسارت راه و روش زندگی در طبیعت و تنازع بقا را یاد نمی‌گیرند و اینها نیز متاسفانه تا آخر عمر در اسارت باقی می‌مانند.

مشکل اساسی دیگر در این راه عدم وجود مراکز مجهز و مجرب و نبود اطلاعات و تجهیزات و امکانات مورد نیاز برای نگهداری و درمان حیات وحش است که باعث می‌شود، حیوانات آسیب دیده به محض خروج از چرخه طبیعت با دورانی پر از سرگردانی و استرس و سوء تغذیه روبرو ‌شوند.

تنها موارد بسیار نادری وجود دارند که درمان، برای حیوانات در خطر انقراض آن هم تحت مراقبت متخصصان و در شرایطی بسیار پیچیده و حساس، کاری موجه خواهد بود و در سایر موارد این دخالت انسان در طبیعت به غیر از فرهنگ‌سازی و آموزش جوامع برای حفاظت از محیط زیست، تاثیر مثبت دیگری در بر ندارد.

 

درمان پرندگان

 

در پایان ذکر این نکته ضروریست که عدم آگاهی جامعه نسبت به موارد مطرح شده، مسئولیت رسانه‌ها و تشکل‌ها را برای آگاهی بخشی به مردم برای عدم دخالت‌های بی‌مورد در طبیعت دو چندان کرده است.

 

پرنده رابین

رابین آمریکایی (American robin) مرغ آواز مهاجر از تیره توکایان است. این نام به دلیل روبان اروپایی به دلیل سینه نارنجی مایل به قرمز آن، از رابین اروپایی گرفته شده است.

 

پرنده رابین

 

گونه های نر و ماده پرنده رابین مشابه هستند، اما گونه های ماده تیره تر از نرها و دارای رنگ قهوه ای در سر می باشند. پرندگان جوان در سال اول به راحتی از بزرگسالان قابل تشخیص نیستند و درصد کمی از آنها چند بال مخفی یا پر دیگر در زیر بالهای خود دارند.

این پرنده در بیشتر آمریکای شمالی، از آلاسکا و کانادا به سمت جنوب تا شمال فلوریدا و مکزیک تولید مثل می کند. در حالی که رابین ها گاهاً در قسمت شمالی ایالات متحده و جنوب کانادا زمستان گذرانی می کنند، بیشتر آنها از فلوریدا و ساحل خلیج فارس به مکزیک مرکزی و همچنین در امتداد ساحل اقیانوس آرام به زمستان در جنوب کانادا مهاجرت می کنند. بیشتر آنها در پایان ماه اوت از جنوب حرکت می کنند و در فوریه و مارس شروع به بازگشت به شمال می کنند (تاریخ دقیق با توجه به عرض جغرافیایی و آب و هوا متفاوت است). فاصله مهاجرت رابین ها بسته به زیستگاه اولیه آنها به میزان قابل توجهی متفاوت است. یک مطالعه نشان داده که رابین های جداگانه ای که در آلاسکا برچسب گذاری شده اند در طول فصول ۳.۵ برابر بیشتر از رابین هایی هستند که در ماساچوست برچسب گذاری شده اند.

طبق برخی منابع، رابین آمریکایی قبل از سیاه‌مرغ بال‌سرخ (red-winged blackbird) به عنوان فراوانترین پرنده خشکی موجود در آمریکای شمالی نام برده می شود. این پرنده هفت زیرگونه دارد، اما فقط یکی از آنها، سان لوکاس رابین (San Lucas robin) از بقیه متمایز است و دارای زیر قسمت های خاکستری مایل به قهوه ای کم رنگ است.

 

سان لوکاس رابین

 

رابین آمریکایی بیشتر در روز فعال است و در زمستان، در گله های بزرگ شبانه جمع می شود تا در مرداب های خلوت یا پوشش های گیاهی و انبوه درختان را بیتوته کند. دسته پرندگان در طول روز، در گروه های کوچکتر از میوه ها و انواع توت ها تغذیه می کنند. در طول تابستان، رابین آمریکایی از یک قلمرو تولید مثل دفاع می کند و کمتر اجتماعی است.

رژیم غذایی آنها شامل بی مهرگان (از جمله سوسک ها، کرم های خاکی و کرم مروارید)، توت و میوه ها است.

رابین یکی از اولین گونه های پرندگان است که تخم های خود را دفن می کند و بلافاصله پس از بازگشت به تابستان شروع به تولید مثل می کند.

 

پرنده رابین

 

لانه این پرنده از چمن های درشت، شاخه و پر تشکیل شده است و با گل آغشته می شود و اغلب با چمن یا سایر مواد نرم مزین می شود. این پرنده از نخستین پرندگانی است که هنگام طلوع آفتاب، آواز می خواند و آواز آن از چندین واحد گسسته تشکیل شده است که تکرار می شوند.

شکارچیان اصلی رابین ها، شاهین ها، گربه های خانگی و مارها هستند. هنگام تغذیه، برای در امان ماندن و پیشگیری از خطر، واکنش سایر پرندگان در برابر شکارچیان را تماشا می کند. گاو مرغ سر قهوه‌ای (Brown-headed cowbirds) تخم های خود را در لانه های رابین می گذارند، اما رابین ها معمولاً تخم را رد می کنند.

رابطه بین ویروس نیل غربی و رابین ها

رابین آمریکایی حاملی شناخته شده برای نوعی ویروس به نام ویروس نیل غربی (West Nile virus) است. در حالی که کلاغ ها و زاغ کبودها اغلب اولین مواردی بودند که به عنوان حامل ویروس نیل غربی مشاهده شدند. رابین آمریکایی یک میزبان اصلی است و سهم بیشتری در انتقال ویروس به انسان دارد. دلیل این امر این است که کلاغ ها و زاغ کبودها به دلیل ابتلا به این ویروس به سرعت می میرند، در حالی که رابین آمریکایی مدت طولانی تری از ویروس جان سالم به در می برد. بنابراین آن را به تعداد بیشتری پشه گسترش داده و موجب انتقال آن به انسان و سایر گونه ها می شود.

چرا ما رابین را با کریسمس مرتبط می کنیم؟

این می تواند تا حدی به این دلیل باشد که در ماه های زمستان تعداد رابین ها افزایش می یابد. رابین ها معمولاً در هنگام تماس با انسان به اندازه سایر پرندگان خجالتی نیستند.

افسانه های زیادی پیرامون رابین ها و رابطه آنها با کریسمس و زمستان به طور کلی وجود دارد. به عنوان مثال، آیا تا به حال فکر کرده اید که چرا تصاویر رابین روی همه ی اقلام کریسمس از جمله کارتهای تبریک و کاغذهای بسته بندی و قالب های بیسکویت نقش شده است؟ اولین افسانه ما را به زمان ویکتوریا برمی گرداند، زمانی که سنت ارسال کارتهای کریسمس آغاز شد. پستچیان پست شاهنشاهی که لباس های قرمز روشن بر تن داشتند، این کارت ها را تحویل می دادند. این باعث شد که آنها لقب “robin” یا “redbreast” یعنی سینه سرخ را بدست آورند. این روند رواج پیدا کرد و بسیار محبوب شد و تا امروز نیز ادامه دارد و در طول جشن بسیاری از موارد با مضمون در قفسه های سوپرمارکت ها دیده می شدند.

با این حال قبل از دوره ویکتوریا، این پرندگان پیوندی کاملاً محکمی با داستان سنتی کریسمس و مسیحیت داشتند. در یک داستان گفته شده که وقتی مریم مقدس در طویله، عیسی مسیح را به دنیا می آورد، متوجه شد آتشی که برای گرم کردن خود روشن کرده بودند، در خطر خاموش شدن است. ناگهان، یک پرنده کوچک قهوه ای ظاهر شد و شروع به زدن بالهای خود در مقابل آتش کرد و باعث شد تا دوباره آتش زنده شود. با این حال هنگامی که پرنده به اطراف پرواز می کرد و به سمت آتش حرکت کرد، یک گدازه ی سرگردان به سمت پرنده حرکت کرد و سینه او را سوزاند و به رنگ قرمز روشن تبدیل کرد. با دیدن این صحنه، مریم مقدس اعلام کرد که سینه قرمز نشانه ی قلب مهربان پرنده است و این خصوصیت را به به فرزندان خود نیز منتقل کند تا برای همیشه با افتخار با این نام صدا زده شوند.

پرنده رابین

 

آشنایی با خروس کولی اجتماعی

خروس کولی اجتماعی (دشتی، ابروسفید، شکم سیاه) با نام انگلیسی Sociable Lapwing و نام علمی Vanellus gregarius از پرندگان به شدت در معرض انقراض در سطح جهانی به شمار می رود. حضور این گونه ارزشمند در کشور ایران و در خوزستان چندبار گزارش شده است و تعداد قابل توجه ای از آن حدود ۲۲ فرد در زمستان ۱۳۹۸ توسط آقای سیدباقر موسوی در دشت آزادگان خوزستان مشاهده و عکاسی گردیده است. آقایان کرامت حافظی و علی حاجی آبادی در مهرماه ۱۳۹۹ نیز تعداد ۱۰ فرد از این گونه را در تالاب بامدژ خوزستان رکورد داشته اند. گفته می شود که خروس کولی اجتماعی در خوزستان زمستان گذرانی دارد و این منطقه مسیر مهاجرت آن میتواند باشد. این گونه از نظر اسکات و ادهمی به عنوان یک گونه مهاجر عبوری نامنظم در ایران طبقه بندی شده است و طبق مقاله آقای عباس عاشوری، خروس کولی اجتماعی در فصل زمستان در نوار شمالی ایران نیز مشاهداتی داشته است. همچنین گزارشاتی از رکورد این گونه در تالاب گندمان و قره قشلاق آذربایجان شرقی و جنوب تهران در سالهای اخیر داشته ایم. بنابراین مناطق تالابی و چمنزارهای آن نشان می دهد که چنین زیستگاه هایی می تواند برای حضور این گونه اهمیت داشته باشد.

 

خروس کولی اجتماعی

 

BirdLife International  در سال ۲۰۰۴، این پرنده را به دلیل کاهش سریع جمعیت به دلایل ناشناخته، در گروه در معرض خطر انقراض شدید دسته بندی کرد. بین سالهای ۱۹۶۰ و ۱۹۸۷ این کاهش عمده اتفاق افتاد. اما جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ بین ۶۰۰ تا ۱۸۰۰ پرنده بالغ تخمین زده شد و در پی کشف مناطق اصلی زمستان گذرانی که قبلاً ناشناخته بود، جمعیت این گونه در حال تجدید نظر قرار گرفت. گزارش زیر که اخیرا یعنی اوایل سال ۲۰۲۱ توسط Graham Appleton منتشر شده است، وضعیت کنونی این گونه را در جهان بیان می کند.

 

وضعیت خروس کولی اجتماعی

طبق این گزارش خروس کولی اجتماعی که در معرض خطر انقراض قرار دارد اکنون به کمک های هدفمند یک قدم نزدیکتر شده است. چگونگی ردیابی ماهواره ای، مطالعات رکوردهای تاریخی، تصویر واضح تری از خروس کولی اجتماعی در هنگام مهاجرت و زمستان ارائه می دهد. علاوه بر این، تیم تحقیقاتی تخمین قوی تری از جمعیت  این گونه در جهان ارائه داده است.

 

خروس کولی اجتماعی

 

ممکن است هنوز جمعیت کوچکی از خروس کولی اجتماعی در جنوب روسیه وجود داشته باشد اما دامنه تولید مثل این پرنده تقریباً به جلگه های قزاقستان مرکزی و شمالی محدود شده است. قرن هاست خروس کولی اجتماعی وابسته به چرای گله های آنتلوپ است که باعث ایجاد مناطق باز و دشت در لانه سازی آنها می شوند. اکنون با از بین رفتن سیستم چرای طبیعی، خروس کولی اجتماعی به طور فزاینده ای به زمین های چرای اطراف روستاها محدود شده است. با توجه به اینکه به نظر می رسد تولید‌ مثل کنونی برای حفظ این جمعیت اندک در وضعیت مناسبی است، اما تصور می شود دلیل احتمالی کاهش جمعیت اخیر، از بین رفتن پرنده های بالغ بوده است.

قبل از این مطالعه، اطلاعات کمی در مورد مناطق زمستانی مورد استفاده خروس کولی اجتماعی وجود داشت. برخی گزارش ها از حضور دسته هایی از خروس کولی اجتماعی در شرق آفریقا اشاره داشت اما بیشتر اطلاعات از کشورهایی مانند سودان، قدیمی و مربوط به گذشته بود و مشاهداتی در پاکستان و هند حاکی از تعداد کمی از این جمعیت شناخته شده را رقم می زنند. آیا پرندگان مستقیماً از مناطق زادآوری به مناطق زمستانی سفر می کردند یا سایت های توقفی وجود داشتند که در نقشه ها ثبت نشده بودند؟ آیا آنها در بخش غربی سایت های زادوری از جنوب غربی به شرق آفریقا هدایت می شدند، در حالیکه پرندگان از شرق به جنوب پاکستان و هند می روند؟

 

خروس کولی اجتماعی

 

پروژه تحقیق درباره خروس کولی اجتماعی

پل دونالد و همکارانش یک مطالعه طولانی مدت از مهاجرت خروس کولی اجتماعی را با استفاده از برچسب ماهواره ای، کدگذاری، پایش های میدانی و بررسی داده هایی از مشاهدات تاریخی و اخیر را انجام دادند. جمع بندی این داده ها شامل کار زیادی بود، محققان مجموعه های موزه را مورد بررسی قراردادند، مطالب منتشر نشده را مطالعه نمودند، با موسسات پرنده نگری محلی ارتباط گرفتند و لیست همه پرنده ها و عکس ها را از طریق اینترنت جستجو کردند.

مطالعات مربوط به پرندگان زادآور به طور عمده در منطقه ای اطراف کورگالژین، در مرکز قزاقستان متمرکز شده بود. تعداد ۱۵۰ خروس کولی اجتماعی بالغ و ۱۴۷۳ جوجه، بین سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۱۵ حلقه گذاری شدند. هدف اصلی تخمین میزان بقا بود اما هنگام بازدید از سایت های احتمالی زمستان گذر برخی از این گونه های مشخص شده، اطلاعات ارزشمندی را ارائه دادند. بیشتر این کارهای میدانی در خارج از فصل تولید مثل توسط متخصصان محلی حفاظت و پرنده شناسان انجام شده و تلاش آنها توسط پروژه بین المللی خروس کولی اجتماعی BirdLife صورت گرفته است.

 

خروس کولی های اجتماعی ردیابی شده

مقاله توسط دونالد و همکارانش که شامل اطلاعات دقیق در مورد مهاجرت خروس کولی اجتماعی و نحوه ردیابی آنهاست، تهیه شده است. واقعیت این است که یکی از پرندگان دارای برچسب دیده شده که به منطقه زادآوری برگشته است بدون آنکه تگ اطلاعات نصب شده بر روی آن، کامل باشد و این نشان می دهد که ممکن است برای دیگر گونه هایی که برچسب داده ها را دارند نیز همین اتفاق افتاده باشد. تیم تحقیقاتی توانست ۲۷ سفر کامل پاییزی و ۱۳ سفر کامل بهاری را از این داده ها ترسیم نماید. برخی از پرندگان برای مدت طولانی تری ردیابی شدند و داده هایی را برای مهاجرت های دو یا چند پاییز (۷ پرنده) و بهار (۳ پرنده) تولید کردند. مشخص شد که پرندگان بیش از یک سال تقریباً همان سفرهای پاییزی و بهاری را دنبال می کنند.

پرندگان ردیابی شده در پایان فصل تولید مثل در یکی از دو مسیر حرکت می کنند یا از غرب و جنوب به شمال شرقی آفریقا و شبه جزیره عربستان (مسیر غربی) می روند یا به جنوب پاکستان و هند (مسیر شرقی) می روند:

  • هفده پرنده قبل از رسیدن به مناطق زمستان گذر در عربستان سعودی و شرق سودان از مسیر طولانی غرب استفاده کردند؛ سراسر قزاقستان، غرب دریای خزر، سپس جنوب قفقاز و سوریه.
  • هفت پرنده برای رسیدن به مناطق زمستانی در پاکستان و شمال غربی هند از مسیر شرقی کوتاه استفاده کردند؛ از جنوب ترکمنستان و ازبکستان و سپس کوه های شمال افغانستان.
  • جهت مهاجرت برای ۲۲ پرنده از گروه قزاقستان مرکزی مشخص شد: ۱۶ پرنده مسیر غربی را طی کردند و ۶ پرنده از مسیر شرقی استفاده کردند. فقط دو قطعه از پرندگانی که در خاور علامت گذاری شده بودند، مسیرهای جدیدی انتخاب کردند که یک پرنده مسیر شرقی و دیگری پرنده مسیر غربی را دنبال کرد.
  • پرندگان با استفاده از مسیر شرقی به طور متوسط ۲۸۳۹ کیلومتر مسافت را طی کردند، در صورتیکه پرندگان مسیر غربی حدود ۵۱۹۹ کیلومتر را طی کردند – تقریباً دو برابر این مسافت. پرندگان در هر دو مسیر، محل تولید مثل خود را ترک کردند و در همان زمان به منطقه زمستانی خود رسیدند.
  • در پاییز، پرندگان در مسیر شرقی فقط یک بار در تالیمارژان (در مرز ترکمنستان و ازبکستان) توقف کردند و بین ۲۹ تا ۴۸ روز در منطقه باقی ماندند. پرندگانی که از مسیر غربی استفاده می کردند، معمولاً برای مدت زمان بسیار کوتاه تری توقف داشتند.
  • به نظر می رسد آذربایجان مرکزی و شمال افغانستان به ترتیب از سایت های مهم فصل بهار برای خروس کولی اجتماعی در مسیرهای غربی و شرقی هستند، اما این سایتها هنوز کامل بررسی نشده اند.
  • زمان، جهت و استفاده از مناطق توقف پرندگان در بیش از یک سال ردیابی شده، بسیار سازگار بود اما در بین آنها تنوع زیادی در استفاده از این شرایط وجود داشت.

 

خروس کولی اجتماعی

-خطوط آبی مسیر مهاجرت پاییزی را برای خروس کولی اجتماعی نشان می دهد و بیشتر پرندگان از مسیر غربی برای رسیدن به مناطق زمستان گذر واقع در سودان استفاده می کنند و تعدادی نیز از مسیر شرقی برای رسیدن به هند و پاکستان بهره می برند.
-خطوط زرد رنگ مسیر مهاجرت بهاره را در نقشه مشخص کرده است.
-هیچ یک از پرندگان که علامت گذاری شده بودند از مسیر سوم یعنی عربستان سعودی و عمان استفاده نکردند.

 

تنها هشت مورد از خروس کولی های اجتماعی که به عنوان جوجه در مناطق زادآوری قزاقستان حلقه گذاری شده اند، در خارج از قزاقستان دیده می شوند: پنج مورد در مسیر غربی و سه مورد در ازبکستان شرقی.

جوجه ها و بالغین قبل از مهاجرت در دسته های مختلط جمع می شوند و تصور می شود که آنها با هم مهاجرت می کنند. شاید شرایط مهاجرت و پرندگان بالغی که جوان ترها با آنها ارتباط برقرار می کنند، جهت مهاجرت به جنوب را تعیین کند. پس چرا یک پرنده جوان باید در سال بعد به جهت دیگری مهاجرت کند؟

پرنده های بالغ در طول یک زمستان از سه منطقه مختلف استفاده می کردند و در سالهای بعد هم همین کار را انجام می دادند. تجزیه و تحلیل سایت های مورد استفاده پرندگان برای زمستان گذری بر اهمیت زیستگاه های قابل کشت تاکید دارد- بیشتر مکان های توقف در مناطقی هستند که بیش از ۲۰۰۰ سال زیر کشت بوده اند.

شمارش در دو طرف مرز بین ازبکستان- ترکمنستان، در پاییز ۲۰۱۵ ، نشان می دهد که بین ۶۰۰۰ تا ۸۰۰۰ خروس کولی اجتماعی ممکن است هنگام مهاجرت در مسیر شرقی از این منطقه استفاده کنند. با استفاده از اطلاعات پرندگان دارای حلقه و برچسب، تیم تحقیق تخمین زده است جمعیت جهانی خروس کولی اجتماعی حدود ۲۴۰۰۰ قطعه می تواند باشد و برای نظارت بر تغییر جمعیت، روش بررسی می تواند در آینده نیز تکرار شود.

 

خروس کولی اجتماعی

 

خروس کولی اجتماعی در حین مهاجرت و در سایت های زمستانی به شدت به مناطق کشاورزی، به ویژه در امتداد رودخانه ها وابسته است. در شمال سوریه و Tallymarzhan آنها بیشتر در چمنزارهای استپی یافت می شوند. به نظر می رسد که نسل های جدیدی از خروس کولی اجتماعی با بهره گیری از فرصت ها، سفرهای کوتاه تری را انجام دهند و شاید مسیرهای تازه ای ایجاد نمایند.

پرندگان با استفاده از مسیر غربی، به ویژه در سوریه و عراق و در فصل پاییز توسط شکارچیان مورد هدف قرار می گیرند و هیچ گونه حفاظتی برای هیچ یک از مکان های توقف وجود ندارد. دانستن بیشتر در مورد مناطق موردنظر از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا این منطقه، کانونی برای بازگشت پرندگان با استفاده از مسیر غربی و به طور بالقوه منطقه ای است که شکار در آن تلفات قابل توجهی دارد. به نظر می رسد پرنده هایی که از مسیر شرقی استفاده می کنند، شکار نمی شوند- یا حداقل به تعداد تلفات در غرب نیستند.

اکنون که مناطق کلیدی شناسایی شده است، باید امیدوار بود که برای حفاظت از این گونه در معرض خطر جدی اراده جهانی وجود دارد. این اقدامات باید شامل تعیین سایت، مشارکت محلی در اقدامات حفاظتی و تلاش های هماهنگ برای جلوگیری از شکار غیرقانونی باشد.

 

صدای پرندگان؛ سیر تکامل و انواع آن

درمورد صدای پرندگان چه میدانید؟ نحوه تولید صدای پرندگان چگونه است؟ در این مطلب سعی کردم تا کمی بیشتر درمورد صدای پرندگان، انواع آن و نحوه تولید صدا صحبت کنم. صدای پرندگان یکی از جذاب‌ترین بخش‌های شناخت این موجودات است. صداهایی که تمامی انسان ها از شنیدن آن لذت میبرند. از طرفی بسیاری از پرنده نگرها و دوستاران حیات وحش از روی صدا، گونه پرندگان را شناسایی می‌کنند.
تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که پرندگان چگونه صدا تولید می‌کنند؟ یا مثلا پرنده کوچکی مانند بلبل این همه صدای زیبا را چگونه تولید می‌کند؟
بنابراین بهتر است قبل از هر چیز برویم سراغ اندام‌های درونی پرندگان.

دستگاه تنفس پرندگان

قبل از آنکه ادامه مطلب را بخوانید سعی کنید با دهانتان سوت بزنید. بله شما با بازدم خود و با کمک لب هایتان صدایی تولید کردید. پرندگان نیز با کمک دستگاه تنفسی خود و اندام های کمکی صداهایی را تولید می‌کنند.
دستگاه تنفسی پرندگان شامل: حلق، نای، نایژه، شش‌ها و کیسه‌های هوایی هستند. پیش‌تر در یک مطلب به صورت مفصل در مورد این موضوع صحبت کرده ایم.

بیشتر بخوانید: کیسه‌های هوایی در پرندگان

داشتن کیسه‌های هوایی یکی از تفاوت‌هایی است که پرندگان با پستانداران دارند. در اکثر پرندگان حدود ۹ عدد است که از طریق نای و شش ها پر و خالی می‌شوند. پرندگانی که مدت زمان زیادی در حال آواز خواندن هستند و یا مانند زیرآبروک‌ها که درآب قوطه ور می‌شوند به اکسیژن بیشتری نیاز دارند. بنابراین کیسه‌های هوایی به آن‌ها کمک می‌کند تا اکسیژن مورد نیاز خود را تامیین کنند.

اندام تولید صدا در پرندگان

اما اصلی‌ترین قسمتی که در دستگاه تنفسی پرندگان وجود دارد و به تولید صدای پرندگان کمک میکند سیرینکس یا سوتک نام دارد.
Syrinx ساختمان بسیار ویژه و پیچیده‌ای دارد که به صورت تخصصی صدای پرندگان را تولید می‌کند.

اما Syrinx یا سوتک کجاست؟

سیرینکس زیر نای درست قبل از تقسیم نای به دو قسمت نایژه قرار دارد. جایگاه سوتک باعث شده است که پرنده بتواند به راحتی انواع مختلفی صدا تولید کند.
صدای پرندگان از ارتعاشات دیواره سوتک ایجاد می‌شود. پرندگان با کنترل فشار دم و بازدم باعث تغییر غشا می‌شوند که در نتیجه صدا تولید میشود.

نکات جالب صدای پرندگان

بسیاری از پرندگان کنار آبزی که گردن بلندی دارند اندازه‌ نای بسیار طولانی می شود بنابراین اندامی در کناره‌های سوتک برای تشدید صدای این پرندگان وجود دارد.
پرندگانی مانند: قوی گنگ، شترمرغ، لاشخو‌ها، بعضی لک لک‌ها سوتک ندارند.
به عنوان مثال: لک لک‌ها صدای مکانیکال برای ارتباط با یکدیگر تولید می کنند. یعنی نوک های بلند خود را به هم ضربه میزنند تا صدایی ایجاد کنند.

صدای پرندگان

انواع صدای پرندگان

به طور کلی صدای پرندگان به دو دسته song و call تقسیم می‌شود اما بیایید کمی این دسته بندی را با دقت بیشتر ببینیم.

Call پرندگان

زمانی که صداهایی کوتاه و غالبا تکراری را همراه با مکث هایی می شنوید بی شک صدای کال یا “صدا زدن” پرندگان است. این صداها بدون یادگیری و کاملا غریزی هستند. اما جذاب ترین قسمت صدای Call در پرندگان تنوع آن است.

به عنوان مثال:

  •  Begging call: این صدا بیشتر در پرندگان نابالغ برای درخواست غذا از والدین خود استفاده می شود.
  •  Aggressive call: زمانی که پرندگان حالت تهاجمی دارند. ( مقدمه ای برای حمله)
  •  Alarm call: پرندگان زمانی این صدا را ایجاد می کنند که احساس خطر کرده باشند و بخواهند به دیگران اخطار دهند.
  •  Flight call: بسیاری از پرندگان هنگام پرواز از این صدا استفاده می کنند. خصوصا پرندگان مهاجر زمانی که میخواهند به دیگر هم نوعان خود شروع پرواز و مهاجرت را بفهمانند.
  •  و..

تفکیک و تشخیص هرکدام از این صداها با دستگاه‌های مخصوص امکان پذیر هستند که در مطالب دیگر خواهیم گفت.
Call بسیاری از پرندگان شبیه به یکدیگر هستند و بهتر است برای شناسایی از Song استفاده کنید.

Song پرندگان

این نوع صدا را به آواز خواندن پرنده میشناسیم. زمانی که صداهایی بلندتر، طولانی تر و پیچیده تر از پرندگان میشنویم بی شک صدای Song است. آوازی که هم غریزی و هم اکتسابی است.
پرندگان برای دور کردن رقبا، تعیین قلمرو و جفت یابی آواز میخوانند. تفکیک صدای song پرندگان کار راحتی است برای همین به راحتی میتوانید برای شناسایی پرندگان از آوازشان کمک بگیرید.
به عنوان مثال: خانواده سسک‌ها بسیار در ظاهر شبیه به یکدیگر هستند و شناسایی آن‌ها نیاز به تجربه فراوان دارد. اما با استفاده از song، این پرندگان به راحتی قابل تشخیص خواهند شد.

  • Subsong: به آواز خواندن پرندگان نابالغ می‌گویند. پرندگانی که تازه شروع به آواز خواندن می‌کنند هنوز کاملا قادر به تولید صداهای درست و واضح نیستند. هنگام پرنده ‌نگری کمی به صداها بیشتر توجه کنید. صداهایی را میشنوید که شبیه به یک پرنده است اما دقیقا همان صداها را ندارد. مانند کودکی که با استفاده از آواها تلاش برای گفتن کلماتی دارد، آن‌ها پرندگانی نابالغ هستند.

 تا سال‌ها پرنده نگر‌ها و پرنده شناسان فکر می‌کردند که پرندگان ماده آواز نمیخوانند و فقط از Call استفاده می کنند. اما به تازگی تحقیقات نشان داده است ماده ها برای دفاع از قلمرو در کنار نرها آواز میخوانند. صدای آواز ماده‌ها کمی متفاوت است و با دستگاه‌های مخصوص قابل شناسایی هستند.

آواز خواندن غریزی است؟

آوار خواندن غریزی و اکتسابی است. در مقطعی از عمر پرنده با توجه به نیازش ممکن است صداهایی را با مشاهده و تمرین یاد بگیرد. به این معنا که آواز خواندن غریزی است اما پرندگان آواز صحیح را یاد می‌گیرند.
تورپ یکی از دانشمندانی که آزمایشی در مورد غریزی یا اکتسابی بودن آواز پرندگان بر روی چند سهره جنگلی انجام داد.
در این آزمایش چند تخم سهره جنگلی را از لانه برداشت. جوجه‌ها در شرایطی سر از تخم بیرون آوردند که هیچ صدایی شنیده نمیشد.
جوجه ها صداهایی ساده تولید میکردند. صداهایی که فاقد زیر و بم دیگر سهره‌ها بود اما مشخصا آواز میخواندند.
پس از ۶ ماه یکی از جوجه ها را در طبیعت رها سازی کرد. پس از مدت ها رصد این پرنده دریافت که دیگر مانند دیگر سهره‌ها آواز میخواند و هیچ تفاوتی با دیگر هم نوعان خود ندارد. بنابراین متوجه شد که آواز پرندگان غریزی است و صحیح خواندن آن اکتسابی.

تکامل صدای پرندگان

تکامل صدای پرندگان یکی از بحث‌های بسیار جذاب در علم پرنده شناسی است.
صدای پرندگان سال‌ها و طی نسل‌‌ها تغییرکرده است. خلاصه بگوییم؛ تکامل صدای پرندگان حین گزینش جفت گیری اتفاق افتاده است.
یعنی صدایی که امروز از یک گونه میشنویم بهترین صدای یک نسل از این گونه است. همانطور که میدانید پرندگان برای جلب جفت آواز میخوانند و با رقص‌ها و هدیه ‌های مختلف ( در هر گوته متفاوت است) قدرت و برتری خود را نشان میدهند، بنابراین طی سال‌ها ویژگی های مختلفی حذف و اضافه میشوند. صدای پرندگان نیز دست‌خوش همین تغییرات شده و طی چندین نسل و مدت زمان طولانی تغییر پیدا کرده‌است.

تقلید صدای پرندگان

هنوز هیچ دلیل قطعی برای تقلید کردن صدا در پرندگان یافت نشده‌است. اما این گونه صداها سازگاری اندام‌های صوتی پرندگان با محیط اطراف را نشان میدهد. به عنوان مثال:
سهره‌ها و چرخریسک‌ها صداهایی را تولید می کنند تا جغدها را از قلمرو خود دور کنند.
کلاغ‌ها به شدت از این ویژگی استفاده می‌کنند. مثلا صدای شکارگرها را برای دیگر پرندگان تقلید می‌کنند تا فقط خودشان به منبع غدا نزدیک شوند.

کلام آخر

مبحث صدای پرندگان بسیار بزرگ‌تر از چیزی است که در این مطلب خواندید. امیدوارم از این پس با دقت و لذت بیشتری به پرندگان گوش دهید و پرنده نگری کنید. شناسایی پرندگان از روی صدا نیاز به تجربه فراوان دارد و امیدوارم این مطلب کمی به شما کمک کرده باشد. در آخر از شما میخواهم که از گذاشتن صدای ضبط شده در طبیعت خودداری کنید چرا که میزان استرسی که به پرندگان وارد می شود غیر قابل جبران است. اگر علاقه‌مند به ضبط صدای پرندگان با استفاده از میکروفن‌های مختلف هستید بهتر است قبل از آن از مضررات پخش صدای ضبط شده در طبیعت آگاه شوید.

صدای پرندگان

از رفتار پرندگان چه می دانیم؟

هر موجود زنده ای برای بقا در مقابل عوامل محیط اطراف خود واکنش‌هایی را نشان می دهد که مجموع این واکنش ها رفتار و عادات موجود زنده را می سازد. پرندگان در بین دیگر موجودات از رفتارها و عادات پیچیده و گوناگونی برخوردارند.

مباحث مربوط به رفتار موجودات زنده از مباحث بسیار قابل توجه و جذاب دنیای حیوانات است. در این مقاله قصد داریم کمی در مورد نحوه شکل گیری رفتار پرندگان و به برخی از آنها اشاره کنیم.

بقا و زندگی پرنده به واکنش او نسبت به دیگر موجودات زنده، به مواظبت از خود در مقابل دشمنان، اعمال جفتگیری، پرورش جوجه، شکل پرواز، روش های مختلف تغذیه، آشیانه سازی، آوازها و رقص های نمایشی برای جذب جفت و … بستگی دارد.

رفتار پرندگان

روش های بررسی رفتار پرندگان

  • مشاهده رفتار یک پرنده که در روند زندگی اش از خود نشان می دهد.
  • روش دوم پیچیده تر است؛ زیرا بر اساس آن به مفهوم اعمالی که پرنده انجام می دهد پی برده و دلایل و چگونگی آن معلوم می گردد. مثلا رفتار خاص درناها هنگام جفتگیری

چگونگی عادات و رفتار پرندگان (اصل عادت)

  1. معلول عوامل درونی و غریزی و نتیجه تحریکات درونی پرنده است که موروثی بوده و در نهاد پرنده وجود داشته و از والدین به جوجه ها منتقل می گردد. مانند هشدار دادن به دیگر پرندگان، لانه سازی و جفتگیری
  2. عادات و رفتارهای اکتسابی که در اثر فراگیری از والدین و گاهی دیگر پرندگان به وجود می آید. هرچند قابلیت یادگیری منشا درونی دارد و پرنده با مشاهده، تمرین و تجربه می آموزد.

رفتارهای اکتسابی حاصل محیط زندگی پرنده و برای بالا بردن انطباق خود با محیط برای بقا می باشد. یکی از عللی که یک گونه در زیستگاه های مختلف می تواند رفتارهای متفاوتی نشان دهد همین اصل می باشد. از بارزترین آنها می توان به تفاوت آواز خوانی یک گونه در زیستگاهای مختلف اشاره کرد.

تورپ در سال ۱۹۶۱ چند جوجه سهره را در مکانی قرار داد که صدای بقیه سهره ها شنیده نشود. جوجه ها پس از بزرگ شدن آواز ساده ای داشتند که فاقد زیر بم های مختلف بود (رفتار غریزی). تورپ سهره ها را به طبیعت بازگرداند و بعد از چند روز متوجه شد آواز آنها پیچیده تر و متفاوت شده است (رفتار اکتسابی).

رفتار پرندگان

نمونه رفتارهای متفاوت پرندگان

  • رفتار دفاع: تمام موجودات و تمام پرندگان در برابر متجاوزین از خود و آشیانه خود دفاع می کنند که این رفتار، رفتاری غریزی می باشد.
  • رفتار جفت گیری: همه پرندگان در فصل جفتگیری رفتارهای متفاوتی از خود نشان می دهند به طوریکه رفتار هر گونه با گونه دیگر متفاوت است.
  • رفتار مراقبت از فرزندان: تمام گونه های پرندگان به جز برخی از آنان از فرزندان خود به خوبی مراقبت می کنند تا بزرگ شوند. اما پرنده ای مانند کوکو از این قاعده پیروی نمی کند و در لانه پرندگان دیگر تخم گذاری می کند و پرنده میزبان روی تخم های او میخوابد. سپس جوجه کوکو به صورت نارس بدنیا می آید و تخم های میزبان را به بیرون از لانه می اندازد. این رفتار خاص در اطلاعات ژنتیکی این پرنده وجود دارد.
  • مهاجرت: برخی از پرندگان که در شرایط خاص محیطی قادر به زندگی و تولد مثل هستند، در فصل خاصی مهاجرت می کنند.

رفتار پرندگان

 

شیوه های کسب عادت پرندگان

کسب عادت معمولا از اوایل دوره زندگی پرنده به شیوه های مختلف صورت می گیرد که می توان به شکل زیر خلاصه کرد:
  1. کسب عادت: برخی به سرعت و برخی کندتر عاداتی را فرا میگیرند. مانند ترس از انسان و دست آموز شدن، همزیستی با دیگر گونه ها و …..
  2. آزمون و خطا: مثلا پرنده با گذر زمان یاد میگیرد که با چه مواردی می تواند لانه مناسب‌تری بسازد، توانایی در یافتن غذا در محیط زندگی خود، بازی کردن پرندگان با یکدیگر و دیگر موجودات (مانند بازی کردن کلاغ با دیگر موجودات ) و …
  3. جایگیری: این نوع یادگیری در پرندگانی که زندگی اجتماعی دارند به خصوص آبزیان دیده می شود. مثلا جوجه اردکها یا جوجه غازها والدین را تعقیب می کنند تا جای آن را اشغال کنند. این رفتار آنقدر ادامه پیدا می کند که پرنده والدین را دیگر فراموش می کند.

با در نظر گرفتن ۳ مورد بالا برخی پرندگان رفتار شگفت آوری در مبحث عادات اکتسابی دارند. مانند غراب. شاید ویدیو های مختلفی در مورد آزمایش های پیچیده ای که بر روی این پرنده انجام شده دیده باشید. این پرنده با هوش بسیار بالایی که دارد و می تواند سریع بیاموزد و تحلیل کند و از ابزار نیز استفاده کند.

رفتار پرندگان به دو شکل انفرادی و گروهی صورت می گیرد:

  1. رفتار انفرادی پرندگان: انفرادی مانند مورچه گیری پرنده، که پرنده نزدیک لانه مورچه رفته و اجازه می دهد مورچه ها بر روی بدنشان رفته و چربی و آلودگی روی پرهای پرنده را از بین ببرد. کارهایی که باعث آسایش پرنده می شود مانند پرآرایی، آفتاب گرفتن، بازی کردن، خاک بازی، نظافت (مثلا شستشوی خود در آب) و …
  2. رفتارهای گروهی پرندگان: رفتارهای گروهی عمدتا شانس بقای گونه را بسیار بالا می برد. به مثال های زیر دقت کنید:
  • اتحاد کلاغ ها در برابر خطر و حضور گونه مهاجم و حمله گروهی به دشمن
  • اعلام خطر و فرار پرندگان کوچک به زیر بوته ها یا یخ زدن در سر جای خود. (در این حالات پرنده چشمی که به طرف حرکت پرنده شکاری هست را باز نگه می دارد)
  • منحرف کردن دشمن از دسته یا جوجه ها مانند تظاهر به شکستگی بال برای جلب توجه دشمن به خود و دور کردنش.
  • حمله گروهی گنجشک ها به مارها هنگامی که به آشیانه نزدیک می شوند.
  • جمع شدن جوجه های گونه ای از اردک برای ترساندن کاکایی و ایجاد رعب.
  • مهاجرت گروهی پرندگان (حتی برخی از گونه ها با گروه های پرندگان دیگر مهاجرت می کنند تا امنیت بیشتری در دسته داشته باشند) برای رسیدن به زیستگاه مناسب برای تغذیه یا زادآوری.

در بسیاری از مقالات موجود در سایت می توانید با رفتارهای پرندگان به شکل مجزا آشنا شوید. مانند آواز خوانی و … . در آیند در مورد بسیاری از این رفتارها به شکل مجزا پرداخته خواهد شد.

رفتار پرندگان

سیر تکامل پرندگان

چگونه آن جانوران عظیم‌الجثه تبدیل به پرندگان کوچک و زیبای رنگارنگی شدند که نه تنها در جنگل و حیات وحش، بلکه در شهرها با ما زندگی می‌کنند؟ فرآیند تکامل و انتخاب طبیعی، چرا و چگونه این پرندگان را بوجود آورد؟

نحوه ارتباط و اثرات متقابل موجودات، قرن ها به عنوان سوالات اساسی در فکر بشر وجود داشتند که در نتیجه مطالعات و تحقیقات در چهارچوب کلی تکامل جوامع موجودات زنده به ارائه نظریه تکامل منتهی شده است.

مفهوم تکامل

به موجب نظریه تکامل فرآیند تغییرات کلیه موجودات زنده اعم از گیاهان و جانوران از اشکال ساده و ابتدایی به انواع پیچیده ختم می شوند. یا به عبارت دیگر حیات در طی میلیون‌ها سال در کره زمین همواره در جریان تغییر و تحول بوده است .

تا‌حدود سالهای ۱۹۳۰ اکثر نظریه های تکاملی بر پایه عوامل واحدی بنیان گذاشته بود و هیچ کدام به طور مجزا با کلیه مسائل موجود نبود.

ولی در حال حاضر بسیاری از دانشمندان بر این عقیده اند که نظریه ی سال ۱۹۴۲ که به وسیله هاکسلی(huxly) بیان گردیده می‌تواند، جهت درک اغلب حقایق مربوط به تکامل و تفسیر اکثر پدیده های ملحوظ در تغییر انواع، پاسخگوی مساله تکامل باشد.

این نظریه که اصل داروینی نام دارد، انتخاب طبیعی محور اصلی آن را تشکیل می‌دهد، هر روز با اصول بیولوژیکی، تجربیات جدید در ژنتیک و دیرین شناسی بیشتر تقویت می گردد.

سیر تکامل پرندگان

مهم ترین نظریات تکامل

 

نظریه لامارک (Lamark):

یکی از تئوریهای مهم تکاملی از لامارک زیست شناس فرانسوی است که به سال ۱۸۰۹ به چاپ رسید. لامارک برای بیان چگونگی وقوع تکامل دو نظریه استعمال و عدم استعمال اندامها و ارثی بودن صفات اکتسابی را عنوان کرد. وی مشاهده کرده بود که اگر اندامی از بدن یک جاندار استعمال می‌شود، بزرگتر و کارآمدتر شده و اگر عضوی بکار نیفتد کوچک و در نهایت تحلیل می‌رود.

بنابراین جاندار در نتیجه ناهماهنگی در استعمال و عدم استعمال اندامهای مختلف بدن در طول عمر خود ممکن است تا حدی تغییر یابد و بعضی از صفات را کسب کند. لامارک این گونه صفات را وراثتی و قابل انتقال به نسل بعد می‌پنداشت. این تئوری بسیار موفقیت آمیز بود و به رشد و گسترش اندیشه تکامل کمک بسیار کرد. اما سرانجام معلوم شد که نظر لامارک نادرست است.

چون هر گونه تغییری که بر اثر استعمال یا عدم استعمال یا به هر علت دیگر در سلولهای دیگر بدن به غیر از گامتها رخ دهد، تاثیری در ژنهای سلولهای زاینده نخواهد داشت و قابل انتقال به نسل بعدی نیست.

 

نظریه داروین- والاس:

در سال ۱۸۵۸ داروین و والاس با‌ ‌هم تئوری جدیدی درباره تکامل اعلام داشتند که جانشین تئوری لامارک شد. داروین این تئوری جدید را پروراند و به صورت کتابی تنظیم کرد. این اثر معروف که به نام اصل انواع بوسیله انتخاب طبیعی یا بقای نژادهای مناسب در تنازع بقا است، در سال ۱۸۵۹ انتشار یافت.

داروین و والاس محیط را علت اصلی انتخاب طبیعی می‌دانستند، یعنی محیط تدریجا جانداران دارای صفات نامساعد را از بین می‌برد و جانداران دارای صفات مساعد را حفظ می‌کند.

پس از گذشت نسلهای زیاد و متوالی و تاثیر مداوم انتخاب طبیعی، سرانجام گروهی جاندار یک صفت یا تعدادی صفات جدید و مساعد را به درجه‌ای جمع خواهد کرد که به صورت گونه‌ای جدید از گونه اجدادی ظاهر خواهد شد.

همواره این سوال مطرح می‌شد که منبع این تفاوتهای فردی مهم چیست؟ و تفاوتهای فردی چگونه بوجود می‌آیند. اینجا بود که داروین ناگزیر شد به نظریه لامارک یعنی وراثت صفات اکتسابی پناه ببرد.

اما تدوین پاسخ درست مربوط به تفاوتهای فردی شش سال پس از انتشار کتاب اصل انواع و هنگامی آغاز شد که مندل قوانین وارثت را اعلام داشت.

ولی حاصل مطالعات مندل بیش از ۳۰ سال در ابهام نادیده ماند و پیشرفت شناخت مکانیسمهای تکاملی نیز به همان نسبت به تاخیر افتاد. انتخاب طبیعی فقط به عنوان بخشی از مکانیزم تکامل شناخته شده است.

زیرا داروین مانند لامارک در شناسایی علل ژنتیکی تغییرات تکاملی توفیق بدست نیاورده بود. داروین و والاس توضیحی ناقص از تکامل عرضه داشتند، اما بطور کلی آنان نخستین کسانی بودند که جهت درست تکامل را نشان دادند.

 

کوویر (Cuvier):

بنیانگذار علم تشریح مقایسه ای، با تکامل مخالف بود و زندگی بر روی کره زمین را در اثر حوادث ناگهانی می پنداشت. وی معتقد بود که هر زندگی جدید با تکرار شروع می شود؛ ولی هر بار انواع پیشرفته و اصلاح شده آنها  خلق می‌گردند.

او مبدا نظریه حوادث عظیم و ناگهانی در جهان است و معتقد بود که در دنیا چهار انقلاب عظیم رخ داده که باعث از میان رفتن کلیه موجودات زنده شده، هرچند بعد موجودات دیگری به طور مستقل به وجود آمده اند.

 

نظریه ژوفری سنت (Geoffray):

او معتقد است که تاثیر محیط بر جانوران سبب تغییراتی در اندام ها می گردد. بدین سبب او چنین می پندارد؛ جانور یا گیاه جدید به علت تغییر و تحول هنگام صورت می گیرد که شرایط محیط زندگی کاملاً مناسب باشد. به نظر او نوع ثابت نیست و شکل و حیات جانوران شبیه به والدین آنها باقی نمی ماند، مگر آنکه شرایط محیط ثابت باشد .

 

داروین(Darwin):

تکامل را نتیجه انتخاب طبیعی موجودات زنده می دانست و معتقد بود جانوران و گیاهانی که تغییرات مفیدی پیدا می‌کنند، زنده می‌مانند و جانوران و گیاهانی که دستخوش تغییرات مضر می گردند از بین می روند و تدریجی جانوران را به سوی کمال می برد.

عقیده داشت که از انواع گیاهی و جانوری، افرادی در مبارزه برای بقا پیروز می شوند که در شرایط زیستی جدید بتوانند به زندگی خود ادامه داده و دست خوش تغییرات مفیدی برای بقای نوع باشند؛ یعنی به عبارت دیگر با محیط سازش کرده، توانسته باشند تغییرات را به نسل‌های بعد منتقل کنند.

 

سیر تکامل دایناسورها به پرندگان

غول‌هایی که به پرواز درآمدند

موضوعات شباهت پرندگان با خزندگان گاهی آنقدر زیاد است که ممکن است یک جانور شناس بگوید پرندگان، خزندگان پردار هستند. اگر چه از نظر تکامل و تشریح مقایسه ای و همچنین ساختمان فیزیولوژی، عملکرد اندام های پرندگان و خزندگان به هم نزدیک است ولی بیان چنین موضوعی فقط می توانند از دید یک جانور شناس مطرح شود‌.

 

یافته‌های پیشین دیرینه شناسان نشان می‌دهد پرندگان ماحصل تکامل گروهی از دایناسورها هستند و وجود پر نه تنها در فرایند پرواز این جانوران مؤثر است بلکه به آن‌ها در حفظ دمای بدن نیز کمک می‌کند.

پرندگان امروزی، از گروهی از دایناسورها به نام «تراپودها» (Therapods) بوجود آمدند. از جمله اعضای مشهور این گروه می‌توان به «تیرانوزاروس رکس» (Tyrannosaurus Rex) و «ولوسیراپتورها» (Velociraptors) اشاره کرد.

تراپودها بیشتر به گروهی از دایناسورهای پرنده به نام «ایوین‌ها» (Avians) نزدیک هستند که بین ۴۵ تا ۲۳۰ کیلوگرم وزن داشتند. این دایناسورها که نسبت به پرندگان امروزی کاملا غول‌پیکر بودند، پوزه‌ی بلند و دندان‌های بزرگ داشتند و البته مغز آن‌ها خیلی کوچک بود. برای مثال، ولوسیرپتور جمجمه‌ای به اندازه‌ی جمجمه‌ی یک کایوت و مغزی به زحمت به اندازه‌ی مغز یک کبوتر داشته است.

یک موجود ترکیبی با بال‌های پردار مثل پرندگان امروزی، ولی دارای دندان و دم شبیه به دایناسورها. به نظر می‌رسد که این حیوانات، ویژگی‌های شبیه به پرندگان امروزی، یعنی پر، بال و پرواز را تنها در عرض ۱۰ میلیون سال کسب کرده باشند. در مقیاس تکامل و انتخاب طبیعی، این زمانی کوتاه به حساب می‌آید. «مایکل بنتون» (Michael Benton)، که یک دیرینه شناس از دانشگاه بریستول در انگلیس است می‌گوید: «زمانی به نظر می‌رسید که آرکئوپتریکس به صورت تمام عیار با ویژگی‌های پرندگان امروزی بوجود آمده باشد.»

 

برای توضیح این تغییرات شگفت‌انگیز، دانشمندان به یک نظریه‌ به نام «هیولاهای امیدوار» (Hopeful Monsters) مراجعه کردند. طبق این ایده، جهش‌های بزرگ تکاملی نیازمند تغییرات بزرگ ژنتیکی هستند که از نظر کیفی با اصلاحات روتین در یک گونه تفاوت دارند. طبق این نظریه، فقط با چنین تغییرات بزرگ در مدت زمان کوتاه است که یک تراپود ۱۴۰ کیلوگرمی می‌تواند تبدیل به پرنده‌ی کوچک ماقبل تاریخی به نام «ایبرومزورنیس» (Iberomesornis) که اندازه‌ی یک گنجشک بود شود.

پیش‌تر تصور می‌شد که دایناسورها با یک جهش تکاملی به پرنده‌ها تبدیل شدند. ولی اکنون مشخص شده که فرآیند تکامل خیلی تدریجی بوده است.

در دهه‌ی ۹۰ میلادی، فسیل‌های دایناسور زیادی در چین کشف شد که پرده از یک واقعیت جالب بر‌می‌داشت. هرچند که بسیاری از این فسیل‌ها فاقد بال بودند، ولی آرایش کاملی از پرها داشتند.

از کرک‌های کوچک گرفته تا پرهای قلم دار. کشف این چنین جانوران میانی که فضای خالی میان همه‌ی اکتشافات فسیلی پراکنده تا آن زمان را پر می‌کرد، باعث شد که تصور دیرینه‌شناسان درباره‌ی تبدیل شدن دایناسورها به پرندگان عوض شود. پرها که زمانی تصور می‌شد مختص پرندگان هستند، در حقیقت خیلی قبل‌تر از پیدایش آن‌ها در دایناسورها تکامل یافته بودند.

تحلیل‌های پیچیده‌ی جدید روی فسیل‌ها که در آن ردیابی تغییرات ساختاری و ترسیم نحوه‌ی ارتباط نمونه‌ها با یکدیگر انجام شده است، بر این ایده که ویژگی‌های پرنده‌سانی در یک دوره‌ی زمانی طولانی بوجود آمده است صحه می‌گذارد.

در پژوهشی که پاییز سال گذشته در «کرنت بیولوژی» (Current Biology) منتشر شد، دیرینه شناسی از دانشگاه ادینبورگ در اسکاتلند به نام «استفان بروسات» (Stephen Brusatte)، فسیل‌های «کوئلوروساروها» (Coelurosaurs) که در حقیقت زیر گروهی از تراپودها هستند را آزمایش کرد.

آرکئوپتریکس و پرندگان امروزی از این زیرگروه بوجود آمده‌اند. او در طول زمان تغییرات در یک سری ویژگی‌های اسکلتی را دنبال کرد و متوجه شد که هیچ جهش بزرگی که منجر به تفاوت فاحش بین پرندگان و دیگر کوئلوساروها بشود وجود ندارد.

او می‌گوید: «پرنده‌ها یک شبه از تیرانوزاروس‌رکس بوجود نیامدند. در عوض، ویژگی‌های کلاسیک پرندگان یکی یکی تکامل یافت. اول حرکت بر روی دو پا، سپس پرها، استخوان جناق سینه، پرهای پیچیده‌تر مثل آن‌هایی که قلم دار هستند و سپس بال‌ها. نتیجه‌ی نهایی، گذار بی‌نقص از دایناسور به پرنده‌ است. آن‌قدر بی‌نقص و تمیز که تقریبا نمی‌توانید خطی در جدایی این دو گروه از یکدیگر بکشید.»

وقتی که همه‌ی این ویژگی‌ها کنار هم قرار گرفتند، پرنده‌ها از زمین بلند شدند و پرواز کردند. مطالعات بروسات بر روی کوئلوروساروها نشان می‌دهد که وقتی آرکئوپتریکس و دیگر پرندگان باستانی بوجود آمدند، خیلی سریع‌تر از دیگر دایناسورها شروع به تکامل یافتن کردند.

نظریه‌ی هیولای امیدوار چیزی کاملا برعکس را می‌گوید: تکامل ناگهانی پرندگان را بوجود نیاورد، بلکه پرندگان تکامل ناگهانی را بوجود آوردند. بروسات می‌گوید: «به نظر می‌رسد که پرندگان به یک راه حل خوب در ویژگی‌های جسمانی و بوم‌شناختی رسیدند. اینکه پرواز کنند و کوچک باشند. این منجر به یک انفجار تکاملی شد.»

سیر تکامل پرندگان

اهمیت کوچک بودن

هرچند که ممکن است بیشتر مردم از پر و بال به عنوان ویژگی‌ اصلی تمایز دهنده‌ی پرندگان از دایناسورها نام ببرند، ولی قد و قامت کوچک آن‌ها نیز اهمیت زیادی دارد. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که اجداد پرندگان خیلی زود آب رفتند. بدین معنی که کوچک بودن یک مزیت بزرگ برای آن‌ها حساب می‌شده و به طور کلی قسمتی مهم از فرایند تکامل پرندگان بوده است. مثل دیگر ویژگی‌های پرندگان، کوچک شدن ابعاد نیز خیلی قبل‌تر از اینکه پرندگان بوجود آیند شروع شده است. تحقیقی که سال گذشته در ساینس منتشر شد، نشان داد که فرایند کوچک شدن خیلی زودتر از آن که دانشمندان تصور می‌کردند شروع شده است.

بعضی از کوئلوروساروس‌ها از حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش، یعنی ۵۰ میلیون سال قبل از بوجود آمدن آرکئوپتریکس‌ها شروع به کوچک شدن کرده بودند. در آن زمان، بسیاری از دایناسورها همچنان در حال بزرگ‌تر شدن بودند.

بنتون می‌گوید:«کوچک شدن خیلی غیر عادی است. به خصوص میان دایناسورها هرچند که ممکن است بیشتر مردم از پر و بال به عنوان ویژگی‌ اصلی تمایز دهنده‌ی پرندگان از دایناسورها نام ببرند، ولی قد و قامت کوچک آن‌ها نیز اهمیت زیادی دارد. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که اجداد پرندگان خیلی زود آب رفتند.

بدین معنی که کوچک بودن یک مزیت بزرگ برای آن‌ها حساب می‌شده و به طور کلی قسمتی مهم از فرآیند تکامل پرندگان بوده است. مثل دیگر ویژگی‌های پرندگان، کوچک شدن ابعاد نیز خیلی قبل‌تر از اینکه پرندگان بوجود آیند شروع شده است.

تحقیقی که به تازگی در ساینس منتشر شد، نشان داد که فرایند کوچک شدن خیلی زودتر از آن که دانشمندان تصور می‌کردند شروع شده است. بعضی از کوئلوروساروس‌ها از حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش، یعنی ۵۰ میلیون سال قبل از بوجود آمدن آرکئوپتریکس‌ها شروع به کوچک شدن کرده بودند. در آن زمان، بسیاری از دایناسورها همچنان در حال بزرگ‌تر شدن بودند. بنتون می‌گوید:«کوچک شدن خیلی غیر عادی است. به خصوص میان دایناسورها»

چگونه لانه قمری بسازیم

قمری خانگی ، پرنده‌ای که تقریباً همه ما می‌شناسیم و کمتر نیاز به معرفی دارد. تابه‌حال به اینکه چگونه لانه قمری بسازیم فکر کرده‌اید؟ آیا اصلاً ساخت لانه برای قمری امکان‌پذیر است؟ یا اینکه فراری دادن پرندگان از بالکن چطور ممکن است؟ فراری دادن پرندگان از باغ چطور؟ البته گاهی افراد آن را با یاکریم اشتباه می‌گیرند که درمورد تفاوت آن‌ها قبلا نوشته‌ایم. قمری خانگی برخلاف کلاغ که پرنده‌ای تیزهوش شناخته می‌شود، خنگ به‌نظر می‌رسد. مقالات دیگری از جمله هوش پرندگان ، همه چیز درباره پرندگان ، تأثیرات آلودگی نوری بر پرندگان و دلیل تغییر رفتار پرندگان را پیش‌تر منتشر نمودیم .که پیشنهاد می‌کنیم آن‌ها را مطالعه کنید

این مطلب به قلم یاسمین یوسفی نگاشته شده است. خواندن این مطلب به شما کمک می‌کند با این پرندگان در اصطلاح خنگ بیشتر آشنا شوید.

و اما این قمری‌های خنگ

 

لانه سازی قمری

تصویر۱(لانه سازی morning dove روی ماشین)

قمری خانگی خصوصیت عجیبی دارند، برخلاف بقیه پرندگان هرکجا که پیدا می‌کنند به راحتی و جلوی دید انسان‌ها آشیانه می‌سازند. از روی کنتورگاز گرفته تا ویدئو پرژکتور کلاس یا حتی جاهای عجیب غریبی مثل روی چرخ لودر و حتی داخل بیل مکانیکی! بدون شک همه ما تجربه‌های مشابهی از حرکت عجیب و غریب آشیانه سازی قمری‌ها را شاهد بوده‌ایم. کافیست با آغاز فصل بهار در فضای مجازی سری به عکس‌های لانه این گونه در موقعیت‌های جالب که توسط دوست‌داران پرندگان یا حتی مردم عادی گرفته شده است بزنیم. آن‌وقت به هوش و ذکاوت قمری‌ها بیشتر شک می‌کنیم.

 

ما با این عقیده تنها نیستیم در سراسر جهان قوم و خویش‌های قمری‌ها نیز چنین رفتاری دارند. مثلاMorning Dove ها در آمریکا با لانه‌سازی در موقعیت‌های غیر‌معمول نیز گاهی باعث خنده افراد می‌شوند تا حدی که آن‌ها هم مثل ما قمری‌ها را خنگ خطاب می‌کنند.

سوال اینجاست

ما رفتار اَشیانه‌سازی پرندگان زیادی را دیده یا حداقل درمورد آن مطالعه کرده‌ایم. اغلب بسیار حساس و با وسواسی خاص محل آشیانه را پیدا کرده، سعی در حفظ آن می‌کنند. بعضی‌ها هم ساختار و معماری شگفت‌انگیزی دارند. قمری‌ها گاهی لانه‌هایی می‌سازند که با وزش یک باد فرو می‌ریزد و آن‌ها بارها و بارها سعی در بازسازی آشیانه می‌کنند. سوالی که پیش می‌آید این است:

  • چرا این خنگ‌های دوست‌داشتنی با این حد هوش و ذکاوت تا الان منقرض نشده‌اند؟
  • واقعاً قمری‌ها این وسط چه نقشی دارند و حقیقت ماجرا چیست؟

همه پرندگان در میزان هوش یکسان نیستند، همانطور که پیش از این در مقاله‌ای به میزان هوش پرندگان پرداختیم نحوه اندازه‌گیری هوش برای ما دشوار است. بنابراین نمی‌توانیم به طور قطع بگوییم که این رفتار قمری‌ها ناشی از هوش کم آن‌هاست. در واقع هوش در پرندگان توانایی حل مشکلات جدید است و هر پرنده به میزان نیاز خودش هوشمند است.

گسترش شهرنشینی و سازگاری پرندگان و قمری

جایی که ما الان در آن زندگی می‌کنیم در گذشته بخشی از طبیعت و زیست‌گاه پرندگان بوده است. با گسترش شهرها، ساختمان‌ها به جای درختان رشد کردند و هر روز طبیعت بیش‌از‌پیش تخریب شد. پرندگانی که نتوانستند با زندگی شهری سازگاری پیدا کنند حذف شده یا به‌طور‌کلی در جستجوی زیست‌گاه مناسب از شهرها فاصله گرفتند.

اگرچه این رفتار آشیانه‌سازی قمری‌ها ممکن است احمقانه به نظر برسد، اما این روشی است که به برکت تکامل به آن دست پیدا کرده‌اند. به‌عبارت دیگر یک سازگاری منحصر به فرد که به آن‌ها کمک کرده‌است در طیف گسترده‌ای از شرایط و زیست‌گاه‌ها بتوانند زندگی کنند. آن‌ها به مرور یاد گرفته‌اند که با نزدیک شدن به جوامع انسانی می‌توانند از حمله دشمنان طبیعی در امان باشند. البته در برخی مناطق که قمری‌ها توسط انسان‌ها شکار شده و مورد آزار گسترده قرار می‌گیرند همچنان بسیار محتاط هستند.

تقریبا هیچ پرنده‌ای را نمی‌شناسم که در رفتار آشیانه‌سازی ممارست و جدیت یک قمری را داشته باشد. باوجودی که اغلب به دلیل جایگاه نامناسب، آشیانه فرو می‌ریزد اما آن‌ها همچنان بر ساخت تاکید دارند. اگر به آشیانه‌های ساده آن‌ها دقت کرده‌باشید برخی از این آشیانه‌ها، که اغلب در مکان‌های نامناسب ساخته شده‌اند، از همان ابتدای ساخت آغشته به فضولات هستند. شاید آن‌ها از فضولات برای چسباندن مصالح و شاخه‌ها استفاده می‌کنند. به نظر می‌رسد قمری‌ها نیازی به حل مسائل به شیوه کلاغ  و زاغی‌ها که ما آن‌ها را جزو پرندگان باهوش می‌دانیم ندارند و با روشی نه‌چندان معمول به بقا ادامه داده و در ازدیاد نسل و پراکنش بسیار موفق هم بوده‌اند. بنابراین شاید بهتر باشد آن‌ها را قمری‌های ابرسازگار خطاب کنیم.

ساخت لانه برای قمری

  • قمری‌های خانگی و نست‌باکس‌ها (آشیان مصنوعی):

آشیانه قمری‌ها گاهی باعث دردسر می‌شود. افراد می‌خواهند با نصب و قرار‌دادن یک آشیان مصنوعی برای آن‌ها و بدون صدمه‌زدن به پرنده از آشیانه‌سازی آن‌ها روی مکان‌های نامناسب مثل: بند رخت، گوشه بالکن یا از این قبیل مکان‌ها که رفت آمد را مختل می‌کند جلوگیری کنند. این کار شدنیست! ما پیشنهاد می‌کنیم به آشیانه‌های ساخته‌شده تا خروج جوجه‌ها از لانه دست نزنید و صبر کنید و محیط را برای لانه‌سازی بعدی آماده کنید. پس از آن بقایای لانه را دور انداخته محل را تمیز و با قرار‌دادن چند چوب نازک، شاخه یا مداد به صورت عمودی محل قبلی را برای آن‌ها غیر‌قابل نشستن کنید. حالا می‌توانید آشیانه دست‌ساز خود را در مکانی مناسب و همان نزدیکی نصب کنید.

لانه سازی قمری

الگوی این نست‌باکس بسیار ساده است. قمری‌ها آشیانه‌های جلوباز یا آشیانه‌هایی که حفره ورودی بسیار بزرگ با عمق کم دارند را ترجیح می‌دهند. این آشیانه‌ها می‌توانند بدون سقف و یا مسقف ساخته‌شوند. البته اگر آشیانه‌های شما با سقف شیب‌دار ساخته نشوند، ممکن است این موجودات ابر سازگار شما را با ساختن لانه روی سقف نست‌باکس شگفت‌زده کنند. شما در این مورد نیاز به هیچ وسیله و ابزار خاصی ندارید قمری‌ها یک سبد چوبی یا حصیری، یک طاقچه و یا شلف که در جایی مناسب نصب شده است را خواهند پسندید. به خاطر داشته باشید نست‌باکس‌ها را پس از فصل تولید‌مثل حتماً تمیز و از بقایای لانه قبلی پاک کنید.

فراری دادن پرندگان از باغفراری دادن قمری از باغ و گل و گیاه

  • چطور قمری‌ها را از باغچه و گلدان‌ها دور کنیم؟

معمولاً افرادی که در بالکن و یا پشت پنجره از گل و گیاهان آپارتمانی نگه‌داری می‌کنند. به دلیل به هم ریختن خاک و له‌کردن گیاهان از شاکیان پرو پا قرص قمری‌ها هستند. قبل‌از‌هر‌چیز درصورت امکان وسایل اضافی که ممکن است به‌عنوان نشیمن توسط قمری‌ها استفاده شود را جمع‌آوری کنید. گلدان‌های خالی یا حاوی خاک را کاملاً بپوشانید. گلدان‌های حاوی بذر که نیاز به نور دارند را تا سبز‌شدن گیاهان با توری بپوشانید. می‌توانید با قرار‌دادن چند مداد یا لوازم تزئینی گلدان به صورت عمودی محیط گلدان را غیر‌قابل نشستن کنید. آویز کردن کاغذهای هولوگرافیک، سی‌دی، ورق‌های براق و هر‌چیز متحرکی مانند فرفره و بادکنک در فراری دادن آن‌ها کمک می‌کند. از قرار‌دادن فیدرهای مسطح (غذا‌خوری پرندگان) که طیف وسیعی از پرندگان و به‌خصوص قمری‌ها را شامل می‌شوند در فصل بهار و تابستان خودداری کنید.

فراری دادن پرندگان از بالکن

  • چطور قمری‌ها را از پشت پنجره‌ها دور کنیم؟

خیلی از افراد از اینکه قمری‌ها پشت پنجره خانه آشیانه درست می‌کنند لذت می‌برند. اما بعضی‌ها هم به دلایل مختلف از جمله آلرژی و… مجبور به دور‌کردن این پرندگان از پشت پنجره اتاق‌شان می‌شوند. تنها راه موثری که می‌توان آن‎ها را دور نگه داشت، غیر‌قابل نشستن کردن پشت پنجره برای این پرندگان است. شما می‌توانید با فرو کردن نی‌های رنگی، مداد و حتی کاغذ‌های لوله‌شده در یک قطعه یونالیت به صورت عمودی و یا ضربدری چیزی مشابه یک حصار کوچک بسازید و این مجموعه را پشت پنجره یا هر جایی که می‌خواهید مانع نشستن این پرندگان شوید نصب کنید. شما می‌توانید با کمی خلاقیت با استفاده از این روش حصارهای زیباتری نیز خلق کنید.

فراری دادن قمری از بالکن

انقراض پرندگان در دپو زباله

تفکیک زباله امروزه یکی از دغدغه های بزرگ حافظان محیط زیست و طبیعت است. از شیرابه ها تا وجود زباله های شیمیایی مانند باتری مشکلاتی را برای حیات وحش و محیط زیست ایجاد کرده است. تا بحال از خود پرسیده اید که باتری های به درد نخور را چه کنیم؟ چگونه باید زباله های که حاوی مواد شیمیایی هستند را دور بریزیم؟ زباله ها چه تاثیری بر زندگی پرندگان دارند؟پیش تر در مورد علت کاهش کرکس ها در جهان صحبت کرده ایم و دراین مطلب کمی به انقراض پرندگان در دپو زباله پرداخته ایم.

این روز های پاییزی که پرندگان شکاری مهمان کشور ما هستند یکی از نقطه های که میتوان آنها را به راحتی دید, محل جمع آوری و دفن زباله ها یا همان دپو زباله است.
اگر کمی از شهر دور شویم محل هایی را خواهیم دید که زباله ها به صورت لایه لایه یک جا جمع آوری شده اند. در فصل پاییز و زمستان پرندگانی مانند عقاب ها و کرکس ها که راهی طولانی را در مسیر مهاجرت خود پرواز کرده اند و به کشور ما رسیده اند را خواهید دید.

انقراض پرندگان در دپو زباله

عقاب ها و انقراض پرندگان در دپو زباله

وجود پسماند گوشت و ضایعات مرغ در میان زباله ها این پرندگان را به این مناطق کشانده است. اما گزارش های نابودی تعداد زیادی از عقاب ها و کرکس ها در دپو زباله نشان میدهد که یک جای کار میلنگد!
بله, بسیاری از مواردی که این پرندگان به عنوان غذا پیدا میکنند نه تنها ارزش غذایی ندارند بلکه وجود پسماند های انسانی, زباله های شیمیایی, دارویی و سموم مختلف میتواند جان این پرندگان را به خطر بیاندازد.
بسیاری از گونه های که در دپو زباله یافت میشوند, نتیجه مسمویت غذایی هستند.
از طرفی اگر پرندگان مبتلا به بیماری های مانند: آنفولانزا و انواع مسمویت شوند به راحتی به دیگر پرندگان منتقل میکنند.
این به این معناست که به راحتی جان چندین پرنده را در خطر انداخته ایم.

تلفات زیادی هر ساله در دپو زباله گزارش میشود. بنابراین اگر تفکیک زباله و مدریت پسماند وجود نداشته باشد به راحتی این پرندگان را در معرض خطر قرار میدهیم.
از طرفی یکی از گونه های که در دپو زباله ها بارها رکورد شده است عقاب صحرایی (steppe eagle) بوده است.
این عقاب در کشور ایران به راحتی دیده میشود اما گونه در معرض خطر انقراض است و پروژه های حفاظتی بسیاری برای این پرنده وجود دارد.

بیشتر بخوانید: عقاب صحرایی ( استپی)

عقاب استپی

گونه ای که با سهل انگاری ما ممکن است روز به روز از تعدادش کاسته شود.
نه تنها عقاب صحرایی بلکه عقاب شاهی, کرکس ها و گونه های با ارزش دیگری را در حال پرواز روی زباله ها میبینیم.

بیشتر بخوانید: عقاب های ایران و جهان

تفکیک زباله ها برای جلوگیری از انقراض پرندگان

پسماند یا زباله ها از اجزا مختلفی تشکیل میشوند. همانطور که میدانیم زباله های تر و خشک یا ارگانیک وجود دارند.

اما این ها کل ماجرا نیستند و خطرات احتمالی بعضی از زباله ها برای حیات وحش خصوصا پرندگان بسیار بیشتر از تصور عام است.
بنابراین برای جلوگیری از انقراض و آسیب پرندگان در دپو زباله ها باید حواسمان باشد, زباله هایی که سمی یا حاوی مواد شیمیایی هستند را نباید به صورت معمول دور بیاندازیم.

به عنوان مثال: باتری ها یکی از معضل ها برای پرندگان در دپو زباله هستند. باتری ها حاوی فلزات و مواد سنگین مانند: جیوه, سرب, روی و غیره هستند.
همچنین درصد زیادی از جیوه موجود در زباله ها مربوط به باتری های قلمی است.
اگر باتری ها را با دیگر زباله ها دور بیاندازید ترکیب آن با دیگر مواد خطرات جدی به همراه دارد.
همین حالا که این متن را میخوانید در دپو زباله مملو از باتری های مختلف است و این یعنی به خطر انداختن جان حیات وحش و انسان ها!

زباله های خطرناک

راه حل

بیاید از انقراض پرندگان در دپو زباله جلوگیری کنیم:

  • سعی کنید از باتری های قابل شارژ استفاده کنید. بنابراین میزان زباله خطرناک شما بسیار کاهش میابد.
  • اگر از باتری های معمولی استفاده میکنید و یا هرگونه زباله شیمیایی و سمی دارید؛ باید به صورت جداگانه به غرفه های بازیافت در سطح شهر تحویل دهید.

فراموش نکنید؛ سوزاندن زباله های شیمیایی, سمی و باتری ها به هیچ عنوان کار درستی نیست. چراکه هوا را آلوده به این مواد خطرناک میکنید.

کلام آخر

حواسمان را بیشتر جمع کنیم و درمورد تاثیر زباله ها بر پرندگان و دلایل انقراض پرندگان در دپو زباله بیشتر مطالعه کنید. خصوصا تفکیک زباله را به روش اصولی یاد بگیریم. از طرفی زباله های شیمیایی, سمی و پزشکی را با روش معمول دور نیندازید. پرندگان در دپو زباله درحال تغذیه هستند و ممکن است به راحتی یک گونه را به انقراض نزدیک کنیم. همچنین بهتر است بدانیم زباله های خطرناک نه تنها جان حیات وحش بلکه جان انسان ها را نیز به خطر می اندازد.

اطلاعات تماس


آدرس: اصفهان، خیابان سجاد، خیابان ارباب، کوچه قصر، پلاک ۲

ایمیل: info@avayeboom.com

شماره تماس: ۰۹۱۳۷۴۱۷۴۶۵

جستجوی سریع


4/UgEVjFgR-8qhAZpwJM6Bfl2C6MggkekGB1w7nytXkYQxb-7eYEKPl0Q